ترمز رشد بيكاري هنوز كشيده نشده است؛ اين را تازه‌ترين گزارش مركز آمار مي‌گويد. گزارشي كه از رشد ۰.۱‌درصدي نرخ بيكاري خبر مي‌دهد؛ بيكاري ۱۰.۹‌درصدي در تابستان ۱۳۹۴. اين مي‌تواند همان زنگ خطري باشد كه بارها و بارها نسبت به آن هشدار داده شده بود. نه فقط كارشناسان كه خود مسوولان دولتي نيز، پيش از اين‌بارها از نگراني‌هايشان در خصوص رشد بيكاري كه گاهي از آن به ورود سيل جديد بيكاران براي يافتن شغل ياد مي‌كردند،گفته بودند.

گزارش مركز آمار حاكي از آن است كه نرخ بيكاري ۱۰.۸‌درصدي فصل بهار، در فاصله سه ماه بعد از آن به ۱۰.۹‌درصد رسيده است. براساس اين گزارش نرخ مشاركت اقتصادي در تابستان امسال برابر ۳۸.۹‌درصد بوده كه اين ميزان نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱.۷ واحد‌درصد افزايش و نسبت به بهار امسال ۰.۹ واحد‌درصد رشد پيدا كرده است. اما بيكاري رو به گسترش در تابستان امسال، در برخي استان‌ها بيشتر از ساير نقاط كشور دامنگير جمعيت ۱۰ سال و بيشتر شده است به نحوي كه ۶ استان چهارمحال و بختياري، كهگيلويه و بويراحمد، خراسان رضوي، كرمانشاه، اصفهان و لرستان با نرخ بيكاري بالاتر از ۱۲.۶۱‌درصد در نقشه اشتغال كشور به رنگ قرمز ظاهر شدند. فصل دوم امسال، چهارمحال و بختياري بيشتر از ساير استان‌ها درگير پديده بيكاري بوده كه با نرخ ۱۶‌درصدي پيشتاز است. البته وضعيت كرمانشاهي‌ها هم چندان مساعد نبوده است؛ اين استان هم بيكاري ۱۵.۲‌درصدي را در فصل تابستان تجربه كردند.

براساس گزارش مركز آمار در تابستان امسال جمعيت بيكاران كشور برابر با ۲ ميليون و ۷۳۵‌هزار و ۴۱۹ نفر بوده است. جمعيت بيكاران در بهار امسال برابر ۲ ميليون و ۶۴۷‌هزار و ۲۳۳ نفر بوده است. به اين ترتيب جمعيت بيكاران كشور در فاصله يك فصل در سال جاري معادل ۸۸‌هزار و ۱۸۶ نفر افزايش پيدا كرده است. همچنين ۱۲.۲درصد از اين جمعيت مربوط به نقاط شهري و ۷.۴‌درصد به نقاط روستايي تعلق داشته است. به اين ترتيب در تابستان امسال جمعيت ۲۵ ميليون و ۱۳۹‌هزار و ۴۹ نفر بوده است. اين جمعيت در بهار امسال ۲۱ميليون و ۸۶۱‌هزار و ۱۰۶ نفر بوده است.

رشد ۱.۴ واحد‌درصدي بيكاري نسبت به تابستان قبل

تابستان سال قبل بود كه نرخ بيكاري بعد از مدت‌ها تك رقمي شد. سال گذشته همين روزها بود كه مركز آمار نرخ بيكاري تابستان ۹۳ را معادل ۹.۵‌درصد اعلام كرد؛ برآوردي كه با وجود برخي ابهامات نسبت به صحت آن، اميدواري‌هايي در خصوص كاهش روند بيكاري را به همراه داشت. اما تغييرات نرخ بيكاري در فاصله تابستان سال گذشته تاكنون نشان مي‌دهد كه اين اميدواري‌ها چندان قابل اتكا نبوده است. در فاصله تابستان سال گذشته تاكنون نرخ بيكاري معادل ۱.۴ واحد‌درصد رشد داشته است. اما وضعيت بيكاري در روستاها نسبت به مناطق شهري همچنان بهتر است. در تابستان امسال نرخ بيكاري در روستاها معادل ۷.۴‌درصد بود. اين گروه مشاركت اقتصادي ۴۱.۱‌درصدي هم در اين مدت داشتند. البته بدان معنا نيست كه روستاييان از وضعيت رو به گسترش بيكاري در سراسر كشور مصون مانده‌اند. نرخ بيكاري در مناطق روستايي در تابستان سال گذشته معادل ۷‌درصد بود كه تغييرات سال جاري نشان از رشد ۰.۴ واحد‌درصدي اين نرخ در فاصله تابستان امسال نسبت به سال ۹۳ دارد.



بيكاري فراگير زنان

تغييرات نرخ بيكاري در تابستان امسال بيانگر آن است كه بيكاري در ميان زنان همچنان فراگيرتر است. در حالي نرخ بيكاري ميان زنان در دومين فصل امسال ۱۹.۹‌درصد بود كه مردان بيكاري ۸.۹‌درصدي را در اين فصل پشت سرگذاشتند. برپايه اين گزارش؛ نرخ مشاركت اقتصادي در بين زنان نسبت به مردان و در نقاط شهري نسبت به نقاط روستايي همانند بهار سال جاري كمتر بوده است. نرخ مشاركت اقتصادي زنان در تابستان امسال معادل ۱۳.۸‌درصد بود و در مقابل مردان مشاركت ۶۴.۲‌درصدي در اقتصاد داشتند.



بيكاري ۱۶‌درصدي در چهارمحال و بختياري

اما همانطور كه اشاره شد، ميزان بيكاري در تمام استان‌ها يكسان نيست. برخي استان‌ها از پتانسيل بيشتري در ايجاد شغل برخوردارند. در بررسي شاخص‌هاي عمده نيروي كار به تفكيك استان‌ها در تابستان ۹۴ نشان مي‌دهد، كه استان‌هاي چهارمحال و بختياري با ۱۶درصد و كرمان با ۶.۵‌درصد كمترين نرخ بيكاري را ثبت كردند. بعد از چهارمحال و بختياري، كرمانشاه بيكاري ۱۵.۲‌درصدي و پس از آن خراسان رضوي با بيكاري ۱۴.۲‌درصدي بيشترين ميزان بيكاري در سراسر كشور را داشتند. اما بعد از كرمان وضعيت بيكاري در آذربايجان شرقي نسبت به ساير استان‌ها بهتر بود؛ اين استان در تابستان امسال بيكاري ۶.۶‌درصدي را تجربه كرد. وضعيت نرخ بيكاري در خراسان جنوبي با نرخ ۷.۲‌درصد بهتر از استان‌هاي ديگر بود.

اما بيشترين مشاركت اقتصادي در تابستان امسال در استان گيلان با نرخ ۴۴.۲‌درصدي به ثبت رسيده است. در مقابل هم كمترين ميزان مشاركت اقتصادي در اين مدت مربوط به سيستان و بلوچستان با نرخ ۲۹.۵‌درصد بوده است. طبق گزارش مركز آمار؛ استان تهران در مدت زمان مورد نظر بيكاري‌اي معادل ۹.۲‌درصد داشت كه اين ميزان به نسبت كمتر از نرخ متوسط بيكاري در كشور بوده است. اما در تابستان پايتخت مشاركت اقتصادي ۳۷.۷‌درصدي داشته است.



بخش خدمات در صدر فعاليت‌هاي اقتصادي

گزارش تهيه شده در مركز آمار نشان مي‌دهد كه ۸.۵درصد جمعيت شاغل در تابستان امسال داراي اشتغال ناقص بوده‌اند، البته اين شاخص در بين مردان بيشتر از زنان و در نقاط روستايي بيشتر از نقاط شهري بود. همچنين نرخ اشتغال ناقص نسبت به بهار امسال، ۰.۷درصد كاهش پيدا كرده است. بررسي اشتغال در بخش‌هاي عمده اقتصادي نشان مي‌دهد كه خدمات با ۴۸.۶درصد بيشترين سهم در اشتغال را به خود اختصاص داده است، در مراتب بعدي بخش‌هاي صنعت با ۳۲.۲درصد و كشاورزي با ۱۹.۲درصد قرار دارند. در مقايسه با فصل بهار، بخش خدمات ۰.۷درصد افزايش، بخش صنعت ۰.۸درصد كاهش و بخش كشاورزي بدون تغيير باقي مانده‌اند. برهمين اساس، بررسي نرخ بيكاري جوانان ۲۴-۱۵ ساله حاكي از آن است كه ۲۵.۷درصد از جميعت فعال اين گروه سني بيكار بوده‌اند؛ اين شاخص در بين زنان نسبت به مردان و در نقاط شهري نسبت به نقاط روستايي بيشتر بوده و نسبت به فصل مشابه در سال گذشته ۰.۲درصد افزايش و نسبت به فصل قبل ۲.۴درصد كاهش يافته است. نرخ بيكاري جوانان ۲۹-۱۵ ساله نيز حاكي از آن است كه ۲۳.۴درصد از جمعيت فعال، بيكار بوده‌اند و اين شاخص در بين زنان نسبت به مردان و در نقاط شهري نسبت به نقاط روستايي بيشتر بوده است.

طبق گزارش مركز آمار ايران، سهم شاغلان ۱۵ساله و بيشتر با ساعت كار معمول ۴۹ساعت و بيشتر نشان مي‌دهد، ۴۱درصد آنها به‌طور معمول بيش‌ از ۴۹ساعت در هفته كار مي‌كنند كه نسبت به فصل قبل ۲درصد افزايش داشته است؛ اين شاخص كه يكي از نماگرهاي كار شايسته است، نشان مي‌دهد در كشور سهم زيادي از شاغلان بيشتر از استاندارد كار مي‌كنند.