سایت خبری تحلیلی ساعت 24/-اگر از سمت شرق به شهر ارومیه سفر کنید اولین چیزی که در هنگام ورود به شهر جلب توجه می کند پل شهید کلانتری یا همان جاده دریا می باشد که بر روی دریاچه ارومیه ساخته شده است که جلوه زیبایی را در نظر بیننده پدیدار می سازد. البته در سالیان اخیر متاسفانه به دلیل آسیب های جدی ای که به دریاچه ارومیه وارد شده از زیبایی های آن کاسته شده است. شهر ارومیه در طول سالیان اخیر، پیشرفت های فراوانی را به خود دیده است. از خیابان و بزرگراه ها و پل های زیبا گرفته تا پارک ها و ساختمان های زیبا که جلوه ای از یک شهر کوچک و مدرن را در غرب کشور نمایان می سازد.
ارومیه دارای ظرفیت های بسیار فراوانی از لحاظ منابع طبیعی می باشد. در جای جای استان جلوه های کشاورزی، باغبانی و دامداری به خوبی قابل مشاهده است. حتی می توان گفت اگر تمامی ظرفیت های استان به نحو مطلوب مورد استفاده قرار بگیرد بخش عظیمی از نیازهای غذایی کل کشور، به تنهایی می تواند توسط این استان تامین گردد. تغییر کشاورزی و باغبانی از شکل معیشتی به شکل صنعتی و همچنین استفاده از تکنولوژی های جدید در این حوزه ها به خصوص در بحث آبیاری قطره ای، در کوتاه مدت می تواند نتایج مثبتی در بر داشته باشد. تنها نکته ای که در این مورد بسیار نگران کننده است وضعیت ناخوشایند دریاچه ارومیه است که شاید کمتر کسی را در جای جای ایران بتوان پیدا کرد که پیگیر بهبود این دریاچه نباشد. البته با توجه به نگاه ویژه دولت به آن و به خصوص شخص رئیس جمهور و نظر به اینکه از اولین وعده های انتخاباتی ایشان بحث احیای دریاچه بوده که حاکی از اهمیت فراوان آن است، امید آن می رود که هر چه سریع تر اقدامات سازنده در این مورد صورت پذیرد. جهت گیری سیاست خارجی دولت فعلی در همین مدت کوتاه اخیر باعث گردیده که سازمان های بین المللی مثل بانک جهانی و کشورهای دیگر به خصوص کشور ژاپن که در گذشته، سابقه مثبتی در زمینه محیط زیست و تالاب های شمال کشور داشته، به بحث احیای دریاچه ورود پیدا کنند و امید به احیای دریاچه دوچندان شود.
ویژگی های فوق تنها مقدمه ای از وضعیت شهر ارومیه بود بر آنچه که ازین پس از نظرتان می گذرد و آن، اینکه ارومیه دارای چه ویژگی ای است که می تواند این شهر را در منطقه متمایز سازد؟!
با نگاهی اجمالی به وقایع و اتفاقاتی که در منطقه در حال وقوع می باشد و افراط و خشونت قومی و مذهبی ای که گریبان گیر مردم منطقه است می توان گفت ارومیه از این حیث دارای جایگاه بسیار قابل توجهی در منطقه می باشد. اصولا کشورها در منطقه خاورمیانه بر اساس مرزهای طبیعی و تاریخی بوجود نیامده اند و قدمت برخی از کشورهای این منطقه حتی به یک قرن هم نمی رسد. به همین دلیل، متاسفانه هنوز مفهوم ملت-دولت در منطقه شکل نگرفته است و کماکان مفاهیم هویتی مثل قومیت، مذهب، زبان و ... بر مفهوم ملت-دولت برتری دارد. این تنوعات فرهنگی گاها منجر به خشونت های فراوانی در شکل های مختلف می شود که متاسفانه همچنان می بینیم در شکل های جدیدتر و حتی مدرن تر هم بروز می کند.
خوشبختانه کشور ما در طول سالیان اخیر با افزایش سطح علمی و فرهنگی کشور و تلاشی که مصلحین جامعه در نهادینه کردن مفهوم ملت-دولت داشته اند چالش هایی که در باب تنوعات فرهنگی بوده است به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرده است.
در این راستا شهر ارومیه دارای شرایط حائز اهمیتی است. تنوع گسترده فرهنگی در شهر ارومیه نه تنها یک تهدید به شمار نمی رود بلکه فرصتی است تا ارومیه را به عنوان نمادی از اعتدال به منطقه و جهان معرفی کند. این امر منوط به توجه ویژه مسولین کشور، خاصه دستگاه دیپلماسی کشور به ابزار مهم دیپلماسی عمومی(Public Policy)، که امروزه از مهم ترین ابزارهای دیپلماسی به شمار می رود می باشد. امروزه در دیپلماسی عمومی، آنچه که بسیار می تواند مثمر ثمر واقع شود تاثیر مردم کشور (الف) بر مردم کشور (ب) و همچنین در پی آن تاثیر مردم کشور (الف) بر حکومت کشور (ب) است. مردم ارومیه دارای ارتباطات بسیار نزدیکی با همسایگان غربی ایران مثل آذربایجان، عراق و ترکیه هستند و این مهم به خودی خود، یک فرصت مناسب برای تاثیر بر مردم و حکومت کشورهای فوق الذکر و سایر کشورهای منطقه را تسهیل می کند.
نگارنده در حدود دو هفته از نزدیک شاهد زندگی مردم در یکی از محله های ارومیه که دارای بیشترین تنوع ممکن می باشد، بوده است. در این محله تنوعات قومی و زبانی مثل ترک و کرد و فارس، تنوعات مذهبی مثل مسیحی،کلیمی، زردشت و مسلمان شیعه و سنی در کنار هم در امنیت و آرامش کامل زندگی می کنند. این مهم زمانی دارای اهمیت دوچندان می شود که بدانیم تنها در فاصله ای کمتر از یکصد کیلومتر آن سوی این شهر، این روزها شاهد انواع خشونت های قومی و مذهبی در اشکال گوناگون هستیم.
امروز به خوبی می دانیم که تبلیغات منفی صورت گرفته از ایران به خصوص در چند سال اخیر چگونه باعث شده ذهنیت مردم دنیا نسبت به ایران منفی شود. شاید باور اینکه مریم میرزاخانی -برنده مهم ترین جایزه ریاضی جهان_ در مصاحبه ای گفته بارها در دانشگاه هاروارد مجبور بوده به سوالی در مورد امکان ورود به دانشگاه دختران ایرانی پاسخ دهد، هم تلخی این مطلب را دوچندان کند هم ضرورت توجه هر چه بیشتر به نشان دادن چهره واقعی و مثبت ایران به مردم جهان از طریق توجه ویژه به دیپلماسی عمومی. نوام چامسکی در جمله ای مشهور بیان می کند: "بزرگترین امپراتور جهانی که می تواند امنیت کشورها را حفظ کند افکار عمومی مردم جهان است." امروزه افکار عمومی دنیا نقش بسیار مهمی در جهت گیری حکومت ها دارد. نمایش تنها یک فیلم در مورد یک کشور می تواند به تنهایی تاثیر شگرفی بر افکار مردم دنیا داشته باشد. این مهم امروزه با توجه به پیشرفتهای بسیار در وسایل ارتباطات جمعی تاثیر بیشتری پیدا کرده است. فراموش نکنیم در اتفاقات اخیر در مورد سوریه و عدم حمله نظامی به این کشور را، بسیاری از کارشناسان، حاصل تاثیر افکار عمومی مردم دنیا بر جهت گیری سیاست خارجی کشور های حامی حمله نظامی، به خصوص ایالات متحده آمریکا ذکر کرده اند.
جان کلام اینکه در این دوران وظیفه سنگینی بر دوش دستگاه دیپلماسی کشور و رسانه ها در استفاده از ابزارهای فرهنگی و معرفی چهره واقعی و مثبت ایران به مردم دنیا احساس می شود. ارومیه دارای ظرفیت بالقوه ای است که می تواند به عنوان الگویی از همزیستی مسالمت آمیز تنوعات فرهنگی، مورد توجه قرار بگیرد. ظرفیتی که می تواند ارومیه و ایران را به عنوان نماد اعتدال به جهان معرفی کند. این امر در نهایت حتی می تواند به دو طریق باعث امنیت ملی کشور، که در صدر اهداف دیپلماسی کشور قرار دارد شود:
اول: مردم آن دسته از کشورهای منطقه که درگیر نزاع های قومی مذهبی هستند با دیدن چنین الگویی از اعتدال به سمت حرکت به این شکل از زندگی ترغیب می شوند که این منجر به کم شدن خشونت در منطقه و در نهایت افزایش امنیت ملی کشور می شود.
دوم: تاثیر مثبت بر افکار عمومی مردم جهان، خاصه مردم منطقه، آن ها را به سمت ارتباطات فرهنگی و اقتصادی بیشتر با ایران ترغیب کرده و همچنین باعث تاثیر مثبت بر جهت گیری سیاست خارجی حکومت هایشان نسبت به ایران می شود که این موارد هم در نهایت منجر به افزایش امنیت ملی کشور می شود.