سایت خبری تحلیلی ساعت 24- فراز جبلی- آمارهای گمرکی فصل بهار سال جاری، خبر از کاهش ارزش صادرات ایران به قاره سیاه می‌دهد، در حالی که قرار بود این قاره یکی از مراکز اصلی صادرات ایران به ویژه در زمان تحریم باشد. بر اساس آخرین آمارهای گمرکی اعلام شده، ارزش صادرات ایران به آفریقا در سه ماهه اول امسال با کاهشی 41.85 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به 158 میلیون دلار رسیده است. این در حالی است که در سه ماهه اول سال 92، صادرات 272 میلیون دلاری ایران به آفریقا خود نسبت به سال‌های قبل رشدی چشمگیر داشت.
مزیت‌های رقابتی از دست رفته
تئوری‌های اقتصادی به ما نشان می‌دهد که اگر دو کشور از نظر سطح تکنولوژی با یکدیگر متفاوت باشند، مزیت رقابتی در برخی کالاها با تکنولوژی بالاتر، وزنه رقابت را به نفع کشور پیشرفته‌تر سنگین خواهد کرد. به عبارت ساده‌تر کشور پیشرفته‌تر، کالاهایی با ارزش افزوده و دانش فنی بالاتر به کشورهای دیگر صادر می‌کنند و در مقابل کالایی با سطح دانش فنی پایین‌تر مانند مواد اولیه وارد خواهند کرد. بر این اساس تجارت با کشورهایی که از نظر علمی در سطحی پایین‌تر از ایران قرار دارند همیشه مورد تأکید کارشناسان اقتصادی بوده است. یکی از این کشورها آفریقا است که با توجه به جمعیت گسترده خود می‌تواند یک بازار پرسود برای کالاهای ایرانی محسوب شود. اما در سه ماهه اول امسال این چرخه برعکس شده است و ایران کالاهایی با وزن بیشتر و ارزش کمتر به کشورهای آفریقایی صادر می‌کند. آمار نشان می‌دهد که میزان صادرات از نظر وزنی به آفریقا 47.6 درصد رشد داشته است اما از نظر ارزشی، میزان دریافتی بابت این حجم کالا نصف شده است.
در همین رابطه حسن خسروجردی رئیس شورای بازرگانان ایران و آفریقای جنوبی در گفت و گو با سایت خبری تحلیلی ساعت 24 می‌گوید: مهمترین مشکل در حال حاضر مسئله سیستم بانکی و فرهنگ معامله با آفریقا است. به گفته رئیس اتحاديه صادرکنندگان فرآورده‌هاي نفت ، گاز و پترو شيمي ایران، امکان ارتباط بانکی میان ایران و کشورهای آفریقایی وجود ندارد و به همین دلیل در عمل کارها از طریق امارات انجام می‌شود و بسیاری از حجم تجارت میان ایران و امارات به صورت مستقیم در تجارت ثبت نمی‌شود. خسروجردی افزود: آمارهای ذکر شده توسط گمرک چندان دقیق نیست چرا که به دلیل تحریم بسیاری از فعالان اقتصادی مجبور هستند کالا را از کانال‌های دیگر و بدون نام ایران به بازارهای مقصد صادر کنند. وی در پاسخ به این سوال که با این شرایط چگونه میزان صادرات رشد داشته است گفت: افزایش صادرات به خاطر بهبود وضعیت در بازار پتروشیمی و میعانات گازی به ویژه در صادرات به اروپا بوده است وگرنه شرایط هیچ فرقی با سال پیش ندارد.
رئیس شورای بازرگانان ایران و آفریقای جنوبی می‌افزاید: مهمترین کالای صادراتی ایران به آفریقا قیر است که در هیچ جای آمار صادرات به آفریقا جایی ندارد. به گفته خسروجردی مسئله دیگر موضوع حمل و نقل است که عملا صادرات مستقیم به آفریقا را غیرممکن کرده است اما در 9 ماهه باقی مانده پیش‌بینی می‌شود با رفع تحریم بندر شهید رجایی و همچنین ایجاد یک خط ارتباطی میان ایران و آفریقا وضعیت اندکی بهبود یابد.
از سوی دیگر مسئله فرهنگ صادرات به آفریقا مشکل دیگری برای تجارت با این قاره است. به گفته خسروجردی بسیاری از فعالان اقتصادی آفریقا علاقه مند هستند که به صورت نقدی با فعالان اقتصادی از سایر کشورها معامله کنند اما ایرانی‌ها ریسک این معامله را بالا می‌دانند و ترجیح می‌دهند از طریق سیستم بانکی این معاملات را صورت دهند. به گزارش سایت خبری تحلیلی ساعت 24 مهمترین اقلام صادراتی ایران به قاره آفریقا قیر، شیرینی، خرما و لوازم خانگی است.