در ترکیه احساس میشود که متحدان غربی آن در آزمون کودتای نافرجام ناکام بودند. مقامات ترکیه از این ناراحت هستند که کشورهای غربی بر پاکسازی دهها هزار نفر از فرماندهان نظامی، کارمندان دولت و روزنامهنگاران تمرکز کرده و آن را نشانه نگرانکننده گرایش به اقتدارگرایی توصیف کردهاند. آمریکا هیچ نشانهای از این بروز نداده است که بخواهد فتح الله گولن را به ترکیه برگرداند. آنکارا وی را متهم میکند که عامل اصلی برنامهریزی کودتاست.
دیدار دو طرف در سن پترزبورگ تحول عجیبی است، زیرا تا همین دو ماه پیش مسکو و آنکارا جدال لفظی شدیدی داشتند. اما پس از کودتا، کرملین بارها از اردوغان حمایت کرد. ولادیمیر فرولوف تحلیلگر روس گفت هر دو میخواهند به دیگر شرکا نشان دهند که منزوی نیستند، گزینههایی دارند و شرکای غربی برای ارتباط دارند، اما نتایج عملی نسبتا کم است، به خصوص در ارتباط با سوریه. روابط دو کشور با ساقط کردن جت روسی توسط جنگندههای ترکیه و خودداری آنکارا از عذرخواهی تیره شده بود. هر دو طرف دست به کار قطع کردن روابط اقتصادی با یکدیگر شدند که ارزش سالیانه آن به حدود ۳۰ میلیارد دلار میرسید.
تا پیش از کودتای نافرجام نیز اردوغان تدریجا احساس انزوا میکرد و کوشید روابط آنکارا را با تل آویو بهبود بخشد. همچنین وی در نامهای به پوتین عذرخواهی کرد. حالا پیوندهای اقتصادی از سر گرفته شده و دو کشور موافقت کردهاند تماسهای نظامی و همکاری در عرصه مبارزه با تروریسم را از سر بگیرند. وقوع کودتای نافرجام این روند را تسریع کرد. مولود چاوش اغلو وزیر خارجه ترکیه گفت ما از روسیه حمایت بیقید و شرط دریافت کردهایم، بر خلاف دیگر کشورها. به نفع هر دو رئیس جمهور است که تنشهای خود را بر سر سوریه کاهش دهند. اردوغان خواستار برکناری اسد شده است، اما روسیه توان نظامی خود را برای تقویت وی به کار گرفته است.
هر دو طرف میتوانند اقداماتی برای ثبات بخشیدن در سوریه انجام دهند. اردوغان مایل است روسیه کمتراز کردها حمایت کند و کمتر مناطق مرزی را بمباران کند. روسیه دیگر از حضور کردها در مذاکرات صلح حمایت نمیکند. روسیه هم در عوض میخواهد ترکیه مرز را بهتر کنترل کند تا شورشیها و تسلیحات وارد سوریه نشود. بسیاری از مشکلات ترکیه ناشی از شکست سیاست آن در قبال سوریه است. آنکارا همواره از گروههای مخالف دولت اسد حمایت کرده است. اما این حمایت نتیجه معکوس داد و میلیونها آواره، رشد داعش و گسترش شبهنظامیان کرد در شمال سوریه از پیامدهای اقدامات آنکارا بود. تحلیلگران میگویند این امر سبب شده است که آنکارا از این موضع که اسد باید برای برقراری صلح در سوریه کنار برود، عقب بنشیند.
با این حال، موضع رسمی آنکارا همچنان این است که تا زمانی که اسد در قدرت است، نمیتوان از راه حل سیاسی در سوریه صحبت کرد. تحلیلگران میگویند اگر ترکیه از موضع قبلی خود در قبال سوریه فاصله بگیرد، یک مشکل بزرگ آن از بین خواهد رفت.
نظرات کاربران