طبق گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، سعید آجورلو، یکی از اعضای کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران، امروز (سهشنبه، ۱۳ مرداد) در گفتگو با شبکه خبر، در زمینه برداشت آمریکا از تحولات منطقه تصریح کرد: آمریکاییها اساساً درک صحیحی از قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران ندارند. این قدرت نرم، همراه با قدرت سختی که ایران در میدان نبرد به نمایش گذاشت، به الهامی اساسی تبدیل شده است.
بر اساس گزارش فارس، وی تجربه حمله آمریکا به عراق را یادآور شد و بیان داشت: در آن زمان نیز آمریکاییها شناخت درستی از واقعیتهای عراق نداشتند و فکر میکردند که با حمله نظامی میتوانند بهطور دستوری دولتی همسو با خود را در این کشور مستقر سازند و به همراهی کامل دست یابند؛ در حالی که عراق دارای پیشینهای عمیق از تمدن، تاریخ و اجتماع است و ارتباطات میان شیعیان ایران و عراق نیز از ریشههای عمیق و مستمر برخوردار است.
آجورلو توضیح داد: این واقعیات هرگز در محاسبات آمریکا جایی نداشت و رفتارهای کنونی این کشور به دلیل ناتوانی آن در درک ابعاد مختلف قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران است.
این عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران بر لزوم توجه به یکی دیگر از عوامل مؤثر در رفتارهای اخیر آمریکا تأکید کرد و گفت: خشم این کشور از عملکرد مقاومت عراق در جنگ چهلروزه از جمله این عوامل است. آمریکاییها تصور نمیکردند که مقاومت عراق نیز بخشی از این نبرد باشد و در کنار جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد؛ بنابراین، واکنشهای مقاومت عراق برخلاف برآوردهای اولیه واشنگتن، معادلات آنها را به هم زده است.
او افزود: در عین حال، واقعیت این است که روندهای اجتماعی، سیاسی و تاریخی به سادگی قابل تغییر نیستند. دولتهایی که برای چهار یا هشت سال در کاخ سفید مستقر میشوند، مقطعی هستند، اما روابط میان ملتهای منطقه و پیوندهای تاریخی آنها همواره پایدار است.
آجورلو گفت: ما میزبان این منطقه هستیم و ملتهای این ناحیه، صاحبان اصلی این جغرافیا محسوب میشوند؛ لذا، امکان دستکاری این واقعیات از خارج وجود ندارد.
وی با اشاره به شایعات رسانهای درباره مذاکرات بالقوه ایران و عمان و برخی گزارشها مبنی بر نزدیک شدن تهران و مسقط به توافق، افزود: مبنای مذاکرات، ماده ۵ یادداشت تفاهم است؛ مادهای که به موضوع تنگه هرمز بهعنوان یکی از مسائل کلیدی توجه کرده است.
نقض ماده ۵ تفاهمنامه؛ آغاز واکنش متقابل ایران
آجورلو همچنین با تأکید بر گمانهزنیهای رسانهای پیرامون مذاکرات ایران و عمان و ادعاهای مربوط به نزدیکی تهران و مسقط به توافق، بیان کرد: مبنای مذاکرات، ماده ۵ یادداشت تفاهم است که در آن به موضوع تنگه هرمز بهعنوان یکی از مسائل حیاتی اشاره شده است.
بنابر اظهارات آجورلو، جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که طرف مقابل با باز کردن کریدور جنوبی، ماده ۵ یادداشت تفاهم را نقض کرده و ایران نیز بلافاصله واکنشی متقابل نشان داد و ترافیک عبور و مرور را به وضعیت پیش از یادداشت تفاهم بازگرداند.
وی افزود: در آن زمان، برخی سؤالاتی مطرح میشد که آیا جمهوری اسلامی ایران به این تفاهم وابسته شده است و در مقابل اقدامات طرف مقابل سکوت خواهد کرد یا با قاطعیت از حقوق خود دفاع میکند. عملکرد ایران نشان داد که رویکرد دوم مد نظر بوده است؛ بهطوری که به محض باز شدن کریدور جنوبی و نقض ماده ۵، اقدام متقابل صورت پذیرفت و وضعیت عبور و مرور به شرایط پیشین بازگشت.
هدف تهران؛ استقرار ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز
آجورلو درخصوص اهداف جمهوری اسلامی از اجرای ماده ۵ گفت: هدف ایران از این ماده، تأسیس ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز است. به این ترتیب، ترتیبات امنیتی باید محوریت جمهوری اسلامی ایران را داشته باشند و موضوعاتی نظیر امنیت تنگه، مینگذاری، مینروبی و خدمات دریایی در چهارچوب این ترتیبات تعریف میشوند.
وی ادامه داد: این ترتیبات میتواند برای یک دوره موقت، از یک تا سه ماه برقرار شود و مدت آن به روند مذاکرات بستگی خواهد داشت. هدف این است که سازوکاری ایجاد شود که جمهوری اسلامی ایران بر روندهای جاری در این حوزه نظارت و تسلط داشته باشد؛ زیرا از منظر ایران، رژیم عبور و مرور در تنگه هرمز نباید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد و این موضوع باید هم در میدان و هم در اسناد و توافقها تثبیت شود.
علت حضور عمان در متن تفاهمنامه
آجورلو همچنین به نقش عمان در این روند اشاره کرد و گفت: برخی در مورد حضور نام عمان در متن یادداشت تفاهم سؤالهایی داشتند، اما واقعیت این است که عمان یکی از طرفهای این معامله است و به همین دلیل نام این کشور در تفاهمنامه ذکر شده است.
وی ادامه داد: اگر نام عمان در متن تفاهم وجود نداشت، در حال حاضر امکان مطالبه از این کشور در خصوص اقداماتی نظیر باز کردن کریدور جنوبی برای کشتیهایی که به دستور آمریکا در این مسیر تردد میکنند، وجود نداشت. اکنون جمهوری اسلامی ایران میتواند با استناد به همین تفاهم، طرف عمانی را در مورد تعهداتش مورد سؤال قرار دهد و از آن مطالبه کند.
رژیم عبور و مرور در هرمز به قبل از جنگ بازنمیگردد
آجورلو با تأکید بر اینکه رژیم عبور و مرور در تنگه هرمز تغییر کرده است، خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران معتقد است شرایط این آبراه استراتژیک نباید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد. هدف مذاکرات همین است که این تغییرات در سطح عملیاتی و حقوقی تثبیت گردد.
او اضافه کرد: این موضوع تنها با انجام مذاکرات امکانپذیر نیست. جمهوری اسلامی ایران در میدان از حقوق خود دفاع کرده و تنگه هرمز را بهطور عملی تثبیت کرده و پس از آن، تفاهمنامهای تنظیم شده است. طرف مقابل بعداً تفسیر دیگری از تفاهم ارائه داده و آن را نقض کرده است؛ ایران نیز یک بار دیگر در میدان وارد عمل گردید و کنترل ترافیک را در دست گرفت. در حال حاضر نیز تلاش میشود این وضعیت در قالب مذاکرات و توافقات رسمی تثبیت شود.
لزوم دریافت تضمینهای جدی از طرف مقابل
آجورلو با بیان اینکه مذاکرات همچنان ادامه دارد، تصریح کرد: این روند پیچیدگیهای خاصی دارد و در داخل کشور نیز باید درباره آن جمعبندی شود؛ زیرا جمهوری اسلامی ایران نسبت به بدعهدیهای طرف مقابل و نقض مفاد مختلف تفاهمنامه، از جمله ماده یک، موضوع محاصره و همچنین ماده چهار، ملاحظات و اعتراضات جدی دارد.
او تأکید کرد: بنابراین، هرگونه تصمیمگیری از سوی جمهوری اسلامی ایران مستلزم ارائه تعهدات جدی و قابل اتکای طرف مقابل است. در وضعیت کنونی، محور مذاکرات، تأسیس ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز است و این امر چارچوب گفتوگوهای جاری را تشکیل میدهد.
مذاکرات با عمان بر پایه ماده ۵ تفاهمنامه ادامه دارد
آجورلو در ادامه تصریح کرد که مذاکرات با عمان تحت همان یادداشت تفاهم و بر اساس ماده ۵ ادامه مییابد. طرف مقابل تفاهم را نقض کرد و جمهوری اسلامی ایران نیز در واکنش، اقدام متقابل انجام داد که نمونه بارز آن در مورد تنگه هرمز مشهود است.
وی در خصوص برخی گمانهزنیها مبنی بر برقراری مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا تأکید کرد: در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران با آمریکا مذاکرهای ندارد و گفتوگوهای فعلی صرفاً با طرف عمانی و در چارچوب ماده ۵ یادداشت تفاهم در حال انجام است.
به گفته او، عمان نیز در این فرایند با طرف آمریکایی در حال مشورت و رایزنی است، اما این امر به معنای مذاکرات میان تهران و واشنگتن نیست.
کریدور جنوبی باید بسته بماند
آجورلو در خصوص آخرین وضعیت مذاکرات حول محور مسیرهای عبور و مرور در تنگه هرمز تشریح کرد: جمهوری اسلامی ایران بهطور قاطع بر این نکته تأکید دارد که کریدور جنوبی نباید به هیچوجه باز باشد. همچنین، مذاکراتی در خصوص کریدور میانی نیز در حال انجام است تا ترتیباتی اتخاذ شود که جمهوری اسلامی ایران هم در مسیر رفت و هم در مسیر بازگشت کشتیها بر روند عبور و مرور تسلط و نظارت داشته باشد.
او افزود: طبیعی است که در این زمینه دارای اختلافنظرهایی با طرف عمانی وجود داشته باشیم؛ زیرا مسیر عبور و مرور در قبل از جنگ عمدتاً از کریدور جنوبی صورت میگرفت، اما شرایط امروز با گذشته تفاوت دارد و تحولات میدانی، واقعیتی نوین به وجود آورده است.
این عضو کمیته رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران تأکید کرد: از دید جمهوری اسلامی ایران، تنگه هرمز دیگر نمیتواند بستری برای تهدید امنیت کشور باشد. بر همین اساس، جمهوری اسلامی بر تأسیس ترتیبات جدید در این آبراه مهم تأکید دارد.
او ادامه داد: این ترتیبات تنها بر اساس مباحث نظری یا روندهای حقوق بینالملل نیست؛ بلکه بر پایه واقعیات میدانی شکل گرفته است. جمهوری اسلامی ایران در میدان از حقوق خود دفاع کرده و این هزینهای است که آمریکا باید بپذیرد. به همین دلیل، بازگشت به وضعیت پیش از جنگ امکانپذیر نخواهد بود.
آجورلو با تشریح موضوعات مطروحه در مذاکرات گفت: آنچه اکنون در دستور کار قرار دارد، بسته ماندن کریدور جنوبی و تعیین سازوکاری برای کریدور میانی است بهگونهای که جمهوری اسلامی ایران در هر دو مسیر رفت و برگشت، بر روند عبور و مرور تسلط و نظارت داشته باشد. پس از تعیین این ترتیبات، موضوعات مربوط به مینروبی و الزامات مرتبط با امنیت دریانوردی هم در چارچوب توافقات دنبال خواهد شد.
خدمات دریایی؛ محور بعدی مذاکرات تهران و مسقط
آجورلو همچنین افزود: مرحله بعدی مذاکرات به موضوع خدمات دریایی اختصاص خواهد داشت؛ موضوعی که میتواند مزایای مادی و معنوی قابل توجهی برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشته باشد.
وی اعلام کرد: این مباحث دامنه وسیعی را در بر میگیرد و میتواند شامل موضوعاتی نظیر خدمات بیمهای، خدمات دریایی و مسائل زیستمحیطی باشد. این موارد از زمره محورهایی هستند که همچنان در مذاکرات با طرف عمانی در حال بررسی و جمعبندی است.
عمان با آمریکا در حال مشورت است
آجورلو در پایان به نقش عمان در فرایند مذاکرات اشاره کرد و اظهار داشت: طرف عمانی درباره این موضوعات با آمریکا نیز در حال مشورت و رایزنی است و به طور طبیعی بخشی از تصمیمات خود را در هماهنگی با طرف آمریکایی پیگیری میکند.
وی در انتها با بیان تحولات میدان پس از کنترل ترافیک تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی ایران گفت: پس از اینکه ایران کنترل ترافیک این آبراه را در دست گرفت، ایالات متحده تلاش کرد تا با توسل به اقدامات نظامی، تنگه هرمز را بار دیگر بازگشایی نماید.
آجورلو افزود: در طول دوازده شب حملات، آمریکاییها با این هدف وارد عمل شدند، اما در تحقق آن ناکام ماندند. آنها اقداماتی را انجام دادند و جمهوری اسلامی ایران نیز به این اقدامات پاسخهای جدی و قاطعی داد. در نتیجه، طرف مقابل نتوانست به اهداف خود دست یابد و اکنون بار دیگر به مسیر تفاهمنامه و مذاکرات بازگشته است.
31215
نظرات کاربران