سردار علیاکبر پورجمشیدیان روز پنجشنبه در یک گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا که بهصورت میدانی در مرز مهران مستقر بود، گفت: امسال بهدنبال رخدادهای منطقهای و همچنین شرایط خاص حاکم بر کشور، نگرانیهایی درباره اثرگذاری این عوامل بر روند برگزاری آیین اربعین شکل گرفته بود. از نگاه مسئولان، این احتمال وجود داشت که شرایط پیشرو بتواند بر میزان رفتوآمد زائران، امنیت محورهای تردد و نیز ترکیب و حجم جمعیت حاضر در این مراسم اثر بگذارد.
وی در ادامه توضیح داد: با این همه، اکنون که به ساعتهای پایانی مراسم نزدیک میشویم، اربعین امسال در ایران و عراق بهعنوان یکی از موفقترین دورهها شناخته میشود. در بخش امنیت نیز تا همین لحظه، حتی کوچکترین حادثهای در خاک ایران یا عراق ثبت نشده و بازگشت زائران به مهران و سایر مرزها همچنان با آرامش ادامه دارد.
رئیس ستاد مرکزی اربعین افزود: در مقایسه با سالهای قبل، وضعیت ایمنی و سلامت زائران نیز در شرایط مطلوبتری قرار داشت. از سوی دیگر، گرمای هوا در روزهای برگزاری آیین اربعین چنان طاقتفرسا بود که میتوانست تبدیل به یک چالش جدی برای زائران شود؛ اما با هماهنگی میان دستگاهها و تلاش نیروهای خدماترسان و همه مجموعههای درگیر، خوشبختانه در این حوزه نیز مشکل جدی بهوجود نیامد.
پورجمشیدیان همچنین گفت: تعداد فوتیهای اربعین امسال نسبت به سال گذشته کاهش چشمگیری داشته است. برآوردهای ارائهشده نشان میدهد این کاهش بیش از ۲۰ درصد بوده و همین موضوع را میتوان از نشانههای روشن مدیریت مؤثر اربعین امسال دانست.
وی ادامه داد: از منظر میزان جمعیت نیز تغییر قابل توجهی نسبت به سالهای قبل دیده نمیشود. آمار موجود حکایت از آن دارد که حجم تردد زائران در بازه زمانی مشابه سال گذشته، دچار افت یا رشد معنادار نشده است؛ با این حال اعلام آمار نهایی نیازمند صبر تا پایان ماه صفر است.
معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور اضافه کرد: بخشی از زائرانی که برنامه تشرف به عتبات عالیات داشتند، روزهای ابتدایی ماه محرم را برای سفر انتخاب کردند. در نتیجه، در آن بازه زمانی افزایش حدود ۲۰ تا ۳۰ درصدی تردد ثبت شد و همین امر سبب شد که نمود آمار در روزهای پایانی اربعین تحت تأثیر قرار گیرد.
پورجمشیدیان در ادامه یادآور شد: اتباع بیگانه و زائران غیرایرانی نیز امسال با رویکردی ایمن و همراه با آرامش از مرزهای کشور عبور کردند و خدماترسانی به این گروه با هماهنگیهای لازم انجام شد؛ بهطوری که در این بخش هیچ مسئله جدی گزارش نشده است.
وی تصریح کرد که مهران همچنان پرترددترین مرز اربعینی کشور به شمار میرود و بیش از نیمی از رفتوآمدهای اربعین از این گذرگاه انجام شده است. زائران هماکنون نیز با همان سطح از آرامش و امنیت، در حال بازگشت از مسیر مهران هستند.
رئیس ستاد مرکزی اربعین خاطرنشان کرد: مدیریت حملونقل زائران در اربعین امسال نیز عملکرد مطلوبی داشت. البته در برخی ساعات، مشکلاتی کوتاهمدت رخ داد، اما این موارد محدود و گسترده یا جدی نبود و در عین حال ناوگان اتوبوسی همچنان برای جابهجایی زائران در حالت آمادهباش و فعالیت قرار دارد.
پورجمشیدیان افزود: با وجود خدمات گسترده ناوگان حملونقل، افزایش تعداد ناوگان عمومی برای سفرهای سراسری کشور از جمله اربعین امری ضروری است و باید این موضوع با جدیت بیشتری در برنامهریزیهای آینده قرار بگیرد تا سطح خدماترسانی، ظرفیت بالاتری پیدا کند.
وی ادامه داد: تقویت زیرساختهای جادهای و ایمنسازی راههای دسترسی به مرزها نیز از دیگر الزامات مهم اربعین است. در این زمینه وزارت راه و شهرسازی پیگیریهای لازم را انجام میدهد و لازم است بخشی از مسیرها با سرعت بیشتری مورد اصلاح و تکمیل قرار گیرند.
معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور گفت: پایانههای مرزی نیز نیازمند اصلاحات بیشتری هستند. برخی پایانهها وضعیت مناسبی دارند، اما پایانه مهران—بهویژه در سمت عراق و نیز در بخش مرتبط با ایران—باید تقویت شود تا بتواند پاسخگوی حجم بالای تردد زائران باشد.
پورجمشیدیان در پایان ابراز امیدواری کرد که با پیگیریهای انجامشده، سالهای آتی شرایط زیرساختی، حملونقل و خدماترسانی در مرزهای اربعینی بهتر از امروز شود و با همت همه دستگاههای عضو ستاد اربعین، حتی ساعتهای پایانی بازگشت زائران نیز بدون دغدغه و مشکل مدیریت گردد.
بر اساس گزارشهای جدید، از ابتدای ماه صفر تا کنون نزدیک به ۲.۸ میلیون تردد اربعینی در گذرگاه مرزی مهران به ثبت رسیده است.
مرز مهران در استان ایلام بهعنوان کانون اصلی رفتوآمدهای زمینی اربعین شناخته میشود و هر سال بخش بزرگی از زائران ایرانی و همچنین اتباع بیگانه از همین گذرگاه وارد خاک عراق میشوند یا پس از زیارت، از مسیر همین مرز به کشور بازمیگردند.
ایلام را میتوان نقطه گرهگاهی سفرهای اربعین دانست؛ بهگونهای که سالانه نزدیک به ۶۰ درصد از زائرانی که برای رسیدن به عتبات عالیات برنامهریزی میکنند، مسیر این استان را برمیگزینند.
توسعه زیرساختهای جادهای، گسترش و بهسازی مسیرهای کوهستانی، بهبود شبکه روشنایی تونلها و همچنین ایمنسازی راههای استان مرزی، از جمله اقدامهای پیوستهای بوده که در سالهای گذشته برای هموار کردن سفر زائران اربعین دنبال شده است.
در روزهای عادی، حدود ۲۰ هزار زائر ایرانی و عراقی از این گذرگاه مرزی رفتوآمد میکنند، اما در اوج موج سفرهای اربعینی این عدد به حدود ۳۰۰ هزار تردد میرسد.
بالا بودن سطح امنیت، نزدیکی به شهرهای زیارتی و فاصله کوتاه تا بغداد، در کنار خدماتدهی گسترده رفاهی و نیز استقرار موکبهای متعدد مردمی در طول مسیر تا کربلا و نجف، از مهمترین دلایلی به شمار میآیند که زائران را برای انتخاب مرز مهران به سفر ترغیب میکند.
مهران هر ساله میزبان جمعیت چندین میلیونی زائران در روزهای اربعین است؛ به نحوی که در طول سال گذشته نزدیک به هشت میلیون نفر از گذرگاه رسمی و بینالمللی مهران رفتوآمد کردند.
گذرگاه مرزی مهران در ۹۵ کیلومتری جنوبباختری شهر ایلام (مرکز استان) قرار گرفته است.
نظرات کاربران