فرصتطلبی آنکارا از جنگ علیه ایران
ساعت 24-جنگ چهارماهه ایران آثار اقتصادی گستردهای بر منطقه برجای گذاشته است. برآورد صندوق بینالمللی پول نشان میدهد این درگیری حدود ۶۰۰میلیارددلار خسارت بهاقتصاد ایران وارد کرده و تا ۷درصد نیروی کار این کشور شغل خود را از دست دادند.
اقتصاد کشورهای ثروتمند حاشیه خلیجفارس نیز کوچکتر شده و پیشبینی میشود این بحران رشد اقتصادی کل خاورمیانه را در سال جاری حدود ۲واحددرصد کاهش دهد.
در چنین فضایی ترکیه که در مرز میان اروپا و خاورمیانه قرار دارد با شرایطی دوگانه روبهرو شده است. افزایش قیمت نفت باعث شد تورم ماهانه این کشور در ماه آوریل برای دومینبار طی یک سال از ۴درصد فراتر رود. همزمان بانک مرکزی برای جلوگیری از افت ارزش لیر بیش از نیمی از ذخایر ارزی خود را صرف مداخله در بازار ارز کرد.
با این حال آنکارا این بحران را تنها یک تهدید نمیبیند. مقامهای اقتصادی ترکیه معتقدند بخش مهمی از فعالیتهای اقتصادی که طی ماههای اخیر از کشورهای حوزه خلیجفارس خارج شده میتواند بهسمت ترکیه منتقل شود و این کشور بخشی از تجارت ازدسترفته منطقه را جذب کند. ترکیه در تلاش برای تبدیلشدن بهچهارراه تجارت منطقه
نشانههای این جابهجایی از هماکنون در اقتصاد ترکیه دیده میشود. استانبول بیش از گذشته درحال تبدیلشدن بهمرکز ارتباط تجاری میان آسیای مرکزی، خاورمیانه و اروپا است. اگرچه این نقش هنوز با جایگاه مراکز تجاری حوزه خلیجفارس قابل مقایسه نبوده اما حجم فعالیتهای اقتصادی در این مسیر بهشکل محسوسی افزایش یافته است.
برخی گردشگران میگویند اگر جنگ نبود مقصد سفرشان دوبی بوده اما ناامنی منطقه آنها را بهاستانبول کشانده است. همزمان یکی از بزرگترین پایانههای باربری ترکیه در ساحل بسفر با افزایش بیسابقه حجم کالا مواجه شده است. کارکنان این بندر میگویند از زمان بستهشدن تنگه هرمز، حجم بارگیری و تخلیه کالا تقریبا سهبرابر شده و بنادر ترکیه تاکنون چنین حجم عملیاتی را در فصل بهار تجربه نکرده بودند.
بخش انرژی نیز از این تغییرات بینصیب نمانده است. خطوط لوله انتقال انرژی که از خاک ترکیه عبور کرده اکنون حجم بیشتری از نفت و گاز را بهسمت اروپا منتقل میکنند. پیشبینی میشود انتقال نفت از طریق خط لوله کرکوک-جیهان تا ماهآگوست نسبتبه ماه آوریل حدود سهبرابر شود.