به نقل از ایسنا، سید محمد هادی سبحانیان در نشستی که با نمایندگان رسانهها داشت، به بررسی شرایط ویژهای که در سال گذشته و آغاز سال جاری وجود داشته پرداخت و گفت: اقتصاد ایران در این مدت با چالشهای متعددی نظیر تحولات سیاسی، عدم اطمینان در بخش اقتصادی و جنگ مواجه شد؛ وضعیتی که میتوانست به نحوه دریافت درآمدهای مالیاتی آسیب برساند. با این حال، سازمان امور مالیاتی با تلاشی قابل توجه سعی کرد تا بین تأمین منابع مالی دولت و حمایت از فعالیتهای اقتصادی تعادل برقرار کند.
رییسکل سازمان امور مالیاتی کشور با بیان عملکرد سال گذشته این نهاد افزود: سازمان مالیاتی در سال گذشته موفق شد تا ۹۳ درصد از درآمدهای مالیاتی پیشبینی شده را به دست آورد و اگر در اسفندماه، به منظور پشتیبانی از فعالان اقتصادی، بخشی از تکالیف مالیاتی به تأخیر نمیافتاد، این رقم میتوانست بیشتر alter شود.
تعویق تکالیف مالیاتی در ایام جنگ
سبحانیان در ادامه از دوران جنگ تحمیلی و تأثیرات آن بر اقتصاد کشور یاد کرد و اظهار داشت: در روزهایی که کشور درگیر جنگ بود، سازمان امور مالیاتی تمام مهلتهای تعیین شده را به تأخیر انداخت تا مودیان بتوانند بدون نگرانی از جریمههای مالیاتی، فعالیتهای خود را مدیریت کنند.
بر اساس گفتههای او، مهلت ارسال صورتحسابهای الکترونیکی، تسلیم اظهارنامهها، پرداخت مالیات، و ارائه اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر حقوق تمدید شد تا فعالان اقتصادی با آرامش بیشتری اقدام کنند.
رییسکل سازمان امور مالیاتی بر این نکته تأکید کرد که این تصمیم فقط محدود به تمدید زمانها نبوده و اختیارات بیشتری به مدیران استانی داده شد تا آنان بهطور خاص با توجه به شرایط موجود تصمیمگیری کنند، به ویژه در استانهایی که بیشترین آسیب را از جنگ برداشتند.
رشد ۴۶ درصدی درآمدهای مالیاتی در ۴ ماه اخیر
سبحانیان با ارائه آمار عملکرد چهار ماهه ابتدایی امسال گفت: در این مدت، درآمد مالیاتی به میزان حدود ۳۹۶ هزار میلیارد تومان در سال گذشته وصول شده بود، در حالی که این رقم در مدت مشابه امسال به حدود ۵۷۷ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است، که نشانگر رشد تقریبی ۴۶ درصدی درآمدهای مالیاتی است.
وی در ادامه افزود: این رشد در وضعیتی صورت گرفته است که تعدادی از تکالیف مالیاتی به تأخیر افتاده بود. در چهار ماه ابتدایی سال گذشته، تقریباً ۲۱.۸ درصد از مجموع درآمد مالیاتی مصوب سال وصول شده بود، در حالی که این نسبت در مدت مشابه امسال به حدود ۲۰.۵ درصد کاهش یافته است؛ و این نشان میدهد که تعویق تکالیف مالیاتی زمان وصول درآمدها را جابهجا کرده، اما مانع تحقق درآمدهای دولت نشده است.
رییسکل سازمان امور مالیاتی اشاره کرد که رشد درآمدهای مالیاتی در چهار ماه نخست سال گذشته با نرخ ۳۲ درصد نسبت به سال قبل از آن به وقوع پیوست، اما این نرخ در سال جاری به حدود ۴۶ درصد رسیده است.
وی همچنین تصریح کرد که افزایش درآمدهای مالیاتی در حالتی انجام شده که سازمان نه تنها فشار بیشتری به مودیان ایجاد نکرده، بلکه در موارد مختلف سعی در همکاری با فعالان اقتصادی از طریق تمدید مهلتها، افزایش اختیارات مدیران استانی و تسریع در استرداد مالیات داشته است.
طبق گفته سبحانیان، اکنون زیرساختهای هوشمندسازی و دادهمحوری که در سالهای گذشته ایجاد شده، امکان وصول مالیات را بدون نیاز به روشهای پرهزینه و سنتی پدید آورده است؛ و پیشبینی میشود که در ماههای پیش رو، با اجرای پروژههای جدید هوشمندسازی، این مسیر ادامه یابد.
افزایش چشمگیر استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده به فعالان اقتصادی
یکی از محورها و نکات کلیدی در سخنان رییسکل سازمان امور مالیاتی، افزایش قابل توجه استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده به فعالان اقتصادی بود.
سبحانیان اظهار داشت که در چهار ماهه اول سال گذشته، حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان مالیات و عوارض ارزش افزوده به فعالان اقتصادی بازگردانده شد، در حالیکه این عدد در چهار ماه ابتدایی امسال به حدود ۲۹ هزار میلیارد تومان رسیده است.
وی بیان کرد که استرداد مالیات در چهار ماه اول امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد ۱۵۳ درصدی داشته و بیش از دو و نیم برابر شده است.
این دستاورد را میتوان به اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان مربوط دانست، که یکی از موفقترین ویژگیهای این قانون، تسریع و تسهیل در استرداد مالیات به فعالان اقتصادی بوده است.
مبارزه با فرار مالیاتی از طریق هوشمندسازی فرآیندها
در بخش دوم نشست خبری، رییسکل سازمان امور مالیاتی به مهمترین تغییر رویکرد نظام مالیاتی پرداخت و این تغییر را «عبور از حسابرسی مبتنی بر عامل انسانی و حرکت به سمت مالیاتستانی دادهمحور» نامید.
سیدمحمدهادی سبحانیان با تأکید بر اینکه افزایش درآمدهای مالیاتی نباید به معنای افزایش فشار بر مودیان تلقی شود، گفت: استراتژی سازمان شناسایی دقیق فرارهای مالیاتی از طریق تحلیل دادهها و الگوریتمهای هوشمند است؛ به طوری که مودیان شفاف کمترین اصطکاک را با نظام مالیاتی تجربه کنند و تمرکز سازمان بر شناسایی رفتارهای پرریسک و تخلفات سازمانیافته باشد.
وی بر اهمیت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان به عنوان مهمترین زیرساخت این تحول تأکید کرد و گفت: این قانون تنها یک ابزار برای وصول مالیات نیست، بلکه امکان کشف کتمان درآمد، اصلاح اطلاعات مودیان و شناسایی الگوهای غیرمتعارف را نیز فراهم میآورد.
سبحانیان بیان کرد که نظام مالیاتی با فعالانی مواجه بود که برای کاهش مالیات خود از ابزارهای دیگر برای وصول درآمد استفاده میکردند.
رییسکل سازمان امور مالیاتی با اشاره به اینکه یکی از مهمترین مصادیق شناسایی شده در این زمینه مربوط به حوزه فعالیتهای پزشکی بود، گفت: بررسیهای سیستمی نشان داد که سه هزار و ۶۸۶ نفر در نظام مالیاتی خود را به عنوان «پزشک عمومی» معرفی کردهاند، در حالی که مدارک آنها نشان میدهد که این افراد دارای تخصصهای فوقتخصص، دندانپزشکی، فلوشیپ یا دکتری حرفهای هستند.
با توجه به گفتههای سبحانیان، این تفاوت در نوع فعالیت نیز بر ضرایب مالیاتی اثرگذار است و به همین دلیل این مغایرتها شناسایی و به مالکان پروندهها پیامک ارسال شده است تا اطلاعات خود را در نظام مالیاتی اصلاح کنند.
او تأکید کرد که هدف سازمان، برخورد با جامعه پزشکی نیست و پزشکان از منابع ارزشمند کشور به شمار میروند، اما در برابر هر نوع تخلف نیز نباید بیتوجه بود و حقوق عمومی باید حفظ شود.
رییسکل همچنین در تشریح اقدامات خود در مبارزه علیه فرار مالیاتی، به شناسایی ۱۷۶ هزار دستگاه کارتخوان در حوزه میوه و ترهبار اشاره کرد که مالکان آنها رفتار اقتصادی خردهفروشی داشتند، اما از دستگاههای کارتخوان عمدهفروشی استفاده میکردند.
سبحانیان توضیح داد که اختلاف ضریب سود فعالیتهای عمدهفروشی و خردهفروشی قابل توجه است و برخی از مودیان سعی کردند با استفاده از کارتخوانهای نامناسب، مالیات کمتری بپردازند؛ موضوعی که در حال حاضر و از طریق تحلیل دادهها و مقایسه رفتار اقتصادی قابل شناسایی است.
او همچنین از شناسایی ۸۶۱ فعال در زمینه طلا خبر داد که با وجود انجام فعالیتهای طبیعی طلافروشی، از کارتخوان مربوط به تجارت آبشده استفاده میکردند.
سبحانیان یادآور شد که تفاوت ماهیت این فعالیتها سبب ایجاد تفاوت در نحوه محاسبه مالیات میشود و استفاده نادرست از این کدهای مالیاتی، یکی از مصادیق فرار مالیاتی تلقی میشود.
در ادامه، رییسکل سازمان امور مالیاتی اعلام کرد که ۴ هزار و ۳۸۴ دستگاه کارتخوان غیرتجاری نیز شناسایی شدهاند که در حقیقت برای فعالیتهای اقتصادی و تجاری به کار میرفتهاند.
او همچنین افزود که این موارد پس از انجام بررسیهای سیستمی شناسایی شده و فرآیند بررسی و اصلاح آنها آغاز شده است.
سبحانیان با بیان نمونههای دیگر از مغایرتهای ثبتنامی گفت: در بررسیهای انجام شده، مواردی نیز در حوزه آرایشگاههای زنانه مشاهده شده که رتبه ثبتشده آرایشگاه با مجوز یا فعالیت واقعی آنها تطابق نداشته است.
وی تصریح کرد که در تمامی این پروندهها، ابتدا به مودیان اطلاعرسانی میشود و فرصت اصلاح اطلاعات در اختیار آنها قرار میگیرد و تنها در صورت تأیید تخلف، اقدامهای بعدی انجام میشود.
مالیات بر سوداگری به مرحله اجرایی نزدیک میشود
در ادامه این نشست، سبحانیان از آمادگی زیرساختهای لازم برای اجرای قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی خبر داد.
وی گفت: بخش زیادی از آئیننامههای اجرایی این قانون در سازمان امور مالیاتی تدوین شده و بخشی نیز به منظور تصویب به هیأت دولت ارسال شده است.
به گفته رییسکل، بهطور همزمان، زیرساختهای نرمافزاری مربوط به این قانون نیز در حال تکمیل است تا پس از نهایی شدن مقررات، امکان اجرای کامل آن فراهم شود.
«کارپوشه اقتصادی ایرانیان»؛ مرکز جدید دادههای اقتصادی
سبحانیان همچنین از توسعه «کارپوشه اقتصادی ایرانیان» در سامانه سازمان امور مالیاتی خبر داد.
وی توضیح داد که در این سامانه، اطلاعات اقتصادی هر فرد به مرور در کارپوشه غیرتجاری گردآوری میشود؛ اطلاعاتی مانند مشخصات هویتی، اعضای خانواده، حسابهای بانکی، تسهیلات، منابع درآمد، داراییها، خودروها و سایر دادههای اقتصادی که طبق قوانین در اختیار سازمان قرار گرفته است.
رییسکل سازمان امور مالیاتی با تأکید بر اینکه هدف از ایجاد این پایگاه، فقط وصول مالیات نیست، بلکه ایجاد زیرساختی برای حکمرانی مبتنی بر داده، مبارزه با پولشویی، افزایش شفافیت اقتصادی و ارتقای کیفیت تصمیمگیری در کشور است.
وی اشاره کرد که رییسجمهور بر لزوم تکمیل پایگاههای اطلاعاتی مربوط به ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم و استفاده از دادههای اقتصادی برای حکمرانی مبتنی بر داده تأکید کرده است و بیان کرد: اجرای کامل قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، پایگاه اطلاعات مالیاتی مطابق ماده ۱۶۹ مکرر و قانون مالیات بر سوداگری، به تکمیل پایگاههای داده کمک خواهد کرد؛ نظامی که به گفته مسئولان سازمان بهزودی جایگزین امور ممیزی سنتی شده و به تحلیلهای دادهای و رسیدگیهای مبتنی بر ریسک خواهد پرداخت.
سبحانیان مجدداً تأکید کرد که سازمان امور مالیاتی مسیر آینده را با هدف افزایش شفافیت، کاهش اصطکاک با مودیان قانونمدار و تمرکز بر شناسایی فرارهای مالیاتی از طریق داده و فناوری طراحی کرده است؛ مسیری که میتواند به تقویت درآمدهای پایدار دولت و همچنین ارتقاء عدالت مالیاتی منجر شود.
پایان پیام