dir="RTL">برخي اقتصاددانان اما باور داشتند كه تحريم‌هاي غرب از مسيرهاي گوناگون كسب و كار مردم را با فشار مواجه كرد و اين فشارها تا امروز ادامه دارد زيرا هنوز تحريم‌ها كار مي‌كنند و لغو نشده‌اند. پرسش اين است كه تحريم‌ها به طور دقيق چه ميزان از درآمد ايرانيان را كاهش داد. برابر با پژوهش انجام شده از سوي دكتر مسعود نيلي و محمود خاوري‌نژاد در سال ۱۳۹۳ «اثر كاهش كل تحريم بر رشد توليد ناخالص داخلي در سال‌هاي ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ به ترتيب ۶.۴ و ۲.۲ درصد بوده است. در صورتي كه تحريم‌هاي تجاري ونفتي بر اقتصاد ايران تحميل نمي‌شد رشد اقتصادي در سال ۱۳۹۱ معادل ۴ دهم درصد منفي و در سال ۱۳۹۲ معادل ۳ دهم درسد مثبت مي‌شد.»

براي اينكه موضوع آشكارتر شود به اعداد و ارقام رسمي ارايه شده از سوي بانك مركزي اشاره مي‌كنيم. آمارهاي عرضه شده از سوي اين نهاد نشان مي‌دهد توليد ناخالص داخلي ايران به قيمت ثابت سال ۱۳۸۳ در سال ۱۳۹۰ رقمي معادل ۲۱۶ هزار ميليارد تومان بود كه با رشد منفي ۶.۸ درصدي به ۲۰۱ هزار تومان كاهش يافت. بر پايه آمارهاي عرضه شده از سوي نيلي و خاوري در صورتي كه تحريم‌هاي غرب وجود نداشت توليد ناخالص داخلي ايران فقط ۴ دهم درصد منفي مي‌شد.

يك محاسبه ساده نشان مي‌دهد در اين صورت توليد ناخالص داخلي ايران در سال ۱۳۹۱ بدون تحريم‌ها عدد ۲۱۵ هزار ميليارد تومان مي‌شد يعني فقط هزار ميليارد تومان كاهش مي‌يافت. در صورتي كه عدد ۲۱۵ هزار ميليارد تومان را پايه محاسبه توليد ناخالص داخلي براي سال ۱۳۹۲ قرار دهيم، به جاي اينكه ۱۹۷ هزار ميليارد تومان توليد ناخالص داخلي در سال ۱۳۹۲ به دست بيايد با توجه به رشد ۳ دهم درصدي به عدد ۲۲۱ هزار ميليارد تومان مي‌رسيديم. يك محاسبه ساده نشان مي‌دهد تحريم‌ها اثري معادل ۲۴ هزار ميليارد تومان كاهش درآمد كل ايرانيان را رقم زد.

در صورتي كه ميانگين نرخ دلار در سال‌هاي ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ را ۲۴۰۰ تومان فرض كنيم ايران ۱۰ ميليارد دلار در ۲ سال از دست داد كه رقم قابل توجهي است و معادل ۲۵ درصد ارزش فروش نفت ايران در سال ۱۳۹۴ مي‌شود.