باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - پیشوایی، معاون صندوق توسعه ملی، در نشست خبری امروز خود با اشاره به مجوزی که برای ورود این صندوق به عرصه سرمایه‌گذاری صادر شده است، اظهار کرد: در خردادماه سال گذشته، برای اولین بار مجوز سرمایه‌گذاری صندوق توسعه ملی به ثبت رسید. تا پیش از آن، شیوه اصلی فعالیت صندوق بیشتر بر پایه اعطای وام و تسهیلات بانکی استوار بود و امکان سرمایه‌گذاری مستقیم برای آن وجود نداشت.
وی ادامه داد: با توجه به نیازهای فوری و جدی کشور در برخی بخش‌ها، رئیس‌جمهور درخواست صدور چنین مجوزی را مطرح کردند و این مجوز نیز با پنج شرط به تصویب رسید. پس از آن، هیئت عامل صندوق برای عملیاتی‌کردن این شروط، یک الگوی مشارکتی با عنوان «مشارکت غیرمداخله‌ای» طراحی کرد و بازوی سرمایه‌گذاری صندوق نیز شرکت سرمایه‌آفرین میهن (سام) را برای اجرای این الگو در نظر گرفت.
تمرکز صندوق بر نفت و گاز و انرژی‌های تجدیدپذیر
معاون صندوق توسعه ملی با بیان اینکه هیئت عامل صندوق دو محور اصلی را برای سرمایه‌گذاری در اولویت قرار داده است، گفت: محور نخست، بالادست نفت و گاز و محور دوم، انرژی‌های تجدیدپذیر است.
پیشوایی ادامه داد: در همین چارچوب، دو پروژه کلان در دستور کار قرار گرفته است؛ نخست طرح افزایش تولید نفت و گاز که هدف آن رشد ۶۴۸ هزار بشکه‌ای تولید نفت در روز است و دوم طرح توسعه ۱۵ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی و بادی.
وی با اشاره به اقدامات صورت‌گرفته برای اجرای طرح ۱۵ هزار مگاواتی انرژی‌های تجدیدپذیر گفت: در سال گذشته، با همکاری شبکه بانکی کشور، وزارت نیرو، سازمان برنامه و بودجه و دیگر ذی‌نفعان، اقدامات گسترده‌ای انجام شد. از آنجا که این نخستین تجربه ورود صندوق به چنین حوزه‌ای بود، سازوکار تعامل با بانک‌ها، نوع قراردادها و الگوهای اجرایی با دقت بررسی و طراحی شد.
تعهد ۵ میلیارد دلاری صندوق برای احداث ۱۵ هزار مگاوات نیروگاه
معاون صندوق توسعه ملی تصریح کرد: صندوق برای سرمایه‌گذاری در طرح ۱۵ هزار مگاواتی، تعهدی معادل ۵ میلیارد دلار دارد که این ظرفیت در قالب دو بخش ۷ هزار و ۸ هزار مگاواتی تعریف شده است.
پیشوایی افزود: تاکنون یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار در بخش ۷ هزار مگاواتی و حدود یک میلیارد و ۲۲۹ میلیون دلار نیز در بخش ۸ هزار مگاواتی از سوی صندوق سرمایه‌گذاری تعهد شده است. در مجموع، بیش از ۵۰ درصد تعهد صندوق تاکنون به مرحله صدور مسدودی رسیده است.
وی درباره نتیجه این سرمایه‌گذاری‌ها گفت: در بخش ۷ هزار مگاواتی، تاکنون ۱۲۵۳ مگاوات نیروگاه خورشیدی به شبکه وصل شده و در بخش ۸ هزار مگاواتی نیز ۲۰ مگاوات وارد مدار شده است؛ بنابراین در مجموع، ۱۲۷۳ مگاوات برق خورشیدی از محل طرح‌های صندوق توسعه ملی به شبکه متصل شده است.
پیشوایی با اشاره به آمار مطرح‌شده درباره ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور، تأکید کرد: عدد ۷ هزار مگاوات برق خورشیدی و تجدیدپذیر که از سوی رئیس‌جمهور اعلام شده، شامل طرح‌های صندوق توسعه ملی و همچنین پروژه‌های خارج از صندوق است؛ اما ظرفیتی که صرفاً از محل سرمایه‌گذاری صندوق به بهره‌برداری رسیده، همان ۱۲۷۳ مگاوات است.
۴۶۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر در حال ساخت
وی ادامه داد: حدود ۴۶۰۰ مگاوات نیروگاه نیز از محل همین پروژه‌های صندوق در حال احداث است و پیش‌بینی می‌کنیم تا پایان تابستان، ظرفیت برق متصل‌شده به شبکه از محل سرمایه‌گذاری صندوق به ۳ هزار مگاوات برسد.
معاون صندوق توسعه ملی با اشاره به پراکندگی نیروگاه‌های احداث‌شده گفت: نیروگاه‌هایی که تاکنون با سرمایه‌گذاری صندوق ساخته شده‌اند، در استان‌های گوناگون کشور قرار دارند. همچنین طرح‌هایی در استان‌هایی که تا امروز سهمی از این سرمایه‌گذاری نداشته‌اند، از جمله استان فارس، در حال بررسی است و امیدواریم در گزارش‌های بعدی، آغاز اجرای این پروژه‌ها نیز اعلام شود.
همکاری گسترده با شبکه بانکی برای ساخت نیروگاه‌ها
پیشوایی با قدردانی از همراهی شبکه بانکی کشور اظهار کرد: ارتباط بسیار نزدیک و مؤثری میان صندوق و شبکه بانکی برای به سرانجام رساندن این طرح‌ها شکل گرفته است. صندوق برای اینکه همه شبکه بانکی بتواند در این پروژه‌ها نقش‌آفرینی کند، با شمار زیادی از بانک‌ها قرارداد عاملیت دارد و بخش قابل‌توجهی از این بانک‌ها هم‌اکنون در ساخت و بهره‌برداری از نیروگاه‌ها حضور فعال دارند.
وی همچنین از بازگشت بخشی از منابع سرمایه‌گذاری‌شده به صندوق خبر داد و گفت: با تلاش‌هایی که در صندوق صورت گرفته، ۴۰ میلیون دلار از سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در این حوزه به صندوق بازگشته و بار دیگر در اختیار صندوق قرار گرفته است.
۲۹ پروژه تجدیدپذیر با عاملیت بانک‌ها
معاون صندوق توسعه ملی با اشاره به فعالیت‌های گذشته صندوق در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر گفت: در بخش عاملیت نیز از قبل مجموعه‌ای از طرح‌ها در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر وجود داشته است. در این بخش، ۶ متقاضی، ۲۹ پروژه با ظرفیت مجموع ۲ هزار و ۱۹۹ مگاوات را پیگیری کرده‌اند که این میزان جدا از ظرفیت‌هایی است که در طرح‌های جدید صندوق مطرح شده است.
پیشوایی افزود: بانک‌های تجارت، پاسارگاد، خاورمیانه و ملت نیز در این پروژه‌های عاملیتی نقش‌آفرینی کرده‌اند.
افزایش ۴۵ هزار بشکه‌ای تولید نفت با طرح افزایش ضربتی
وی در ادامه به اقدامات صندوق در حوزه بالادست نفت و گاز اشاره کرد و گفت: در این بخش چهار طرح مهم را آغاز کرده‌ایم. نخستین طرح، «افزایش ضربتی ۲۵۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت» بود که با همکاری وزارت نفت در حال اجراست.
معاون صندوق توسعه ملی افزود: تاکنون ۳۰۰ میلیون دلار مسدودی برای این طرح صادر کرده‌ایم که بخشی از آن توسط شرکت ملی نفت جذب شده است. بر اساس گزارش‌های شرکت ملی نفت، تزریق منابع انجام شده و این طرح تاکنون به افزایش ۴۵ هزار بشکه‌ای تولید نفت در روز منجر شده است.
پیشوایی ادامه داد: این طرح همچنان در مسیر اجرا قرار دارد و هرچند وزارت نفت اخیراً از شیوه‌های دیگری نیز برای تأمین مالی آن بهره گرفته است، اما صندوق در صورت نیاز آمادگی دارد مسدودی منابع را افزایش دهد.
درخواست ۲.۵ میلیارد دلاری برای توسعه میدان نفتی آزادگان
وی درباره طرح توسعه میدان نفتی آزادگان نیز گفت: این میدان یکی از بزرگ‌ترین میادین نفتی کشور و حتی جهان به شمار می‌رود و به دلیل مشترک بودن با عراق، از جایگاه ملی ویژه‌ای برخوردار است.
معاون صندوق توسعه ملی افزود: هدف‌گذاری این طرح، افزایش ۳۲۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت در روز است و به‌دلیل ابعاد بسیار بزرگ پروژه، حدود ۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد. تاکنون درخواست تأمین مالی ۲.۵ میلیارد دلاری از صندوق ارائه شده که در حال بررسی است.
پیشوایی گفت: تاکنون حدود ۷.۶ همت به صورت ریالی از سوی صندوق به این پروژه تزریق شده است. البته سایر سهامداران نیز منابعی وارد کرده‌اند که در این رقم لحاظ نشده است. در مجموع، تاکنون ۵۲.۵ همت تأمین مالی ریالی برای این پروژه انجام شده است.
وی با اشاره به شتاب گرفتن اجرای طرح توسعه میدان آزادگان اظهار کرد: پیشرفت این طرح در سه تا چهار ماه اخیر نسبت به یک سال گذشته بسیار چشمگیر بوده است. پروژه ابلاغ و در ۲۳ تیرماه نیز تنفیذ شد و اکنون درخواست خریدی به ارزش حدود ۳۰۰ میلیون دلار در این پروژه ثبت شده است.
معاون صندوق توسعه ملی ادامه داد: با تغییراتی که در تیم مدیریتی شرکت و با پشتیبانی صندوق ایجاد شده، روند اجرای پروژه سرعت گرفته است. بر اساس قول مدیرعامل شرکت، هدف این است که در کمتر از ۱۸ ماه، افزایش تولید اولیه به میزان ۴۰ هزار بشکه در روز محقق شود.
توسعه میادین چنگوله و بند کرخه در دستور کار صندوق
پیشوایی همچنین از حمایت صندوق از طرح توسعه میدان نفتی چنگوله خبر داد و گفت: در این طرح قرار است تولید نفت کشور افزایش یابد و تعهد صندوق برای تأمین مالی آن ۳۴۹ میلیون دلار است.
وی افزود: طرح توسعه میدان نفتی بند کرخه نیز در دستور کار قرار دارد که هدف آن افزایش ۱۸ هزار بشکه‌ای تولید نفت است و صندوق توسعه ملی برای این طرح نیز ۲۷۲ میلیون دلار تعهد کرده است.
معاون صندوق توسعه ملی خاطرنشان کرد: هر دو طرح در شورای اقتصاد به تصویب رسیده‌اند و اکنون در مرحله عقد قرارداد با متقاضی هستند. امیدواریم با اجرای این پروژه‌ها، در سال‌های آینده به هدف افزایش ۶۴۸ هزار بشکه‌ای تولید نفت که برای سرمایه‌گذاری‌های صندوق در حوزه بالادست نفت و گاز تعیین شده است، دست پیدا کنیم.
بازگشت منابع صندوق، شرط تداوم سرمایه‌گذاری‌های جدید
پیشوایی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت بازگشت منابع صندوق توسعه ملی گفت: در کنار آمار و ارقام مربوط به سرمایه‌گذاری‌ها، موضوع مهم دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، بازپرداخت منابع و برنامه‌ریزی برای بازگشت آن‌ها به صندوق است.
وی افزود: اهمیت این مسئله زمانی روشن‌تر می‌شود که در سال‌های آینده درخواست‌های تازه‌ای برای تأمین اعتبار از صندوق مطرح شود و صندوق بتواند با اطمینان اعلام کند که منابع لازم برای سرمایه‌گذاری و پشتیبانی از طرح‌های موردنیاز کشور را در اختیار دارد.
معاون صندوق توسعه ملی خاطرنشان کرد: حدود ۱۲ میلیارد دلار از منابع صندوق که تا سال ۱۴۰۰ به صورت وام و تسهیلات در اختیار بخش‌های مختلف قرار گرفته بود، باید به صندوق بازگردد تا زمینه تداوم تأمین مالی طرح‌های جدید و سرمایه‌گذاری در حوزه‌های اولویت‌دار کشور فراهم شود.