باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - با بالا رفتن تقاضای مصرف برق، رشد اوج بار در دوره‌های گرم سال و همچنین لزوم کم‌کردن وابستگی به سوخت‌های فسیلی، توسعه نیروگاه‌های مبتنی بر منابع تجدیدپذیر به یکی از اصلی‌ترین برنامه‌های پیش‌روی صنعت برق کشور تبدیل شده است. بهره‌گیری از انرژی خورشیدی و بادی، علاوه بر اینکه می‌تواند میزان آلایندگی‌های زیست‌محیطی را کاهش دهد، به تقویت امنیت انرژی نیز کمک کرده و در بلندمدت هزینه‌های تولید برق را پایین می‌آورد.
کارشناسان حوزه انرژی بر این باورند که گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر فقط به ساخت نیروگاه‌های جدید خلاصه نمی‌شود؛ بلکه برای اینکه این منابع بتوانند به شکل پایدار وارد چرخه بهره‌برداری شوند، به زیرساخت‌های مکمل نیاز است. از جمله این زیرساخت‌ها می‌توان به سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی، توسعه شبکه انتقال هوشمند و نیز مدیریت دقیق مصرف اشاره کرد. در این میان، سیستم‌های ذخیره‌ساز به عنوان یکی از اجزای کلیدی در شبکه‌های برق آینده، زمینه‌ساز افزایش اطمینان‌پذیری شبکه و بهره‌برداری حداکثری از توان نیروگاه‌های خورشیدی و بادی خواهد بود.
در همین چارچوب، محمودپور، سرپرست توسعه نیروگاه‌های خورشیدی ساتبا، اخیراً در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان بیان کرده است: موضوع ذخیره‌سازها برای نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس عملاً به یک الزام تبدیل شده و هر پروژه بزرگ‌مقیاسی که از این پس در حال ساخت باشد، باید حتماً به یک سیستم ذخیره‌ساز مجهز شود.
او در ادامه توضیح داد: خود ساتبا به عنوان مجموعه‌ای پیشرو در این حوزه، فعالیت توسعه ذخیره‌سازها را از قبل آغاز کرده و به گفته وی، تا جایی که یادش هست، برنامه اجرای نزدیک به ۵۰۰ مگاوات‌ساعت ظرفیت ذخیره‌ساز در دستور کار قرار گرفته است. همچنین مجری مربوطه نیز پیگیر تحقق این طرح است تا بر اساس خوش‌بینانه‌ترین برآوردها، در بازه تا زمستان امسال، حدود ۵۰۰ مگاوات‌ساعت ذخیره‌ساز به شبکه برق کشور اضافه شود.
محمودپور سپس خاطرنشان کرد: زمانی که سهم نیروگاه‌های تجدیدپذیر در ترکیب تولید شبکه برق افزایش پیدا کند، کم‌کم باید حرکت به سمت استفاده از ذخیره‌سازها جدی‌تر شود. خوشبختانه ساتبا به عنوان متولی این حوزه، پیش از این نیز در مسیر اقدام قرار گرفته و در مجوزهای اتصال نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس به شبکه، الزام بهره‌مندی از سیستم‌های ذخیره‌ساز را لحاظ کرده است؛ اقدامی که می‌تواند در سال‌های پیش رو رشد قابل توجهی را رقم بزند.
او اضافه کرد: علاوه بر این مسیر، تلاش می‌شود سامانه‌های ذخیره‌ساز در مقیاس خانگی هم مورد توجه قرار بگیرد تا افراد بتوانند از یکی از مهم‌ترین مزیت‌های نیروگاه‌های تجدیدپذیر یعنی تولید برق در محل مصرف، بهره بیشتری داشته باشند و در عین حال تلفات ناشی از انتقال انرژی کاهش پیدا کند.
لازم است تاکید شود که ذخیره‌سازی انرژی، یکی از مهم‌ترین حلقه‌ها برای کامل شدن زنجیره توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر است. چون تولید برق از منابعی مانند خورشید و باد تا حد زیادی به شرایط طبیعی وابسته است، ذخیره‌سازها می‌توانند انرژی مازادِ تولید در ساعات کم‌مصرف را ذخیره کنند و در زمان‌های اوج مصرف یا زمانی که تولید کاهش می‌یابد، آن را دوباره وارد شبکه کنند. نتیجه این فرآیند، علاوه بر بالا رفتن پایداری شبکه، کاهش نیاز به نیروگاه‌های فسیلی برای جبران نوسان تولید است؛ همچنین می‌تواند به افزایش راندمان، کاهش هزینه‌های بهره‌برداری و ارتقای امنیت انرژی منجر شود. از طرف دیگر، توسعه ذخیره‌سازها راه را برای گسترش نیروگاه‌های خانگی، مدیریت هوشمند بار و کاهش تلفات شبکه برق هموارتر می‌کند.
در پایان می‌توان گفت که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بدون فراهم کردن زیرساخت‌های ذخیره‌سازی، نمی‌تواند به یک شبکه برق پایدار و مطمئن ختم شود و در مسیر اجرا با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد شد. الزام مجهز کردن نیروگاه‌های جدید به سامانه‌های ذخیره‌ساز، نشان‌دهنده حرکت صنعت برق کشور به سمت استانداردهای نوین و روندهای جهانی است. سرمایه‌گذاری در این بخش، علاوه بر افزایش قابلیت اطمینان شبکه، امکان استفاده حداکثری از ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی را نیز فراهم می‌کند. در کنار توسعه تولید، تقویت فناوری‌های ذخیره‌سازی می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در کاهش ناترازی برق و ارتقای امنیت انرژی کشور داشته باشد و ادامه این رویکرد، آینده‌ای پایدارتر و اقتصادی‌تر برای صنعت برق ایران رقم خواهد زد.