r />زنگنه: تجارت با روس‌ها مي‌تواند ۱۰ برابر شود
وقتي كه زمزمه‌هاي برقراري تحريم‌هاي اتحاديه اروپا و ايالات متحده عليه روسيه بالا گرفت، كمتر كسي تصور مي‌كرد تحريم غرب عليه مسكو، زمينه نزديكي و همگرايي ميان اين كشور با همسايه جنوبي‌اش يعني ايران را فراهم سازد؛ رخدادي كه با توافق‌هاي روزگذشته ميان دو طرف در ايران از سطح گمانه و تحليل فراتر رفت و رنگ واقعيت به خود گرفت. به گواه بسياري از تحليلگران اقتصاد سياسي، طراحان راهبردهاي اقتصادي روسيه آنقدر داراي هوشمندي سياسي هستند كه وقتي تهديدهاي اقتصادي غرب عليه اقتصاد اين كشور بالا مي‌گيرد، آنها به نزديك‌ترين گزينه‌هاي پيش رو مراجعه كنند تا اقتصادشان را از تكانه‌هاي تحريم مصون بدارند. به همين دليل بود كه تجربه ايراني برنامه عبور از تحريم‌ها را ملاك عمل براي شكستن سازمان تحريم‌هاي غربي قرار داده‌اند. با وجود اينكه تهران پيش از اينها، يعني در دوران اوج تحريم‌هاي غرب عليه ايران، انتظار داشت كه روابط اقتصادي دو كشور نزديك شود، اما بروز تنش‌هاي اخيرميان روسيه و غرب بر سر بحران اوكراين، بستر همكاري‌هاي مشترك و نزديكي ميان دو كشور ايران و روسيه را فراهم ساخته است. آيا ايران از يك تهديد، فرصت ساخته است؟ يا اينكه مسكو تهران را مسير تبديل تهديد‌ها به فرصت‌ها انتخاب كرده است؟ بعد از رفت‌وآمدهاي مكرر مقامات دو كشور براي دستيابي به تفاهم‌هاي دوجانبه، ديروز تهران كانون نخستين توافقات عملي اوليه براي شروع تعاملات جدي اقتصادي بود. در حالي كه رييس دولت يازدهم، «حسن روحاني» براي شركت در اجلاس اقتصادي شانگهاي راهي سفر به كشورهاي حاشيه خزر شده است تا نشانه‌هايي از ديپلماسي شرق‌گرايي يا نگاه به شرق ايران را به نمايش بگذارد، وزراي نفت و نيرو پاي ميز مذاكره با طرف‌هاي روسي نشستند تا توافقات جديد را امضا كنند، توافقات جامعي كه علاوه بر بخش انرژي، بخش‌هاي كشاورزي، حمل و نقل، تجارت، صنعت و معدن و انتقال فناوري را هم در سفر وزير انرژي شامل مي‌شود. روز گذشته ميان مقامات دو كشور ايران و روسيه راه‌هاي اقتصادي زيادي مورد تبادل قرار گرفت؛ تفاهمنامه‌هاي همكاري نفتي و بانكي ايران و روسيه كه در خيابان طالقاني تهران و در پارلمان بخش خصوصي منعقد شد، يا جايي كه وزير نيروي ايران و روسيه پاي توافقنامه ديگري را در آذربايجان شرقي امضا كردند تا روس‌ها با ساخت هشت نيروگاه حرارتي در ايران سهم‌دار گردش مالي جديد بين دو قدرت نفتي دنيا باشند؛ امري كه ظاهرا به مذاق روس‌ها خوش آمده است، به طوري كه «الكساندر نواك»، وزير انرژي فدراسيون روسيه با تاكيد بر اينكه تحريم‌ها تاثيري در روابط انرژي ايران و روسيه ندارد، از توافق اوليه براي ساخت هشت نيروگاه جديد برق در ايران خبر مي‌دهد و اعلام مي‌كند: «شركت‌هاي روسي بازسازي و نوسازي چهار نيروگاه قديمي برق ايران را هم در دستور كار قرار داده‌اند.»با اين حال به گفته منابع خبري، توافق‌هاي اقتصادي دو كشور كه اخبار شفافي درخصوص آن از سوي منابع خبري منتشر نشده است، به ساخت نيروگاه‌هاي حراراتي محدود نشده و مساله مبادلات نفتي دو كشور، يكي از محورهاي اصلي همكاري‌هاي دو غول گازي جهان ارزيابي شده است. خبرگزاري «ايسنا» با انتشار گزارشي تحت عنوان «آغاز مذاكرات نفتي ايران و روسيه پشت درهاي بسته» نوشت كه نواك، وزير انرژي روسيه و زنگنه وزير نفت ايران، پيرامون همكاري‌هاي مشترك دو كشور در زمينه انرژي مذاكره خواهند كرد و در ادامه اين جلسه سند همکاري بين دو کشور در زمينه‌هاي مختلف اقتصادي و تجاري به امضا مي‌رسد.جزييات مذاكرات و توافقات نفتي دو كشور تاكنون اعلام نشده است، اما به باور تحليلگران اقتصاد انرژي، همكاري دو غول گازي جهان مي‌تواند زمينه تحولات وسيع در نقشه انرژي جهان را فراهم سازد. به همين دليل وزير نفت ايران از افزايش تراز تجارت ايران و روسيه از ۵/۱ ميليارد به ۱۵ ميليارد دلار خبر مي‌دهد ووزير انرژي فدراسيون روسيه، نيز مي‌گويد: زمان تكان گرد و غبارها بين روابط تهران- مسكو فرا رسيده است. وي در همايش مشترك اقتصادي بازرگانان و تجار ايران و روسيه در تهران با بيان اينكه اين همايش مشترك بين دو كشور است، گفت: در حال حاضر حجم روابط اقتصادي و تجاري دو كشور حدود ۵/۱ ميليارد دلار در سال است كه رقم غيرقابل قبولي است. با توافق‌هايي كه در طول چند ماه گذشته تاكنون انجام شده، به زودي شاهد يك جهش در توسعه همكاري اقتصادي و تجاري بين دو كشور خواهيم بود.