نه قرار است نگهبانی بدهد و نه در شکار کمک کند یا از گله محافظت کند. ‌این حیوان زبان بسته قرار است همدم و همراه افرادی باشد که برای خرید و نگهداری از آن حاضرند میلیون‌ها تومان خرج کنند و سگ‌شان را همچون فرزندی عزیز در آغوش بکشند. حالا بازار خرید و فروش و نگهداری از سگ در کشورمان آنچنان داغ شده که حتی در فضای مجازی هم می‌توانید به راحتی سگ مورد نظرتان را از نژادهای گوناگون خریداری کنید. طراحی سایت و کانال‌های تلگرامی و بیمارستان‌های تخصصی دامپزشکی به همراه پانسیون‌هایی برای نگهداری از این حیوانات در مواقعی که صاحب‌شان در مسافرت است و حتی اورژانس شبانه‌روزی برای سگ و گربه از تغییر سبک زندگی به سمت مدرنیته زندگی غربی و رسمیت بخشیدن به نگهداری حیواناتی از جمله سگ حکایت دارد. آن هم در جامعه‌ای که بیش از 90 درصد جمعیت آن مسلمانند و نگهداری از سگ در دین اسلام حرمت دارد.

با فراگیر شدن فضای مجازی و درگیر شدن مردم در حال و هوای حضور در این دنیا بسیاری از نیازمندی‌ها هم از دنیای حقیقی به سایت‌های اینترنتی و کانال‌های تلگرامی مهاجرت کرده‌اند. از سوی دیگر اما عرضه برخی خدمات و کالاها و تبلیغات روی برخی کالاها، اهدافی فرهنگی را در پی دارد. درست مانند تبلیغ برای خرید و فروش سگ و راه افتادن بیمارستان‌های تخصصی دامپزشکی در برخی مناطق بالای شهر که به نرمی فرهنگ و آداب و رسوم زندگی غربی را در میان مردم کشورمان ترویج می‌کند. همین مسئله هم موجب شده نه فقط ساکنان خانه‌های بزرگ و حیاط‌دار بالا شهری بلکه ساکنان آپارتمان‌های کوچک در محلات میانی و حتی پایینی شهر که طبعاً از شرایط اقتصادی پایین‌تری برخوردارند، خود را به آب و آتش بزنند تا سگ داشته باشند. بدیهی است نگهداری سگ در آپارتمانی کوچک با به جا آوردن بسیاری از آداب و رسوم اسلامی جمع‌پذیر نیست.
ارتباط معنادار نگهداری از سگ با آسیب‌های خانواده
خانواده در فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد و ویژگی انسانی افراد در سایه تعامل با اعضای خانواده است که رشد و ارتقا می‌یابد اما در غرب نقش و جایگاه خانواده کم رنگ شده است و کم نیستند افرادی که تنها زندگی می‌کنند. در این میان از آنجایی که انسان موجودی عاطفی است که نیاز دارد دوست بدارد و دوست داشته شود افرادی که در ساختار خانواده سازگاری لازم را ندارند یا به دلایلی با گسیختگی در خانواده مواجهند هم به دنبال این هستند خلأ عاطفی خود را با چیزی یا کسی پر کنند؛‌موجودی که مطابق تصورات ذهنی خودشان او را بسازند و در برابر نظرات و خواسته‌های‌شان مخالفتی نداشته باشد. بدیهی است در چنین مواردی نگهداری از یک حیوان می‌تواند گزینه خوبی باشد. بر همین اساس است که بسیاری از افراد در فرهنگ غربی برای خودشان یک سگ دارند؛‌حیوانی که قرار است تمام تنهایی‌های‌شان را پر کند. در سال‌های اخیر اما در میان برخی از افراد و خانواده‌های ایرانی هم نگهداری از حیواناتی مانند سگ به یک مد تبدیل شده است؛ مدی که به تناسب افزایش آمار طلاق، ‌عدم تمایل خانواده‌ها به فرزندآوری و تغییر ساختار خانواده ایرانی از خانواده‌های سنتی بزرگ و با همبستگی بالا به خانواده‌هایی با روابط موزائیکی یا هسته‌ای ارتباطی معنادار دارد. رواج نگهداری از سگ در میان برخی از مردم کشورمان در حالی است که در اسلام سگ حیوانی نجس به حساب می‌آید و نگهداری از سگ برای سرگرمی موجب قبول نشدن برخی عبادات می‌شود.
در کنار ملاحظات دینی که در رابطه با نگهداری از سگ وجود دارد، رواج نگهداری از این حیوان نمادی از تغییر نگاه، ‌ارزش‌ها و سبک زندگی در میان برخی ازمردم است.
حیوان آزاری متفاوت
با نگاهی به سطح جامعه اما شاهد عادی شدن و رسمیت دادن به نگهداری سگ و گربه هستیم تا جایی که مراکزی به خرید و فروش لوازم و تجهیزات این حیوانات اختصاص داده شده است؛ از غذاهای آماده تا بیسکوئیت و شکلات با شکل و شمایل استخوان گرفته تا لانه‌های رنگارنگ و لوکسی که برخی از صاحبان این حیوانات حاضرند برای خریدشان میلیون‌ها تومان خرج کنند. همچنین بیمارستان‌های دامپزشکی شبانه‌روزی برای این حیوانات راه اندازی شده که اگر به سایت‌شان مراجعه کنید، متوجه می‌شوید در کنار درمان، ‌بستری و پانسیون خدماتی نظیر آرایشگاه و شست‌وشو و حتی آتلیه مخصوص این حیوانات را دارد! از سوی دیگر نباید فراموش کرد حرمت نگهداری سگ در دین اسلام به معنای حیوان‌آزاری نیست همچنان که بسیاری از افرادی که از این حیوانات نگهداری می‌کنند در موارد متعددی حیوان بیچاره را مورد آزار و اذیت قرار می‌دهند.
نمادی از یک نیاز
دکتر شهرام وزیری، روانشناس و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد رودهن می‌گوید: مسائل مختلفی که زندگی ماشینی در خانواده‌ها ایجاد کرده از جمله فاصله گرفتن افراد از یکدیگر و سخت بودن مراودات انسانی و نیاز انسان به یک موجود زنده که بتواند همیشه باشد سبب می‌شود افراد غیر از موضوعات انسانی به سراغ نگهداری از حیوانات نیز بروند. به باور وی، شاید جوان و نوجوان یا هر فردی تعلق، معنا یا تشخص را در داشتن یک سگ جست‌وجو کند. وی می‌افزاید: وقتی فرد در دوره‌ای خاص نمی‌تواند به موفقیت دست یابد، طبیعی است که فعالیت‌های دیگری را تجربه می‌کند و به قول روانشناسان در یک وضعیت جبرانی قرار می‌گیرد و سعی می‌کند با چنین رفتارهایی به خودش تشخص بدهد.
دکتر مصطفی اقلیما، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران نیز با تأکید بر کمرنگ شدن نقش خانواده و تنها شدن افراد معتقد است نگهداری از حیوانات به عنوان یک سرگرمی می‌تواند به فرد احساس آرامش و مفید بودن بدهد. وی‌می‌گوید: از آنجایی که جوانان تفریح و سرگرمی خاصی ندارند، رو به این مسائل می‌آورند و خانواده‌ها نیز برای کنترل بهتر فرزندان‌شان ترجیح می‌دهند برای پر کردن اوقات فراغت آنها، برای‌شان سرگرمی‌هایی درست کنند. اقلیما معتقد است نگهداری از حیواناتی مانند سگ، نمادی از تنهایی انسان در جامعه امروز است. نمادی از یک نیاز؛ نیاز به همدم و هم‌صحبت.
بلای مدرنیته

این بار هم چاره کار بازگشت به ارزش‌های ایرانی و اسلامی است. افراد پرورش یافته در یک خانواده سالم با ازدواج به موقع، ‌فرزندآوری به موقع، ‌تفریحات سالم و به دور از گرایش به چشم و هم‌چشمی و تجملات و مدرنیته ممکن است در حمایت از حیوانات فعالیت‌هایی انجام دهند اما این فعالیت‌ها لزوماً به معنای در آغوش کشیدن یک سگ و زندگی کردن با این حیوان نیست.

روزنامه جوان