در حالی منابع هندی از صادرات قریب‌الوقوع ۱۰۰ هزار تن ریل به ایران خبر داده‌اند که خط تولید ریل ملی از دهه فجر امسال راه‌اندازی می‌شود، با این وضعیت باید دید وزارت راه و شهرسازی از خیر واردات ۱۰۰ هزار تن ریل باقیمانده می‌گذرد یا خیر؟

اردیبهشت پارسال مدیرکل امور بین‌الملل راه‌آهن از مذاکره با هندی‌ها برای خرید ۲۰۰ هزار تن ریل خبر داده و گفته بود:‌ برای خرید این میزان ریل از خط اعتباری استفاده خواهد شد.

عباس نظری افزود: با توجه به مذاکرات قبلی با طرف‌های هندی قرار بر این شده جهت پیگیری کار هر کدام از شرکت‌های هندی به‌صورت جداگانه به ایران سفر کنند. به‌عنوان مثال شرکت ایرکن برای ساخت راه‌آهن چابهار به زاهدان به ایران سفر می‌کند. همچنین معاون بازرگانی شرکت STC به ایران می‌آید که عمده بحث آن فروش ریل به کشورمان است.
وی با تاکید بر این‌که شرکت‌های هندی به‌صورت جداگانه به ایران سفر می‌کنند، افزود:‌ شرکت رایتس هم برای بحث دیگری می آید.

مدیرکل امور بین‌الملل راه‌آهن با بیان این‌که توافق با شرکت‌های هندی به‌طور جداگانه خواهد بود، تصریح کرد: هفته آینده مدیران شرکت STC برای فروش ریل به ایران می‌آیند که بر این اساس ۲۰۰ هزار تن ریل از محل خط اعتباری خریداری می‌شود.

نظری با بیان این‌که این میزان ریل پائین‌تر از قیمتی است که تا به حال خریداری شده، گفت:‌ منابع مورد نیاز برای خرید این میزان ریل به‌صورت فاینانس است. بانک مرکزی باید قرارداد خط اعتباری را امضا کند تا بر اساس راه‌آهن بتواند از محل این خط اعتباری از هندی‌ها ریل یا تجهیزات ریلی خریداری کند.

حدود شش ماه بعد یعنی درست در پنجمین روز ۵ آبان‌ سال گدشته شورای اقتصاد با درخواست وزارت راه و شهرسازی برای اختصاص ۲۲ میلیارد روپیه جهت خرید ریل از هند موافقت کرد. بر این اساس با احتساب نرخ روز ۴۳۶ ریالی هر روپیه، (نرخ کنونی روپیه حدود ۴۵۰ ریال است) حدود ۱۰۰۰ میلیارد تومان برای خرید ریل هندی هزینه خواهد شد.

اواخر ماه گذشته نیز هیئت وزیران طی مصوبه‌ای اجرای ۴ طرح ریلی را از شرکت ساخت به راه‌آهن منتقل کرد، بر این اساس دستگاه اجرایی طرح های احداث راه آهن کرمان - زاهدان، شیراز- اصفهان، گرگان - اینچه برون و خط دوم راه آهن تهران - میانه - تبریز از شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور به شرکت راه آهن تغییر یافت.

این در حالی است که به فاصله دو هفته‌ای منابع هندی از صادرات ۱۰۰ هزار تن ریل به ایران خبر دادند. در حالی محموله‌های ریل ۱۸ متری در آینده‌ای نزدیک از هند به مقصد ایران بارگیری می‌شود که این ریل‌ها به اندازه توسعه یا بازسازی ۸۳۳ کیلومتر راه‌آهن است. اگر فرض را بر این بگذاریم که این ریل‌ها طی یکسال مصرف می‌شود (با توجه به عملکرد سالانه ساخت راه‌آهن و بازسازی آن یک فرض محال است)، از این رو دیگر نیازی به واردات ۱۰۰ هراز تن ریل باقیمانده از هندوستان نداریم.

دلیل این مسئله نیز به تولید ریل ملی از دهه فجر امسال بازمی‌گردد، طبق آن‌چه سعدمحمدی مدیرعامل ذوب‌آهن اصفهان اعلام کرده پروژه تولید ریلی ملی توسط این شرکت ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و در بهمن امسال تولید آن شروع خواهد شد. با وجود تمام واقعیت‌های انکارناپذیری که در حوزه تولید ریل ملی وجود دارد باید دید آیا وزارت راه و شهرسازی از خیر واردات باقیمانده ریل هندی می‌گذرد یا خیر؟