یچیدهترین وضعیت جمهوری اسلامی
نظام جمهوری اسلامی که از دل انقلاب شگفتانگیز پیروز شده در بهمن۱۳۵۷ زاد و رشد خود را تجربه کرد حالا در آستانه برگزاری روزهای تاریخی ۱۲تا۲۲بهمن با پیچیدهترین وضعیت روبهرو شده است. به این معنی که مناسبات خصمانه این نظام با ایالاتمتحده به اوج خشونتذهنی و لفظی و عملیاتی رسیده است.
رهبری آمریکا در یک روند فوقالعاده پر رمز و راز خود را در موقعیتی میبیند که بدون رودربایستی به تهران پیام میدهد یا باید سازگاری پیشه کرده و شرایط ترامپ را بپذیرد یا آماده حمله نظامی باشد.
آمریکاییها یکی از بزرگترین لشکرکشیهای خود علیه تهران را با نزدیک کردن ناوهایشان به مرزهای آبی و مناطق مهم ایران در بوق و شیپور کرده و هر چند ساعت یکبار با گفتن برخی اهداف پیدا و پنهان بر گستردگی جنگ روانی میافزایند.
ناظران بینالمللی باور دارند رفتارهای پیچیده و رمزآلود آمریکاییها علیه تهران شاید برای این طراحی شده که بخواهند به هدفهای سختی برسند. تغییر چهره خاورمیانه با این راهبرد که بتوان از درون آن دگرگونیها اسرائیل را به نقطه امنتری رساند و برخی سرسختیهای عربهای ثروتمند بهویژه عربستان را شکست، میتواند در این راهبرد دیده شود.
اگر سخنانی که به وزیر دفاع عربستان در واشنگتن نسبت داده شده و نشان از تغییر رفتار این کشور مهم علیه تهران دارد، درست باشد میتوان به اثبات ادعای در پیش گفتهشده نزدیک شد. این اتفاق همه رشتههای مناسبات تهران-ریاض در سالهای تازهسپریشده که با زور و واسطهگری حزب کمونیست چین به دست آمده بود را پنبه خواهد کرد.
مقامهای نظامی در جمهوری اسلامی و نیز مقامهای سیاسی بارها گفتهاند اگر امنیت این نظام به دلیل حمله نظامی آمریکا با خطر جدی روبهرو شود امنیت دیگر کشورهای حاشیه خلیجفارس و بهویژه کشورهایی که آمریکا در آنها پایگاههای بزرگ دارد با خطر حتمی روبهرو خواهند شد. آمریکاییها بازی بزرگی طراحی کردهاند که جمهوری اسلامی با این تهدیدها دوستی با چین را در وسط معرکهای قرار دهد که بههم بخورد.
چینیها مناسبات گستردهای با کشورهای عرب حاشیه خلیجفارس دارند و نفت خود را از این منطقه تامین میکنند و اگر اینگونه شود که از نظر آنها جمهوری اسلامی این منافع را بهخطر میاندازد میتوانند مناسبات تهران را از حالت فعلی خارج کنند.
داستان تلخ ایرانیان در مناسبات با دیگر کشورها تنها همین نیست و فرازوفرودهای دیگری دارد. ترکیه هرگز نمیخواهد ببیند که جنگ احتمالی ایران و آمریکا، خاورمیانه را به آتش بکشد و برای مرزهای این کشور ناامنیهای ناشناس درست کند. علاوه بر این ترکیه عضو مهم ناتو است و اگر بخواهد عضویتش ادامه یابد باید در چارچوب این نهاد عمل کند که رهبری آن در اختیار آمریکاست.
از سوی دیگر رهبری کشور آذربایجان نیز هر روز برای ایران مساله تازهای درست میکند و با دعوت از مقامهای ارشد اسرائیل راه را برای تعامل متوازن با ایران میبندد و ایران نیز پیدرپی هشدار میدهد.
یادمان باشد عربستان با پاکستان قراردادی شبیه ناتو منعقد کرده و در صورتی که جمهوری اسلامی بخواهد به هر دلیل با عربستان مرافعه کند باید احتمال دهد نظامیهای پاکستان به تعهد خود در برابر عربستان عمل کرده و مناسبات تهران- اسلامآباد نیز از تعادل خارج شود.
جمهوری اسلامی اما در داخل نیز با تنگناهای بزرگی دستبهگریبان است. شهروندان ایرانی هنوز مجاب نشدهاند که هزاران کشته در کشور در دو روز سرچشمهاش چیست و توجیههای جمهوری اسلامی مردم را متقاعد نمیکند.
در کنار این بحران اما باید به فرورفتگی نظام در چاه بزرگ اقتصاد نیز نگاه کرد. واقعیت این است که روزگار ایرانیان به ته چاه بدبختی اقتصادی و بمب معیشت و کسبوکار شهروندان به مرز ترکیدن رسیده است.