بوروکراتها در لباس سامانه برگشتهاند
ساعت 24 - تکنولوژی در هربخش از فعالیتهای مرتبط با انسان و جامعههای انسانی برای پیشرفت زاد ورشد میکنند و میتوان گفت تقاضا هر تکنولوژی عامل اصلی برای پدیدار شدن آن است.ایجاد فن ودانشی به اسم اینترنت نیز در همین راستا درذهنها جای گرفت و براساس نیاز سازمانها به روان سازی و چابک کردن امور زاد ورشد را تجربه کرده و اکنون از آن استفادههای گوناگون میشود.
یکی از این دستاوردها سامانه سازی برای کاهش بوروکراسی در سازمانها و نهادهای مرتبط با فعالیتهای بنگاهها و افراد است. به طور مثال سامانه مالیاتی برای این تاسیس میشود که بنگاهها و شرکتها و افراد حقیقی برای پرداخت مالیات ناگزیر به رودررویی با مالیت ستانها نشوند و شبهه رانت و فساد زایل شود.
سامانههای تخصصی برای هرنیاز سازمانی و مردمی اکنون بخشی جدایی ناپذیر از فعالیت ها به ویژه در کسب وکار ها به حساب می آید. تجربه نشان داده است کشورهای پیشرفته در بستر دانش و فن اینترنتی در فرایندی تدریجی از سامانهها با کارآمدی بیشتر بهرهبرداری کرده و میکنند.
دراین کشورها راهبرد این است که اطلاعات گوناگون هرفرد و سازمان به سوی یکپارچگی پیش رفته و کار به جایی برسد که یک پنجره واحد تاسیس و برای هر سازمان و هر فرد حقیقی کمترین سامانهها و در صورت امکان تنها یک سامانه وجود داشته باشد.
به این ترتیب برای شناسایی اینکه شرکت ایکس چه وضعیتی به لحاظ مالیاتی ، شاغلان ، تامین اجتماعی و اعتبار بانکی دارد یک سامانه واحد این اطلاعات را جمع آوری و ذخیره میکند. فلسفه سامانه سازی شفافیت ؛ کاهش قیدها و بندها و دخالتهای نهادهای حاکمیتی است. شوربختانه در ایران فلسفه سامانه سازی با درک درستی از فلسفه اصلی که همانا شفاف سازی ونز رها سازی مناسبات رودر رو بودهمراه نشد. به این ترتیب درفرایند رخ داده فلسفه دخالت در فعالیت ها جایش را در سلسله مراتب بورکراسی صیانت کرد.
حالا شوربختانه سامانههای سازمانهای دولتی تبدیل به سدهای بازدارنده شدهاند. تعدد سامانههای مورد استفاده فعالان اقتصادی موجب شده است تولیدکنندگان برای انجام امور خود با مجموعهای از سامانههای مختلف از جمله گمرک، بیمه، مالیات و سامانه جامع تجارت در ارتباط هستند و این پراکندگی، فرآیندها را پیچیده و زمانبر کرده است.
در حالی که استفاده از ظرفیتهای هوشمندسازی و ایجاد ارتباط سیستمی میان کدهای تعرفه میتواند بخشی از مراجعات و تاییدهای غیرضروری را کاهش داده و سرعت رسیدگی به پروندهها را افزایش دهد. اختلالات مکرر، کندی اینترنت و خروج ناگهانی کاربران از سامانه، موجب تکرار فرآیندها و اتلاف زمان فعالان اقتصادی میشود.
خطا در بارگذاری فایلهای اکسل، بسیاری از کاربران را ناچار به ثبت دستی و زمانبر اطلاعات کرده است.اختلالات سامانه،ها به ویژه در ارتباط با بانک مرکزی، از دیگر چالشهای موجود است. الزام به تمدید مکرر ثبت سفارش و پرداخت هزینههای مجدد، در شرایطی که فرآیند تخصیص ارز و واردات کالا طولانی است، هزینههای اضافی به فعالان اقتصادی تحمیل کرده و در نهایت بر قیمت تمامشده کالا اثر میگذارد.