تلخ و شیرین سال ۱۳۹۴
رشد ۳ درصدی تولید ناخالص داخلی در سال ۱۳۹۳ كه آمار آن از سوی بانك مركزی اعلام شد و شرایط روحی – روانی مناسب پس از روی كار آمدن دولت جدید همه چیز را برای سال خوب ۱۳۹۴ فراهم كرده بود. در حالی كه تولیدكنندگان قند و شكر نیز امیدوار بودند سال ۱۳۹۴ را با كمترین تنش و آسیب اقتصادی و فكری به سر برند، اما واقعیتها شكل دیگری به خود گرفت. در حالی كه تولید قند و شكر در ایران روندی فزاینده را تجربه میكرد و پس از دوران سخت سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲ به روزهای خوب نزدیك میشدیم اما ادامه آثار و پیامدهای یك تصمیم غلط درباره نرخگذاری كه از طرف دیگر با تاخیر اعلام شد كار را دشوار كرد. تولیدكنندگان قند و شكر در همه سال ۱۳۹۴ متاسبانه با حسرت و سختی دنبال طلب خود از دولت برای مابهالتفاوت تعیین شده بود. ارقام كلان طلب از دولت كار را برای كارخانهها سخت كرد. در حالی كه گمان میرفت مدیران دولت یازدهم در وزارت صنعـ، معدن و تجارت،در سازمان مدیریت و برنامهریزی و در برخی نهادهای دیگر كار را سامان دهند اما متاسفانه این اتفاق نیفتاد. در سال ۱۳۹۴ شرایط كلان اقتصاد نیز با ركود همراه بود و فروش محصولات تولیدی به دلیل كاهش قدرت خرید شهروندان همچنان سخت بود. سال ۱۳۹۴ اما روزهای شیرین هم داشت. شیرینترین رخداد سال ۱۳۹۴ بدون تردید به ایستادگی وزارت جهاد كشاورزی و به ویژه وزیر محترم این نهاد مربوط میشود كه راه را برای واردات رانتی همچنان مسدود نگه داشت. برگشت آرامش به بازار و جلب اعتماد دولت از طرف انجمن صنفی كارخانههای قند و شكر و مقبولیت آمارها و اطلاعات ارایه شده از طرف انجمن كه آن را به آمار مرجع تقدیل كرده است از شیرینیهای دیگر سال ۱۳۹۴ بود.
فرصتهای سال ۱۳۹۵
سال ۱۳۹۴ با همه تلخ و شیرین و فراز و نشیب چند روز دیگر پایان مییابد و سال ۱۳۹۵ از راه میرسد. در سال ۱۳۹۵ كدام تهدیدها و كدام فرصتها در مسیر صنعت اصیل و قدیمی صنعت قند و شكر وجود دارد؟ بدون چون و چرا باید پذیرفت كه دولت یازدهم در مهار تورم و جلوگیری از شتاب بیشتر این مقوله خطرساز كامیاب بوده است. مهار نرخ تورم در دامنه ۱۵ درصد و كمتر این مزیت را برای تولید داخل دارد كه قدرت رقابتی آن در برابر كشورهای دیگر افزایش مییابد. صنعت قند و شكر نیز این مزیت را به دست میآورد كه قدرت رقابتی بالاتری را تجربه كند. دولت یازدهم در سال ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ توانست نوسانهای آسیبزننده نرخ ارز را تا اندازه قابل توجهی مهار كند. تثبیت نرخ ارز و نوسانهای كم آن راه را برای برنامهریزی هموار كرد و از طرف دیگر دندان طمع واردكنندگان را كشید و این نیز از فرصتهای سال ۱۳۹۵ خواهد بود. تك نرخی كردن ارز و خذف دلار مبادلاتی از تجارت خارجی كالاهایی مثل شكر از فرصتهای سال اینده است. حذف دلار مبادلاتی از چرخه تجارت خارجی به طور كامل میتواند دامنه رقابت تولید داخل و خارج را به شرط تداوم این سیاست و دستكاری نكردن نرخ ارز افزایش دهد. فرصت فوقالعاده مناسبی كه صنعت ایران و صنعت قند و شكر در سال آینده دارد دور شدن كابوس تحریم از سر اقتصاد ایران است. در سال ۱۳۹۴ گروه دیپلماتیك ایران با تلاش و زحمت توانست مذاكرات را به نقطه مصالحه برساند. در سال ۱۳۹۵ میتوان امیدوار بود كه برخی افراد به بهانه تشدید تحریمها اقدام به واردات نكنند و از چرمه دریافت ارز رانتی حذف شوند. عادی شدن شرایط سیاست خارجی ایران میتواند راه را برای هموار كرده تجارت خارجی با هزینههای مبادلاتی كمتر صاف كند. این پیامدها روی هم با توجه به اینكه پیشبینی تحلیلها از رشد ۵ تا ۶ درصدی اقتصاد ایران آدرس میدهند برای تولید داخل مبارك خواهد بود. افزایش رشد اقتصادی و عبور از ركود در سال ۱۳۹۵ پیامدهای پرشماری دارد كه یكی از مهمترین آنها افزایش قدرت خرید مردم است كه بخشی از افزایش قدرت خرید به شكر و تولیدات استفادهكننده از شكر مثل شیرینی و شكلات و بستنی برمیگردد و ركود فروش قند و شكر كاهش مییابد.
مهمترین و روشنترین نقطه امید و فرصت صنعت قند و شكر برای سال ۱۳۹۵ بدون تردید چشمانداز روشن تولید داخل است. مجموعه سیاستهای اتخاذ شده از سوی وزارت جهاد كشاورزی با هدف حمایت از تولید ملی كشاورزی و به ویژه مسدود كردن جاده واردات، چشمانداز امیدواركنندهای برای تولید داخلی شكر را ترسیم میكند. مدیران و سهامداران كارخانههای قند امیدوارند با پرداخت بدهی كشاورزان تولید چغندرقند نیز فزاینده باشد و تولید شكر از چغندر قند و نیشكر افزایش یابد.
تهدیدهای سال ۱۳۹۵
هیچ ایرانی دلسوز به این مرز و بوم هرگز تمایل ندارد كه از روزگار سرزمین شكایت و گله كند و نگارنده نیز از صمیم قلب میخواهد هیچ تهدیدی برای صنعت قند و شكر و اقتصاد ایران نباشد. اما متاسفانه دغدغهها و دلشورههایی هست كه بازتاب آنها مفید است. یكی از دغدغههای تولیدكنندگان شكر این است كه در سال ۱۳۹۵ نیز همانند دو سال ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ توانایی گرفتن طلب خود از دولت را نداشته باشند. با توجه به تعهد سپرده شده از سمت این طلب به چغندركارن اگر این اتفاق نیفتد، روزهای سختی برای كارخانهها رقم میخورد. اگرچه دولت یازدهم توانسته است نوسان نرخ ارز را مهار كند اما وعدههای دولت برای تك نرخی كردن ارز در سال ۱۳۹۴ لباس عمل نپوشید و این نگرانی وجود دارد كه در سال ۱۳۹۵ نیز این اتفاق رخ ندهد. دو قیمتی شدن ارز و اصرار بر دادن ارز مبادلانی و ترجیحی به واردات شكر همان تهدید بزرگ سالهای سپری شده است كه ممكن است باقی بماند.
دولت محترم باید در پایان امسال و یا شروع سال ۱۳۹۵ با صراحت و قاطعیت زمانی را برای تك نرخی كردن ارز اعلام و كار را یكسره كند. در سال ۱۳۹۵ اما این تهدید نیز وجود دارد كه وفور درآمد ارزی به دلیل افزایش درآمدها از مسیر آزاد شدن منابع ارزی طمع دولت برای واردات افزایش یابد. در شرایطی كه در زمستان سال ۱۳۹۵ شاهد رقابت برای ریاست جمهوری هستیم دولت محترم باید با شجاعت مسوولیت كامل را بر دوش بگیرد و از وسوسههای سیاستورزان برای ارزانسازی به روش دولتهای قبل اجتناب كند.
با توجه به اینكه كارخانههای قند و شكر در سالهای اخیر با زیان انباشت شده مواجه شدهاند تكرار و ادامه زیانآور بودن فعالیتها ممكن است آستانه تحمل آنها را طی كند و استحكام فعالیت را متزلزل كند.
با آرزوی كاهش تهدیدها و افزایش فرصتهای سال ۱۳۹۵ و با عنایت به ایستادگی همیشگی مدیران دلسوز به مرز و بوم، تهدیدها را به فرصت تبدیل خواهیم كرد.
نظرات کاربران