به نوشته نیو یورک تایمز، ۴۵ مین رئیس جمهور آمریکا وارث مشکلاتی در خاورمیانه خواهد بود که در خلال یک دهه گذشته کم سابقه است. نظم سابق در این منطقه جای خود را به ملغمه‌ای از ائتلاف‌ها، رقابت‌ها و بحران‌ها داده است. اکنون نه یک مسئله اصلی بلکه چند مسئله در خاورمیانه وجود ندارد. سوریه، عراق و یمن در آتش جنگ می‌سوزند. ترکیه و اردن با سیل آوارگان روبرو هستند. روسیه به بازیگری عمده در منطقه تبدیل شده است. لیبی همچنان دچار بی‌ثباتی است. کردها پیش می‌تازند. مصر با تهدید تروریسم دست و پنجه نرم می‌کند. عربستان و ایران درگیر رقابت تنگاتنگ برای تعیین آینده منطقه هستند. در خاورمیانه بیشتر تحلیلگران معتقدند آمریکا در حال خروج از این منطقه است. اوباما غیر از مبارزه با داعش از درگیر شدن در دیگر مناقشه‌های این منطقه اکراه داشته است. این رویکرد اوباما باعث شده است تا برخی در خاورمیانه امیدوار باشند با فرا رسیدن دوره رئیس جمهور جدید آمریکا در دی ماه امسال، تغییری در نگاه واشنگتن ایجاد شود. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل نیز اخیرا در دیدار با مقامات آمریکایی نسبت به پیامدهای خروج آمریکا از منطقه هشدار می‌دهد. وی در سال گذشته بارها به مسکو رفته است. مشاوران وی می‌گویند دلیل این سفر آن نیست که وی روسیه را به آمریکا ترجیح می‌دهد، بلکه آن است که کرملین خلا حضور آمریکا را پر کرده است. افرایم اینبار مدیر مرکز مطالعات راهبردی بگین-سادات در تل آویو می‌گوید مهم‌ترین چالش رئیس جمهور جدید آن است که بداند در این منطقه چه می‌خواهد و اعتبار آمریکا را اعاده کند. به گفته وی، اکنون همه در این منطقه شاهد ضعف آمریکا هستند. اینبار خاطرنشان می‌کند این امر ضرورتا به معنای حضور نظامی بیشتر آمریکا نیست، زیرا کمتر کسی در این منطقه به بازگشت سیاست‌های مداخله‌جویانه جورج دبلیو بوش علاقه دارد. به گفته وی، بیشتر افراد امیدوارند تا نقطه‌ای میانه بین بی‌میلی اوباما و فعالیت بوش پیدا شود. پاتریک تایلور نویسنده کتاب یک دنیا زحمت می‌نویسد رویکرد آمریکا در قبال خاورمیانه به ندرت از اهداف یکسان یا اقدام منسجمی پیروی کرده است. هر رئیس جمهور این کشور رفتاری مطابق با دیدگاه‌های متفاوت در قبال آن داشته است. ریچارد نیکسون آن را جزیی از بازی شطرنج با مسکو می‌دید. جیمی کارتر و بیل کلینتون در پی راه حل دیپلماتیک بین اسرائیل و دشمنان آن بودند. تمرکز بوش و پدرش بر صدام حسین در عراق بود. اوباما هم وارث اوضاع در هم و برهمی در منطقه و جنگ عراق بود. اما تغییر راهبردی جنگی آمریکا از سوی ژنرال پترائوس به بوش کمک کرد تا بوش طرحی سه ساله برای خروج از عراق تدوین کند که اوباما هم به آن عمل کرد. رئیس جمهور بعدی با چنین متنی از پیش آماده‌ای روبرو نخواهد شد. اوباما در ماه‌های پایانی می‌کوشد وضعیت مناسبی برای جانشین خود ایجاد کند. نیروهای عراقی، کرد و بخشی از شورشی‌های سوری با حمایت آمریکا در حال مبارزه با داعش هستند. اما حتی اگر داعش شکست بخورد، خاورمیانه دستخوش مناقشه‌های بسیار دیگری است. انقلاب‌های موسوم به بهار عرب در سال ۲۰۱۱ به دموکراسی در این کشور نینجامید، به جز احتمالا در تونس. در عوض ساختارهای سنتی فرو ریخت و جنگ داخلی در سوریه زبانه کشید که به مرگ و زخمی شدن صدها هزار نفر و آوارگی میلیون‌ها نفر انجامیده است. اگر رئیس جمهور بعدی بخواهد منطقه پرواز ممنوع در سوریه برقرار کند، آن گونه که هیلاری کلینتون وعده کرده است، یا همکاری بیشتر با روسیه بکند، آن گونه که ترامپ گفته است، پیامدهای سیاسی آن خطرناک است. آمریکا متحدان کرد را به جنگ با داعش تشویق می‌کند اما نه تا به آن اندازه که باعث تحریک ترکیه شود. مصر و عربستان ظاهرا در یک جبهه قرار دارند اما اخیرا عربستان ارسال محموله‌های نفت را به مصر متوقف کرد و مصر از قطعنامه سازمان ملل درباره سوریه که عربستان با آن مخالف بود، حمایت کرد. باسل سلوخ از دانشگاه آمریکایی بیروت می‌گوید این رویارویی ژئوپلیتیک نزاع بر معماری آتی امنیت در خاورمیانه است. به گفته وی رئیس جمهور بعدی آمریکا باید ترتیب منطقه‌ای جدیدی ایجاد کند که شامل تمام بازیگران اصلی و منافع آنها از جمله ایران و ترکیه باشد. وی افزود این کاری بسیار عظیم است اما چیزی کمتر از آن باعث امنیت در منطقه نمی‌شود. کارشناسان سیاست خارجی در واشنگتن مشغول تدوین پیشنهادهای خود در ارتباط با خاورمیانه برای رئیس جمهور بعدی هستند. نهادهایی مانند موسسه بروکینگز، شورای آتلانتیک، موسسه خاورمیانه و مرکز پیشرفت آمریکا گزارش منتشر می‌کنند یا کنفرانس برگزار می‌کنند. بیشتر این گزارش‌ها بر پایه این گزاره مورد قبول دو حزب است که رویکرد اوباما در قبال خاورمیانه موثر نبوده و نیازمند تغییر است. ایمی هاثورن معاون مدیر طرح دموکراسی خاورمیانه گفت رئیس جمهور آینده آمریکا باید به مسائل زیربنایی حاکمیت، فساد و سرکوب در منطقه بپردازد. ادوارد جرجیان سفیر سابق آمریکا در دمشق و تل آویو می‌گوید دولت جدید باید راهی برای کمک کردن به تجدید ساختار اقتصاد منطقه پیدا کند. وی گفت یک اولویت اصلی دولت جدید دست برداشتن از ملت سازی است که فراتر از توان ایالات متحده است. وی افزود آمریکا باید در عوض راهبرهای موثر برای توسعه با همکاری کشورهای منطقه تدوین کند.