لغو آزمون‌های پزشکی؛ تصمیمی برای عبور از بحران ؟

آزمون‌های ملی دقیقاً برای کاهش همین تفاوت‌ها طراحی شده‌اند تا همه دانشجویان، فارغ از محل تحصیل، با یک معیار مشترک سنجیده شوند.

به همین دلیل است که برخی اعضای هیئت علمی معتقدند جایگزینی معدل با آزمون، صرفاً یک تصمیم اجرایی نیست، بلکه تغییری در فلسفه نظام ارزیابی آموزش پزشکی محسوب می‌شود.

دکتر سامان شیخی، جراح عمومی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز در این‌باره می‌گوید: آزمون‌های ملی بیش از آنکه ابزار حذف دانشجویان باشند، نقش حفظ استانداردهای آموزشی را ایفا می‌کنند و تغییر مکرر آن‌ها می‌تواند به تدریج اعتماد به نظام ارزیابی را کاهش دهد.

در واقع، این آزمون‌ها فقط عملکرد دانشجویان را نمی‌سنجند؛ بلکه یکی از معدود ابزارهای سنجش کیفیت آموزش در دانشگاه‌های مختلف نیز به شمار می‌روند.

البته نمی‌توان شرایط اتخاذ این تصمیم را نادیده گرفت. اختلال در برنامه‌های آموزشی، شرایط ناشی از جنگ و نگرانی درباره تاخیر در روند تحصیل دانشجویان، تصمیم‌گیری را برای سیاست‌گذاران آموزشی دشوار کرده بود.

معاونت آموزشی وزارت بهداشت نیز در بخشنامه‌های خود تاکید کرده است که هدف از این تصمیم، کاهش فشار روانی بر دانشجویان و جلوگیری از طولانی شدن فرآیند آموزشی بوده است.

با این حال، برخی کارشناسان معتقدند چالش اصلی از جایی آغاز می‌شود که تصمیم‌های اضطراری، به تدریج به رویه تبدیل شوند. به اعتقاد آنان، سیاست‌گذاری آموزشی باید بتواند میان انعطاف در شرایط بحران و حفظ استانداردهای علمی تعادل برقرار کند.

این نگرانی زمانی پررنگ‌تر می‌شود که تجربه سال‌های گذشته مرور شود. در دوران همه‌گیری کرونا نیز بخشی از آزمون‌های پزشکی با تغییر در زمان یا شیوه برگزاری مواجه شد و اکنون بار دیگر، بحرانی دیگر نظام ارزیابی را تحت تاثیر قرار داده است.

استانداردهایی که به‌آرامی تغییر می‌کنند

منتقدان تصمیم اخیر معتقدند مسئله اصلی، حذف یک آزمون نیست؛ بلکه تکرار الگویی است که ممکن است در بحران‌های بعدی نیز دوباره تکرار شود.

دکتر حسین بهاری، متخصص چشم‌پزشکی، نیز معتقد است که در چنین شرایطی وجود یک معیار ملی برای سنجش دانش، بیش از گذشته اهمیت پیدا می‌کند.

به گفته او، آزمون‌های جامع یکی از ابزارهای حفظ کیفیت آموزش هستند و کاهش نقش آن‌ها می‌تواند در بلندمدت بر استانداردهای آموزشی اثر بگذارد.

از سوی دیگر، عملکرد وزارت بهداشت در سایر آزمون‌های ملی، مانند آزمون دستیاری، نشان می‌دهد که اصل برگزاری آزمون‌های استاندارد همچنان مورد تاکید این وزارتخانه است. همین موضوع این پرسش را مطرح می‌کند که چرا درباره آزمون‌های علوم پایه و پره‌انترنی، رویکرد متفاوتی اتخاذ شد.

در مقابل، ازسرگیری برخی آزمون‌های ملی وزارت بهداشت نشان می‌دهد توجه به حفظ استانداردهای آموزشی همچنان وجود دارد. با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند ثبات در سیاست‌گذاری و پیش‌بینی سازوکارهای مشخص برای شرایط ویژه، می‌تواند هم از دانشجویان حمایت کند و هم نگرانی‌ها درباره نظام ارزیابی را کاهش دهد.