مصدق مصدق پور، کارشناس مسائل منطقه در تشریح دلایل سفر وزیر دفاع عربستان سعودی به آمریکا در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: تحرکات کشورهای حوزه خلیج فارس، بهویژه کشورهای عربی این منطقه، در شرایط کنونی قابل توجه است. گاهی اوقات میبینیم که مواضعی مطرح میکنند که متوازنتر و به منطق نزدیکتر است؛ برای مثال میگویند که «ما نمیخواهیم درگیر شویم، ما نمیخواهیم جنگی تمامعیار در این منطقه رخ دهد و میخواهیم به فعالیتهای اقتصادی و توسعهای خود ادامه دهیم.» اما گاهی نیز دقیقاً برخلاف این مواضع عمل میکنند. این مسئله یک واقعیت را نشان میدهد و آن اینکه این کشورها در تصمیمگیریهای خود استقلال کامل ندارند و فاقد استقلال واقعی در تصمیمگیری هستند. عربستان تا امروز تلاش کرده بود، برخلاف بحرین، کویت، امارات و حتی اردن، خود را تا حد زیادی از این درگیریها دور نگه دارد. به همین دلیل، کمتر شاهد آن بودیم که از خاک عربستان اقداماتی علیه اهداف جمهوری اسلامی ایران صورت بگیرد. در همین مدت نیز تماسهای مستقیم و مستمری میان وزیر امور خارجه کشورمان و مقامات سعودی برقرار بود که این موضوع، نکته مثبتی محسوب میشد.
وی ادامه داد: اما اتفاقات اخیر، متأسفانه، غیرطبیعی به نظر میرسد و نشان میدهد که آمریکاییها فشار بسیار زیادی بر عربستان وارد کردهاند. اگر به جنگ اخیر، طی ۱۲ تا ۱۴ شب گذشته، نگاه کنیم، مشاهده میکنیم که اسرائیل رسماً اعلام کرد در این عملیات وارد نشده است. علت این موضوع نیز ترس از واکنش ایران بود؛ زیرا در دور قبل، جمهوری اسلامی ایران واکنشی بسیار سنگین و دردناک علیه اسرائیل نشان داد. با این حال، رسانههای غربی که جانب اسرائیل را میگیرند، هیچگاه تصاویر واقعی و حجم تخریب ناشی از حملات موشکی ایران را منعکس نکردند تا افکار عمومی از ابعاد آن آگاه شود و همواره تلاش کردند اینگونه القا کنند که ایران شکست خورده است. این بار اسرائیل مستقیماً وارد میدان نشد تا دوباره با همان واکنش مواجه نشود، اما آمریکا تلاش کرد مسیر جنگ را تغییر دهد. یکی از اهداف راهبردی آمریکا از گسترش این درگیریها آن است که جنگ به یک رویارویی منطقهای میان ایران و کشورهای عربی تبدیل شود؛ زیرا چنین جنگی موجب تضعیف دو طرف، نابودی زیرساختهای آنها و در نهایت، تأمین منافع اسرائیل و آمریکا خواهد شد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: متأسفانه عربستان در روزهای اخیر، زمانی که احساس کرد جمهوری اسلامی ایران در برابر فشارها مقاومت میکند، تحت تأثیر تهدیدهای آمریکا قرار گرفت. حمله به محاصره دریایی یمن نیز تقریباً در امتداد همان حمله به حشدالشعبی عراق قابل ارزیابی است. نیروهای یمنی نیز متقابلاً پاسخ دادند. عربستان با همراهی آمریکا دست به این حمله زد، در حالی که هیچ دلیل محکمی برای آن ارائه نکرد. تاکنون هیچ منبع رسمی عراقی تأیید نکرده است که حملهای از داخل عراق علیه عربستان صورت گرفته باشد. حشدالشعبی نیز این ادعا را تکذیب کرده است و استناد اصلی آنها به گزارشی از خبرگزاری رویترز بود و بر اساس همان گزارش اقدام کردند. در این حمله، چند هدف محدود در داخل عراق مورد اصابت قرار گرفت، اما نتیجه آن شهادت و زخمی شدن دهها و شاید صدها نفر و نیز تخریب گسترده بود که دولت عراق این اقدام را بهصورت رسمی محکوم کرده، شکایت خود را ثبت کرده و پیگیر بررسی آن است. در مقابل، حشدالشعبی مصمم است پاسخ این حمله را بدهد. حداقل پیامد این حمله آن بود که موضوع خلع سلاح نیروهای مقاومت عملاً پایان یافت. اگر پیش از این، حشدالشعبی با این استدلال که نیروهای آمریکایی قرار است عراق را ترک کنند، آمادگی داشت در صورت تعطیلی پایگاههای آمریکا درباره تحویل سلاح گفتوگو کند، اکنون دیگر چنین موضوعی منتفی شده است.
وی افزود: باید توجه داشت که یکی از اهداف راهبردی این جنگ، ایجاد درگیری میان ایران و کشورهای عربی است؛ جنگی که در نهایت به سود اسرائیل تمام خواهد شد، زیرا منطقه را بهطور کامل تخریب میکند. هدف فرعی دیگر نیز رونق گرفتن صنایع نظامی آمریکاست؛ چراکه با گسترش جنگ، کارخانههای اسلحهسازی آمریکا از رکود و مشکلات اقتصادی خارج میشوند، سلاح بیشتری میفروشند و از ثروت هنگفت کشورهای منطقه بهرهمند میشوند. به همین دلیل، آمریکا هرگز تمایلی ندارد این منطقه به ثبات و آرامش برسد؛ زیرا در شرایط صلح، بازار فروش تسلیحات آمریکا نیز محدود خواهد شد. در همین چارچوب، سفر وزیر دفاع عربستان به آمریکا را نیز بیش از آنکه نشانه همراهی بدانم، نشانه نگرانی و ترس ارزیابی میکنم. به نظر میرسد او قصد دارد به ترامپ بگوید که در نحوه مدیریت جنگ با ایران تجدیدنظر شود. منطقه اکنون در شرایط بسیار حساسی قرار دارد و آمریکا در پی اجرای یک توطئه بزرگ است. با این حال، معتقدم مواضع قاطع ایران، پایبندی به اصول و اعلام صریح اینکه در برابر هر حمله، پاسخ متقابل خواهد داد، نقش مهمی در بازدارندگی داشته است.
مصدق پور در پایان خاطرنشان کرد: واقعیت این است که اکنون با معادلهای بسیار پیچیده روبهرو هستیم. از یک سو، آمریکا در تلاش است جنگ منطقهای را شکل دهد که به سود اسرائیل، صنایع تسلیحاتی آمریکا و منافع راهبردی واشنگتن باشد و از سوی دیگر، حکمت و تدبیر اقتضا میکند که با هوشیاری عمل شود و هیچ بهانهای برای اجرای این نقشه در اختیار آمریکا قرار نگیرد. باید توجه داشت که کشورهای عربی از نظر توانمندی، بسیار آسیبپذیر هستند. اگر چنین جنگی گسترش یابد، در نهایت بیشترین زیان متوجه کشورهای منطقه خواهد شد؛ هرچند ممکن است اسرائیل در کوتاهمدت از آن سود ببرد. با این حال، تصور نمیکنم عربستان این روند را ادامه دهد؛ زیرا خود نیز اعلام کرده است که قصد ادامه عملیات را ندارد و مدعی است هدفش صرفاً وارد کردن فشار به ایران برای بازگشت به میز مذاکره بوده است.
نظرات کاربران