کد خبر 524566

ساخت‌وساز غیرقانونی در حریم یکی از ارزشمندترین آثار ملی

روزگار ناخوش خانه بروجردیها

ساعت 24-در تمام حرایم تصویبی و ابلاغی وزارت میراث فرهنگی یک ضابطه خاص وجود دارد و آن اینکه «هرگونه تجمیع و تفکیک در حریم ممنوع است.» و «تغییر کاربری نیز باید با تایید میراث فرهنگی» باشد؛ اما این ضابطه‌ای است که گویا مدیران میراث فرهنگی بنا به مصلحت ترجیح می‌دهند تمایل به اطلاع از آن نداشته باشند.

سال 97 زمانی که فریدون الهیاری، مدیر اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان با ساخت پروژه اقامتی گردشگری در ضلع شمالی خانه تاریخی بروجردی‌ها کاشان موافقت کرد مصلحت در آن بود که چندان دقتی به ضوابط تفکیک و تجمیع در حریم درجه‌ یک اثر ثبت ملی که قرار است در آینده نزدیک در فهرست میراث جهانی قرار بگیرد نداشته باشد. هرچند همین موافقت اولیه سبب شد تا کار ساخت‌وساز غیرقانونی در حریم یکی از ارزشمندترین آثار ملی ایران و جهان به بهانه توسعه گردشگری آغاز شود و طبق روال همیشه میراث فرهنگی استان اصفهان با راه انداختن دعوای زرگری با شهرداری و تکرار این جمله مشهور که «این تنها یک موافقت اولیه و مشروط» بوده راه را برای متخلفین و قانون‌شکنان هموار کند.
انصراف از حضور در مراسم کلنگ‌زنی
اعتراض کنشگران میراث فرهنگی و شهروندان کاشانی سبب شد تا فرماندار کاشان از حضور در مراسم کلنگ‌زنی اقامتگاه گردشگری انصراف دهد. فریدون الهیاری رییس اداره میراث فرهنگی استان اصفهان که یکی دیگر از مهمانان ویژه مراسم بود، باوجود حضور در مراسم باتوجه به اعتراض خبرنگاران از خیر این کلنگ‌زنی غیرقانونی در شهریور ماه سال 98 به مناسب هفته دولت گذشت. هرچند مراسم کلنگ‌زنی ساخت مجتمع اقامتی گردشگری در حریم خانه بروجردهای کاشان مطابق با برنامه‌ریزی مالک و شهرداری پیش نرفت اما این موضوع سبب نشد تا مالک با همکاری شهرداری کاشان بدون کسب مجوز و دریافت کمیسیون ماده 5 کار ساخت غیرقانونی را شروع نکند. شهرداری کاشان بدون مصوبه کمیسیون ماده 5 برای تغییر کاربری پروانه غیرقانونی صادر کرد و کار ساخت باوجود دستگاه‌های متعدد نظارتی بدون هیچ مشکلی آغاز شد.
سکوت میراث فرهنگی به شکستن حریم
باوجود استقرار اداره میراث فرهنگی کاشان در خانه تاریخی بروجردی‌ها یک سال پس از ساخت‌وسازهای غیرقانونی زیر گوش مدیران میراث فرهنگی کاشان این مجتبی آراسته، سرپرست اداره کل راه و شهرسازی شهرستان بود که اول آبان ماه سال 99 در نامه‌ای با عنوان «نجات بخشی سیما و منظر بام تاریخی خانه بروجردی‌ها- فوری» خطاب به رییس اداره نظام‌مهندسی و مقررات ملی و کنترل ساختمان استان نوشت. «طی بازدیدی که در تاریخ 27/7/99 از محل داشتم و بنا بر اطلاعات کسب‌شده مجوز صادره از حیث ضابطه ارتفاعی پروژه که در بافت تاریخی محله امیر احمد کاشان واقع‌شده است،
5 متر است که در عمل با لحاظ کردن جان‌پناه و کد ارتفاعی اجرایی بیش از این میزان بوده که منجر به آسیب جدی به اصالت خانه تاریخی و میراث فرهنگی کشور و دفن زیبایی بصری و نادیده گرفته شدن شکوه سیما و منظر این اثر شاخص و منحصربه‌فرد می‌گردد. دستور فرماید از طریق نامه با شورای عالی معماری و شهرسازی دفتر مرکزی مقررات ملی و وزیر محترم میراث فرهنگی و عنداللزوم مراجع محترم قضایی با هدف احیای حقوق شهروندی و میراثی شهروندان داخلی و بین‌المللی جهت دسترسی به مناظر بی‌نظیر ملی ایرانی اسلامی استان موضوع به قید فوریت و به‌صورت آنی (با توجه به پیشرفت پروژه و اجرایی ستون‌های در انتظار سقف) خارج از سلسله‌مراتب و تشریفات زمان‌بر اداری و ترجیحا در مقیاس ملی مورد رسیدگی عاجل و تحقیق و تفحص کارشناسی و تعدیل بنا به میزان یک طبقه یا دست‌کم یک متر به‌علاوه حذف جان‌پناه جهت نجات‌بخشی نسبی سیما و منظر قرار گیرد.»
کارزار مردمی برای نجات سیما و منظر بام
پس از نگرانی سرپرست اداره راه و شهرسازی کاشان، شهروندان و کنشگران میراث فرهنگی نیز برای حفظ و حراست از آثار تاریخی و هویت فرهنگی دست ‌به ‌کار شدند. کارزار جمع‌آوری امضا برای حفظ سیما و منظر بام تاریخی خانه بروجردی‌ها با بیش از دو هزار امضا تشکیل شد. هرچند این حرکت مردمی هم نتوانست تغییری در مدیران میراث فرهنگی استان برای حفظ و حراست از میراث فرهنگی ایجاد کند، اما سبب شد تا دادستان کاشان در مقام مدعی‌العموم به موضع ساخت غیرقانونی در حریم خانه بروجردی‌ها ورود کند.
احقاق حقوق عامه از حرف تا عمل
24 آبان ماه روح‌الله دهقانی، دادستان کاشان از پروژه غیرقانونی و بدون مصوبه کمیسیون ماده 5 اقامتی گردشگری در حریم خانه بروجردی‌ها بازدید کرد.
دادستان کاشان پس از تشکر از فعالیت‌های شهرداری و میراث فرهنگی کاشان گفت: «باید موارد مرتبط با مجوزهای این مجتمع در حال احداث به‌دقت بررسی شود و چنانچه نیاز به تشکیل کمیته‌ای برای تصمیم‌گیری باشد به قید فوریت و با رعایت حفظ حقوق عمومی و حقوق مکتسب سرمایه‌گذار و با نظر متخصصین و کارشناسان حوزه میراث، انجام خواهد شد و چنانچه کارشناسان میراث ادعا کنند فرآیندهای قانونی برای این پروژه اخذ نشده یا درخواست توقف پروژه را در راستای حفظ منظر خانه بروجردی‌ها را داشته باشند با بررسی مدارک، دستورات لازم را صادر خواهیم کرد.» دادستان کاشان در این بازدید به رعایت حفظ حقوق عمومی و حقوق مکتسب سرمایه‌گذار اشاره کرد؛ اما باوجود تاکید فراوان رییس قوه قضاییه و مقام معظم رهبری بر رعایت حقوق شهروندی و حقوق عامه در مقام مدعی‌العموم در این باره سخنی نگفت.
کاشان، شهر بی‌قانون
27 آبان 99 معاون مسکن و ساختمان راه و شهرسازی استان اصفهان و 10 آذر 99 فرماندار کاشان در نامه‌هایی به شهردار کاشان دستور توقف فوری عملیات ساختمانی تا طی شدن فرآیندهای قانونی را دادند. دستور توقف‌هایی که برای شهرداری کاشان و مالک ارزشی بیش از چند کاغذ پاره نداشت و دادستان کاشان به عنوان مدعی‌العموم همچنان منظر ماند تا میراث فرهنگی مستندات خود برای ادعای غیرقانونی بودن ساخت‌وساز را ارایه دهد. نجات بخشی سیما و منظر خانه تاریخ بروجردی‌ها یکی از موضوعات جلسه کمیته کار اداره کل راه شهرسازی استان اصفهان در تاریخ 16/9/99 بود. با توجه به بی‌اعتنایی مالک و شهرداری کاشان به دستور توقف‌های گذشته 17 آذر ماه مدیر کل راه و شهرسازی استان اصفهان با استناد به ماده 31 و 32 قانون مقررات ملی در نامه‌ای به دادستان کاشان خواستار توقف پروژه شد. دستور توقفی که قرار است اگر این بار از سوی مالک و شهرداری کاشان نادیده گرفته شود از طریق قضایی پیگیری شود. حال که مستنداتی قانونی برای ادعای ساخت و ساز غیر قانونی به دادستان کاشان ارایه شده باید منتظر ماند دید که ایشان در مقام مدعی‌العموم برای احقاق حقوق عامه و حقوق شهروندی و جلوگیری از تخلفات شهرداری و مالک چگونه اقدام خواهد کرد؟ پیگیری‌هایی که البته شهروندان و کنشگران میراث فرهنگی چندان به نتیجه‌بخش بودن آن امید ندارند، چراکه طی چند سال گذشته شاهدند، در آخر تصمیم‌های مدیریتی در حمایت از افراد خاص بر تصمیمات کارشناسی چربیده است. پس چه دلیلی وجود دارد که سیما و منظر خانه بروجردی‌ها را از قاعده تصمیمات مدیریتی در اصفهان مستثنی کرد.