dir="RTL">قراردادهای پژو – ایران‌خودرو آنقدر اهمیت داشت و دارد كه فردی محافظه‌كار مثل مسعود نیلی مشاور ارشد رییس‌جمهور در امور اقتصادی را نیز متوجه آن كرد. مسعود نیلی در برخی از صحبت‌هایش تاكید كرده است بخش‌های موثر در رشد ۵ درصدی اقتصاد ایران در سال ۱۳۹۵ یكی هم صنعت اتومبیل‌سازی است و این چیزی بود كه وزیر اقتصاد ایران نیز بر آن تاكید كرد.

حضور پرسروصدای هاشم یكه زارع در رسانه‌ها و اینكه قرار است ایران‌خودرو با كدام شركت خارجی قرارداد ببندد و یا بسته است و ارزش تولیدات آن با رشدهای بالا مواجه خواهد شد آثار وپیامدهاهی پنهان و پیدایی داشت كه یكی از آنها افزایش صف خرید برای سهام اتومبیل‌سازان در بازار سهام تهران شد.

رشد حباب‌گونه قیمت سهام ایران‌خودرو، سایپا و برخی دیگر از اتومبیل‌سازان موجب رشد شاخص كل بازار سهام شد و بازار هیجانی شد. افزایش قیمت سهام خودروسازان در زمستان ۱۳۹۴ مثل تابستان ۱۳۹۲ مبنی بر هیجان بود و این هیجان به ویژه از سوی اتومبیل‌سازان دامن زده می‌شد. سودهای چند ده میلیارد تومانی كه نصیب بورس‌بازان حرفه‌ای شد و البته پس از اوج‌گیری اولیه در زمستان ۱۳۹۴، به مرور در مسیر سرازیری قرار گرفت.

به گزارش ساعت ۲۴، علیرضا كدیور كارشناس شاخص بازار سهام معتقد است: در دو ماه گذشته با صف خرید شدن سهام شركت‌های خودرویی و جو مثبتی كه این صف‌های خرید در بازار ایجاد كردند، سهام سایر شركت‌ها نیز با رشد و افزایش قیمت سهام مواجه شد. درحال حاضر هم به واسطه افت قیمت سهام، این دست از شركت‌ها و صف فروشی كه تشكیل می‌شود، باعث می‌شود كه مابقی بازار متاثر از این جریان دچار صف فروش شوند. اما نتیجه این سخنان این خواهد بود، بازاری كه به لحاظ بنیادی توجیهی برای رشدش وجود نداشته باشد در روزها و ماه‌های آینده رشد‌های غیرمنطقی را پس می‌زند و به طور محسوس عقب‌نشینی خواهد كرد. اما در این میان دو نكته مشهود است. یكی اینكه میانگین حجم معاملات بورس به نسبت روزهایی كه بازار رشد قابل توجهی را تجربه می‌كرد عملا به ‌شدت كاهش پیدا كرده و حداقل حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از حجم معاملات كاسته شده است. نكته‌ دیگری كه باید به آن اشاره كرد، این است كه جهت حركت بازار به طور كلی به سمت پایین قرار دارد یعنی می‌توان عنوان كرد كه بازار در واقع تمایل به افت دارد تا رشد.

اكثر فعالان بازار سرمایه، توانایی تحلیل بنیادی را ندارند و متاسفانه صرفا به واسطه صف حركت می‌كنند. آنان بدون اینكه بدانند این صف خرید توجیه بنیادی دارد یا نه به سمت صف‌ها حركت می‌كنند و بدون اینكه تحلیلی پشت صف‌ها وجود داشته باشد، سرمایه‌گذاران به ویژه سرمایه‌گذاران حقیقی به صورت آنی در صف خرید و فروش قرار می‌گیرند. در یك نگاه كلی‌تر باید عنوان كرد، رفتاری كاملا هیجانی و بدون تحلیل و صرفا مبتنی بر صف با هدف كسب سودهای كوتاه‌مدت از سوی سرمایه‌گذاران رخ می‌دهد. از دیدگاه من صرفا تنها دلیلی كه بازار بورس ما را به سمت بالا یا پایین حركت می‌دهد همین موضوع است. اما نكته‌اي كه وجود دارد، این است كه در كلیت بازار، قیمت سهم‌ها به ‌شدت گران است كه البته روند كاهشی باید در پیش بگیرد. شاهد این حرف من هم صورت‌های مالی شركت‌هایی است كه درحال منتشر شدن است. آنان نشان می‌دهند كه شركت‌ها هنوز هم با ركود و مشكلات فروش دست و پنجه نرم می‌كنند و وضعیت‌شان، وضعیت مناسبی نیست. در نتیجه به نظر می‌رسد با مرور زمان و زمانی كه شركت‌ها صورت مالی فصل بهار سال جاری را هم بدهند باز هم كاهش قیمت در بازار تشدید شود و بازار دوباره افت كند.

تجربه‌اي كه ما از گذشته داشتیم این بوده كه اگر سهامی قیمتش به لحاظ بنیادی ارزنده نباشد حتی اگر قیمتش رشد هم كند، باز هم دچار افت می‌شود و به جایگاهی كه باید قرار می‌گرفته، بازمی‌گردد. یعنی حتی اگر در كوتاه‌مدت قیمت سهام شامل افزایش شود، باز هم این رشد نمی‌تواند پایدار و مداوم باشد و به تدریج افت خواهد كرد. این نكته به ویژه در مورد شركت‌های خودرویی مصداق خواهد داشت. یعنی در آینده خواهیم دید كه سهام این شركت‌ها روند قیمتی‌شان رو به پایین خواهد بود.

در شرایط فعلی باز هم همان اتفاقی كه در سال ۱۳۹۲ و بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری برای بازار سرمایه ما رخ داد به وقوع پیوسته است. در آن سال خوش‌بینی مفرطی در اقتصاد كشور ایجاد شد كه افزایش قیمت فزاینده سهام دسته‌اي از شركت‌ها را موجب شد. به نظر می‌رسد كه همین اتفاق در زمستان سال قبل و بعد از اجرایی شدن برجام باز هم برای بازار بورس رخ داد و یك واكنش هیجانی و به دور از منطق را از خود نشان داد كه مطمئنا این كاهش قیمت را در آینده در پی خواهد داشت. حالا هر چقدر كه این كاهش قیمت طولانی‌تر و زمانبرتر باشد بدون شك از آن سو ركود ما هم طولانی‌تر خواهد شد.