بیماریهای مسری به همراه بیماریهای مربوط به مادران، نوزادان و تغذیه عامل تقریبا یک چهارم تمام موارد مرگ و میر است. بیماریهای مرگبار عفونی شامل عفونتهای بخش تحتانی دستگاه تنفسی، ایدز، اسهال، مالاریا و سل است. با وجودی که پیشرفتهای زیادی در کاستن از مرگ و میر مادران به دست آمده است، همچنان آمار فوتی در این بخش بالاست. روزانه حدود ۸۳۰ زن بر اثر عوارض ناشی از بارداری و زایمان جان خود را از دست میدهند. این آمار به خصوص در میان برخی کشورهای آفریقایی مانند چاد، مالی و سومالی بالاست که حدود یک چهارم مرگ و میر در میان زنان سنین باروری ناشی از عوارض بارداری و زایمان است. در میان کودکان زیر ۵ سال، عوامل اصلی مرگ سینه پهلو، خفگی در هنگام تولد و ضربات در حین زایمان و نیز اسهال است.
مصدومیتها عامل حدود یک دهم موارد مرگ و میر است. تصادفات جادهای روزانه حدود ۳۵۰۰ نفر را به کام مرگ میفرستد. در واقع تصادفات جادهای یکی از ۱۰ عامل اصلی مرگ است. در میان افراد بین ۱۵ تا ۲۹، عامل اصلی مرگ تصادفات جادهای است. حدودا ۷۵ درصد تصادفات جادهای هم گریبانگیر مردان میشود. یکی از عوامل اصلی تلفات تصادفات مصرف الکل است.
با وجودی که بیش از نیمی از مرگ و میر در جان پس از ۶۵ سالگی رخ میدهد. توزیع سنی مرگ بسته به سطح توسعه بسیار متغیر است. مثلا در ژاپن، ۶۰ درصد مرگها پس از ۸۰ سالگی رخ میدهد. میزان مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال در این کشور ۲۶ صدم درصد کل مرگ و میر را تشکیل میدهد. امکان اینکه یک بچه ژاپنی به ۵ سالگی نرسید، یک در ۳۳۳ است. در عوض، در نیجریه، حدود ۶۰ درصد مرگ و میر قبل از ۳۰ سالگی رخ میدهد. ۳۷ درصد کل موارد مرگ و میر به مرگ کودکان زیر ۵ سال مربوط میشود و امکان اینکه یک بچه نیجریهای به ۵ سالگی نرسد، یک در ۸ است. در کشورهای کم درآمد، عفونت بخش تحتانی دستگاه تنفسی، ایدز، اسهال و سکته مغزی عوامل اصلی مرگ تلقی میشود، اما در کشورهای پردرآمد این عوامل شامل بیماری قلبی، سکته مغزی، سرطان شش، الزایمر و دیگر بیماریهای زوال عقل است.
در سال ۲۰۱۲، خودکشی جان حدود ۸۰۰ هزار نفر را گرفت، یعنی حدود ۱/۴ درصد کل موارد مرگ و میر در جهان، هر چند که به دلایل مذهبی، اجتماعی و قانونی همه موارد خودکشی گزارش نمیشود. در سال ۲۰۱۲، سه چهارم کل مواد گزارششده در کشورهای کم درآمد یا دارای درآمد متوسط رخ داد. کشورهای خودکشیخیز شامل گویان، کره شمالی، کره جنوبی، سری لانکا، لیتوانی، سورینام و موزامبیک هستند. مردان حدودا دو برابر بیش از زنان خودکشی میکنند. نرخ خودکشی بین افراد بالای ۷۰ سال از همه بیشتر است. اما بین افراد بین ۱۵ تا ۲۹ ساله، خودکشی دومین عامل مرگ در جهان است.
قتل عمد هر سال جان حدود نیم میلیون نفر را میگیرد. در سال ۲۰۱۲، ۸۰ درصد افراد مقتول و ۹۵ درصد قاتلان مرد بودند. نیمی از افراد مقتول زیر ۳۰ سال هستند. حدود ۱۵ درصد تمام قتلها نتیجه خشونت در خانواده است و زنان ۷۰ درصد تلفات را تشکیل میدهند. آمار قتل در آمریکای جنوبی و مرکزی بسیار بالاست، مانند بلیز، السالوادر، گواتمالا، هندوراس و ونزوئلا که نرخ قتل بین ۴۰ تا ۹۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است. این نرخ در میان کشورهای توسعهیافته مانند آلمان، ژاپن، انگلیس و آمریکا کمتر از ۵ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر است.
تلفات جنگ حدود ۳ دهم درصد کل مرگ و میر را در جهان تشکیل میدهد. در سال ۲۰۱۴، ۱۶۴ هزار نفر در جنگها کشته شدند، از جمله ۷۶ هزار نفر در سوریه، ۲۱ هزار نفر در عراق، ۱۵ هزار نفر در افغانستان و ۱۲ هزار نفر در نیجریه. نسبت مرگ و میر بر اثر تروریسم حدود ۶ صدم درصد کل مرگ و میر جهان در سال ۲۰۱۴ بود. در این سال حدود ۳۳ هزار نفر بر اثر حملات تروریستی کشته شدند. این رقم در سال پیش از آن، ۱۸ هزار نفر بود. در سال ۲۰۱۴، ۸۰ درصد مرگ و میر تروریستی در افغانستان، عراق، نیجریه، پاکستان و سوریه رخ داد. در سال ۲۰۱۴، ۲۲ کشور ۶۰۷ نفر را اعدام کردند. ۷۰ درصد این اعدامها در عربستان، عراق و ایران بود. البته آمار اعدام در برخی از کشورها از جمله چین محرمانه است و منتشر نمیشود.
مرگ سرنوشت محتوم همه انسانهاست. عموما مردم میگویند دوست دارند در آرامش و در کهنسالی و در بستر در خانه بمیرند. بسیاری دوست دارند مرگ دردناک، طولانی و سخت نداشته باشند. بسیاری مرگ آرام و بدون رنج را مثلا در خواب ترجیح میدهند. عدهای دیگر میگویند ترجیح میدهند پس از زندگی فعال، به طور ناگهان و بدون درد و از کار افتادگی بمیرند. ژاپنیها این گونه مردن را ترجیح میدهند، یعنی زندگی طولانی و خوشبخت با مگر ناگهانی و نه بیماری کشدار.
نادیده گرفتن مرگ اجتنابناپذیر عاقلانه نیست. صحبت کردن درباره پایان زندگی، نوشتن آرزوها و دادن آن به دیگران مرگ را برای خانواده، دوستان و دیگران آسانتر میکند.
نظرات کاربران