وقتی راجع به پیشگیری از بیماری دیابت سخن به میان می‌آید منظور پیشگیری از دیابت نوع دو است که شایع‌تر بوده و با تغییر اندکی در شیوه زندگی، قابل اجتناب است. این بیماری سخت در سال‌های کمی دورتر فقط مربوط به بزرگسالان بوده است، اما امروزه علاوه بر افزایش آمار افراد بالغ مبتلا به دیابت تعداد کودکان و نوجوانان دیابتی نیز رو به رشد است. این افزایش آمارها بسیار هشدار دهنده است. بیماری دیابت در سطوح بالاتر باعث مشکلات بینایی و نارسایی‌های کلیوی می‌شود. دیابت به خاطر مشکلی که در گردش خون ایجاد می‌کند اغلب منجر به از دست دادن یک پا یا بعضی مواقع هر دو پا خواهد شد. دیابت احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد. از انواع مختلف این بیماری که در شرایط مختلف و با شدت‌های متفاوت به وجود می‌آیند، دیابت نوع دوم تا حد زیادی قابل پیشگیری است. با چند راه کار ساده می‌توان تا ۹۰% از بروز آن جلوگیری کرد.

دیابت نوع دو چیست؟


سلول‌های انسان وابسته به یک نوع قند ساده به نام گلوکوز است که برای تأمین انرژی خود آن را می‌سوزاند. به همین دلیل است که بدن مکانیسم پیچیده‌ای برای کنترل اندازه قند خون در سطوح مختلف دارد. وقتی کربوهیدرات می‌خوریم، در فرآیند هضم تبدیل به گلوکوز شده و به سرعت جذب خون می‌شود. هر گونه افزایش یا کاهش در قند خون باعث فرستادن سیگنال‌هایی به لوزالمعده شده و انسولین ترشح می‌شود. هورمون انسولین به سلول‌ها آموزش می‌دهد که گلوکوز را جذب کنند. بدون هورمون انسولین گلوکوز در خون شناور می‌ماند و قادر نخواهد بود وارد سلول شود. دیابت وقتی رخ می‌دهد که بدن قادر به تولید میزان کافی انسولین نیست و یا نمی‌تواند از انسولین به درستی استفاده کند. افراد زیادی مبتلا به دیابت هستند به علاوه تعداد زیادی از افراد رو به میانسال نیز در خطر ابتلا به دیابت قرار دارند که به عبارتی پیش دیابتی هستند. این افراد باید به وضعیت خود آگاه بوده، با پزشک در تماس باشند و هر شش ماه یکبار تحت آزمایش قرار گیرند. کسانی که مشکوک به دیابت هستند می‌توانند با رژیم غذایی مناسب، کاهش وزن بدن با ورزش کردن و کنترل قند خون تا حد زیادی از این بیماری پیشگیری کنند.

راه کارهای ساده برای کاهش خطر

اضافه وزن را جدی بگیرید


اضافه وزن مهمترین علت ابتلا به دیابت نوع ۲ است. افرادی که اضافه وزن دارند باید بیشتر مراقب باشند و جهت پیشگیری از این بیماری به کاهش وزن خود اقدام کنند. کاهش ۷ تا ۱۰ درصد از وزن فعلی به شما کمک می‌کند تا ۵۰ درصد خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهید.

تلویزیون را خاموش کرده و حرکت کنید


عدم فعالیت کافی باعث بروز دیابت خواهد شد. فعالیت بدنی باعث قوی شدن بیشتر ماهیچه‌های بدن شما شده و این توانایی را به آن‌ها می‌دهد که گلوکوز خون را جذب کرده و فشار کمتری به بدن برای تولید انسولین وارد کنند. برای رسیدن به این شرایط نیاز به انجام ورزش‌های سخت نیست. مطالعات سلامت و بهداشت نشان می‌دهد که نیم ساعت پیاده روی سریع در روز بهترین روش جلوگیری از دیابت است. یکی از مضرترین کارها برای افراد مشکوک به دیابت تماشای بیش از حد تلویزیون است. هر دو ساعت تماشای تلویزیون ۲۰ درصد خطر ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهد. همچنین احتمال بروز بیماری‌های قلبی و حتی مرگ زودرس را افزایش می‌دهد.

رژیم غذایی‌تان را بررسی کنید


چهار تغییر اساسی در رژیم غذایی می‌تواند اثر شگرفی بر دیابت داشته باشد:

حبوبات و غلات کربوهیدراتی را بیشتر مصرف کنید. شواهد زیادی وجود دارد که اثبات می‌کند رژیم غذایی حاوی حبوبات و غلات در برابر دیابت از شما محافظت می‌کند. به علاوه محققان اثبات کرده‌اند که مصرف غلات سبوس‌دار دو وعده در طول روز تا بیشتر از ۲۰ درصد خطر ابتلا به دیابت را کاهش می‌دهد.

مصرف نوشیدنی‌های شیرین را متوقف کرده و به جای آن چای، قهوه و آب مصرف کنید. نوشیدن نوشیدنی‌های شیرین قند خون را افزایش می‌دهد. مطالعات نشان می‌دهد افرادی که در طول روز چند لیوان نوشابه یا آب میوه‌های قندی مصرف می‌کنند ۸۰ درصد بیشتر احتمال ابتلا به دیابت را دارند.

از چربی‌های خوب به جای چربی‌های بد و مضر استفاده کنید. بعضی چربی‌ها در رژیم غذایی می‌توانند به توسعه دیابت در بدن شما کمک کنند. چربی‌های خوب مانند چربی‌های اشباع نشده موجود در روغن‌های گیاهی مایع از جمله روغن مغزها، روغن کنجد و روغن زیتون به پیشگیری از دیابت نوع ۲ کمک می‌کنند. اما چربی‌های بد یا همان ترانس‌دارها برعکس عمل کرده و خطرناک هستند. این نوع چربی‌های بد در فست فودها، غذاهای سرخ شده و روغن نباتی یافت می‌شود. حتماً تا به حال مطالب زیادی در مورد امگا ۳ یا همان روغن ماهی شنیده‌اید. این روغن بسیار مفید است مخصوصاً در کنترل بیماری‌های قلبی اما تاکنون تأییدی بر اثر آن روی دیابت دیده نشده است.

مصرف گوشت قرمز را محدود کرده و غلات و غذاهای دریایی بخورید. دانشمندان بارها این موضوع را عنوان کرده‌اند که مصرف گوشت قرمز ارتباط مستقیم با ابتلا به دیابت داشته و علاوه بر آن منجر به بروز بیماری‌های دیگر نیز می‌شود. مصرف روزانه یک استیک یا یک کف دست گوشت قرمز در وعده غذایی روزانه ۲۰ درصد احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش می‌دهد. زیرا ممکن است محتویات آهن بالای گوشت قرمز بر انسولین و تأثیر آن بر کاهش گلوکوز موجود در خون اثر گذاشته و قند خون را افزایش دهد.