کسانی که هنوز هم از کیفیت فنی تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ به‌عنوان یک نقطه قوت یاد می‌کنند، امروز باید به این پرسش پاسخ روشن بدهند: چرا تیمی با همان اسکلت و نسل پیشین، راهی آمریکا شد، اما به نسل تازه میدان نداد و در پایان بازی‌ها حتی یک چهره هم به ویترین پرهیاهوی فوتبال اروپا معرفی نکرد؟

جام جهانی، نمایشگاه و ویترین اصلی فوتبال دنیا است؛ میدانى که قرار است به ارزش بازیکنان بُعد تازه‌ای بدهد، توجه تیم‌های بزرگ را جلب کند و مسیر انتقال ستاره‌ها به لیگ‌های معتبر را هموار سازد. با این حال، در مورد تیم ملی ایران چنین اتفاقی نیفتاد و خروجی این تورنمنت چیزی فراتر از حضور و نتایج معمول نبود.

مهدی طارمی، کاپیتان تیم ملی، همچنان برای انتخاب تیم آینده‌اش در بلاتکلیفی به سر می‌برد؛ اگر پیشنهاد جدی و بزرگ واقعاً روی میز قرار می‌گرفت، معلوم نبود چرا باید این‌قدر زمان از دست برود. همین داستان درباره سعید عزت‌اللهی، علیرضا جهانبخش و شماری دیگر از بازیکنان هم تکرار شده است؛ بازیکنانی که طی فصل‌های پیاپی، روندی رو به نزول را تجربه کرده‌اند و جام جهانی هم نتوانست آن را به نقطه‌ای برگشت‌پذیر تبدیل کند.

در کنار این‌ها، گروهی دیگر از ملی‌پوش‌هایی که پیش از شروع جام جهانی در لیگ‌های منطقه خلیج فارس به کار مشغول بودند، عملاً همان‌جا ماندگار شدند. نکته مهم اینجاست که خود امیر قلعه‌نویی هم چندین بار گفته بود بازیکنانی که از لیگ امارات راهی اردوی تیم ملی می‌شوند، با آمادگی ایده‌آل فاصله دارند. در حال حاضر هم تنها رامین رضاییان ظاهراً در اروپا حضور دارد؛ اما حتی در مورد او هم این برداشت وجود دارد که حضورش بیشتر شبیه یک رفت‌وآمد تفریحی به اسپانیاست تا یک تصمیم جدی برای انتخاب دقیق یک تیم و برنامه‌ریزی حرفه‌ای.

پس سؤالِ تکراری اما ضروری اینجاست؛ اگر مقصد نهایی بازیکنان ملی‌پوش همچنان همان لیگ‌هایی است که پیش‌تر هم در آن حضور داشتند، دستاورد جام جهانی دقیقاً چه بود؟

جام جهانی ۲۰۲۶ برای فوتبال ایران نه یک اتفاق تازه و نویدبخش رقم زد، نه ستاره‌ای را به فوتبال اروپا پرتاب کرد و نه بازیکنی را به کالایی وسوسه‌انگیز برای بازار نقل‌وانتقالات تبدیل ساخت؛ در واقع انگار تیم ملی آمده بود تا صرفاً تجربه کسب کند، نه اینکه مسیر آینده را تغییر بدهد.

بازار نقل‌وانتقالات از هر تحلیل و نموداری صادق‌تر است. وقتی بعد از مهم‌ترین تورنمنت فوتبال جهان، هیچ باشگاه بزرگ اروپایی برای بازیکنان تیم ملی ایران صف نمی‌کشد، یعنی این تیم نتوانسته تصویری متفاوت، درخشان و قابل اتکا از خود ارائه دهد؛ تصویری که معمولاً همان لحظه خودش را در رفتار بازار نشان می‌دهد.

شاید نهایتاً فقط از جام جهانی حذف شده باشیم، اما فوتبال ایران، در ویترین بزرگ فوتبال جهان شکست بزرگ‌تری را پذیرفت!

بیشتر بخوانید: سرمربی عزیز تیم ملی؛ قبل از امضا این را بخread!