تا به حال احساس سوزش سر معده داشته اید؟ بعضی به آن سوزش سر دل می گویند و بعضی دیگر وقتی دچار این حالت می شوند، می گویند ترش کرده اند. اما فارغ از اسمش، این احساس ناخوش آیندی است که میلیون ها انسان را آزار می دهد و کاش تنها عیب آن اذیت شدن بود.

اگر به ندرت دچار احساس سوزش معده می شوید مشکلی وجود ندارد. اما اگر این حالت را زیاد تجربه می کنید، باید به فکر درمان آن باشید چرا که می تواند عوارض جدی و خطرناکی در پی داشته باشد.

ادامه مطلب ایران ام دی را از دست ندهید.

تعریف: سوزش معده چیست؟

زمانی که اسید معده وارد مری (لوله ای که دهان را به معده متصل می کند) می شود سبب ایجاد التهاب و سوزش شده و ما در بالای شکم و زیر استخوان جناغ احساس سوزش و ناراحتی می کنیم.

در واقع اسید معده نباید به مری وارد شود. نیروی جاذبه کمک می کند که اسید همان پایین و در معده باقی بماند. در محل اتصال مری به معده نیز یک اسفنگتر مخصوص (مانند یک در حلقوی) وجود دارد که جلوی بازگشت اسید به مری را می گیرد و فقط اجازه عبور غذا را می دهد.

اما اگر این اسفنگتر زیاد باز و بسته شود و یا به اندازه کافی محکم بسته نشود امکان برگشت اسید به بالا فراهم می شود که به آن «ریفلاکس» اسید می گویند.

گاهی اوقات علایم سوزش معده با علایم حمله قلبی اشتباه گرفته می شود و این جزو مواردی است که می تواند بسیار خطرناک باشد.

بیشتر بخوانید: سوزش معده یا حمله قلبی؟ چگونه آنها را از یکدیگر تشخیص دهیم؟

چه چیزی باعث سوزش معده می شود؟

اسفنگتر تحتانی مری عامل اصلی ایجاد سوزش معده به حساب می آید. اما دو عامل دیگر هم مشکل را بیشتر می کنند: وجود حجم زیاد غذا در معده (پر خوری) و یا وجود فشار زیاد روی شکم. (که اغلب به خاطر چاقی، بارداری، یا یبوست ایجاد می شود)

برخی غذاها سبب شل شدن اسفنگتر تحتانی مری می شوند و به همین خاطر بازگشت اسید را بیشتر می کنند. غذاهایی مانند: گوجه فرنگی، مرکبات، سیر، پیاز، شکلات، قهوه، الکل، محصولات دارای کافئین و قرص نعناع.

غذاهایی که دارای چربی و روغن زیاد هستند سبب سوزش سر معده می شوند. در کنار آن استرس و کمبود خواب نیز سبب افزایش تولید اسید معده شده و میزان سوزش سر دل افزایش میابد.

مصرف سیگار یکی از عوامل مهم سوزش معده است. چرا که از یک طرف سبب شل شدن اسفنگتر تحتانی مری شده و از طرف دیگر سبب افزایش اسید معده می گردد. ضمن اینکه فراموش نکنید که برخی داروها نیز باعث سوزش معده می شوند.

چه زمانی بیمار تلقی شده و نیاز به درمان داریم؟

پاسخ ساده است: اگر علایم شما مانند درد سوزاننده در قفسه سینه و سر دل بیشتر از «دو بار در هفته» ایجاد می شود، شما به بیماری ریفلاکس اسید معده مبتلا هستید. نام دیگر این بیماری GERD است که مخفف gastroesophageal reflux disease می باشد.

چه چیزی سبب بیماری ریفلاکس اسید معده می شود؟

یکی از عوامل شایع این بیماری وجود اشکالی ساختاری در معده است که در آن نوعی فتق وجود دارد که به نام hiatal hernia شناخته می شود. اما در کنار آن عوامل زمینه ساز مهم دیگری نیز به شرح زیر وجود دارند:

- پرخوری و مصرف حجم زیاد غذا در هر وعده و دراز کشیدن بلافاصله بعد از صرف غذا
- داشتن اضافه وزن یا چاقی
- مصرف غذا نزدیک زمان خواب
- مصرف برخی غذاهای خاص مانند مرکبات، گوجه فرنگی، شکلات، نعناع، سیر، پیاز، ادویه جات و غذاهای چرب.
- مصرف برخی نوشیدنی ها مانند نوشیدنی های گازدار، الکل، قهوه و چای.
- مصرف دخانیات
- بارداری
- مصرف داروهایی مانند آسپرین، بروفن، برخی داروهای فشار خون یا شل کننده عضلانی.

علایم بیماری ریفلاکس اسید معده (GERD) چیست؟

علایم شایع این بیماری به این شرح است:

- احساس درد و سوزشی که از معده به سوی شکم یا قفسه سینه تان حرکت می کند. گاهی اوقات این درد به سوی گلو نیز کشیده می شود.
- احساس برگشت غذا یا اسید ترش و تلخ به گلو یا دهان.

در کنار این دو علامت اصلی، ممکن است این علایم را نیز تجربه کنید:

- نفخ
- مدفوع خونی یا سیاه و قیر مانند و یا استفراغ خونی.
- آروغ
- اشکال در بلع غذا
- سکسکه
- حالت تهوع
- کاهش وزن، بدون پیدا شدن علت مشخص
- سرفه خشک، خس خس سینه، خشن شدن صدا و یا گلودرد مزمن.