r />با عزیمت ظریف به سازمان ملل، تحرک دیپلماسی ایران آغاز شد
قراراست درحاشیه اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، دیداری بین وزیر خارجه ایران با وزرای خارجه گروه ۱+۵ برگزار شود تا در مورد پرونده هسته ای ایران بحث و گفت وگو شود این نشست در حالی برگزار میشود که سنگ بنای توافق شش ماهه ژنو که آذرماه سال گذشته به امضا رسید، در نیویورک نهاده شد؛ زمانی که سران ایران و امریکا (روحانی و اوباما) در نیویورک در تصمیمی تاریخی تمایل خویش را برای حل مناقشه پیچیده هستهای از راه مذاکره و دیپلماسی علنی کردند مقامات ارشد کشورمان تأکید کردهاند در صورتی که غرب اراده واقعی از خود نشان دهد، دستیابی به توافقنامه نهایی با تأمین خواستههای متقابل یکدیگر، امری دور از دسترس نخواهد بود دومین حضور مقامات دولت یازدهم در رایزنیهای دیپلماتیک نیویورک در حالی انجام می شود که خاورمیانه دستخوش خشونتهای دامنه دار گروههای تروریستی شده و اختلافات سیاسی امریکا و روسیه، مواجهه جدیدی از رویاروییهای سیاسی را در منطقه و جهان رقم زده است
مریم سالاری
گردهمایی قریب به اکثریت کشورهای جهان برای نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل فرصتی فراهم کرده تا ایران یک بار دیگر دور تازهای از رایزنیهای دیپلماتیک را آغاز کند. فرصتی که در کنار دیدارها و رایزنیهای دوجانبه و چندجانبه مقامات ارشد کشورمان با همتایان خارجی خود، رایزنیهای هستهای ایران و شش کشور ۱+۵ را هم در بر میگیرد تا زمینه دستیابی به یک توافقنامه تاریخی فراهم شود. دومین فرصت دولتمردان دولت یازدهم در نیویورک در حالی است که دیپلماسی اعتدال ایران طی یک سال گذشته در کانون تحولات جهان قرار داشته است. تهران سال گذشته در پی تنظیم نوع جدیدی از مناسبات خارجی خود حضوری متفاوت را در صحن عمومی و لابیهای سازمان ملل تجربه کرد. رئیس جمهوری با بهرهگیری از سه فرصت سخنرانی در جمع سران عمده کشورهای جهان، با تشریح مواضع و رویکردهای تازه سیاست خارجی دولت جدید ایران، چهره تازهای از کشورمان را در عرصه بینالملل ترسیم کرد. بر همین مبنا چهرهها و مقامات دولتهای مختلف جهان از مقام اول سیاست خارجی اروپا تا رئیس جمهوری فرانسه و سران آلمان و انگلیس که زمانی بر سر «انزوای ایران» ائتلاف کرده بودند در دیدارهای جداگانه با روحانی و ظریف قرار همکاری بستند. این در حالی است که پیش از آن حضور نمایندگان ایران در صحن عمومی سازمان ملل با بایکوت مقامات بلندپایه غربی رو به رو میشد اما دولت روحانی با گفتمان اعتدال در عرصه دیپلماسی، به «طرح صندلیهای خالی» سازمان ملل پایان داد و باعث شد تا همان گروه از سیاستمداران داوطلبانه امضای خویش را پای طرح رئیس جمهوری ایران (موسوم به جهان عاری از خشونت و افراط) بگذارند. روحانی و همراهانش سال گذشته در جریان دیپلماسی فشرده نیویورک و دیدار با چهرهها و مقامات مختلف غربی تلاش کردند تا نگرانی بازیگران عرصه بینالملل را به فراخور سه اصل «عزت، مصلحت و حکمت» برمبنای الگوی برد- برد برطرف سازند. حضور پررنگ سال گذشته ایران در نیویورک البته با حاشیههایی پررنگتر از متن هم همراه بود. تماس تلفنی باراک اوباما با حسن روحانی در آخرین ساعات حضور وی در نیویورک اتفاق مهم دیگری در عرصه دیپلماسی بود که طی آن دو رئیس جمهوری اراده خود برای حل وفصل پرونده پیچیده هستهای را ابراز کردند. حضور پر سرو صدای ایران در لابیهای سازمان ملل تا آنجا بود که محافل سیاسی و خبری جهان در تحلیل سیاست خارجی جدید ایران نوشتند که روحانی توانست با مهارت مذاکرات هستهای را برای بهبود روابط کشورش با جامعه جهانی پیش ببرد. این محافل خبری با اشاره به حضور روحانی در نیویورک بعد از سالها فراز و نشیب و بیاعتمادی تأکید کردند که در سفر رئیس جمهوری اسلامی ایران به نیویورک و بعد از تماس تلفنی باراک اوباما رئیس جمهوری امریکا با وی، مقدمهای هر چند کوتاه برای فرو ریختن دیوار بیاعتمادی میان دو طرف به وجود آمده است.
نشست هستهای در نیویورک
اما در آستانه گردهمایی سران جهان برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل، مذاکرات هستهای هم با حضور وزرای خارجه کشورهای مذاکرهکننده از سرگرفته میشود. محمد جواد ظریف صبح دیروز به همراه سایراعضای مذاکرهکننده راهی نیویورک شد تا گفتوگو با شش کشور ۱+۵ برای دستیابی به توافقنامه نهایی را از سر گیرد. قرار است تیم هستهای کشورمان به صورت دوجانبه و چندجانبه با مقامات مختلف کشورهای طرف مذاکره دیدار کند و در صورت لزوم وزرای خارجه ۷ کشور بر سر یک میز با یکدیگر گفتوگو کنند. این نشست در حالی برگزار میشود که سنگ بنای توافق شش ماهه ژنو که آذرماه سال گذشته به امضا رسید، در نیویورک نهاده شد زمانی که سران ایران و امریکا (روحانی و اوباما) در نیویورک در تصمیمی تاریخی تمایل خویش را برای حل مناقشه پیچیده هستهای از راه مذاکره و دیپلماسی علنی کردند. البته پیش از این گفتوگوی دوجانبه، محمد جواد ظریف و جان کری به همراه سایر وزرای خارجه گروه ۱+۵ پشت یک میز نشستند تا شرایط را برای «رسیدن به توافق در کوتاهترین زمان ممکن» فراهم سازند که این رویداد به خبر اول اکثر رسانههای بینالمللی و منطقهای تبدیل شد. پس از برگزاری نشست ۱+۵ با ایران بود که جان کری در نشست خبری از دیدار دوجانبه خود با همتای ایرانیاش خبر داد و لحن و نوع گفتوگوی تیم ایرانی در دور جدید مذاکرات هستهای را متفاوت از قبل ارزیابی کرد. او گفت که «من و همکارانم در گروه ۱+۵ محمد جواد ظریف را تحسین میکنیم چراکه او در لحن بسیار متفاوت بود و نسبت به احتمالات آینده بینش بسیار متفاوتی را مطرح کرد.» ظریف هم این نشست را «بسیار سازنده» و «بسیار جدی» توصیف کرد. نشست نیویورک، آغاز راه مذاکرات هستهای در دولت یازدهم بود که با طی فراز و فرودهای بسیار و دستیابی به تفاهم موقت ژنو، به پایان راه خود نزدیک میشود. مقامات ارشد کشورمان تأکید کردهاند در صورتی که غرب اراده واقعی از خود نشان دهد، دستیابی به توافقنامه نهایی با تأمین خواستههای متقابل یکدیگر امری دور از دسترس نخواهد بود.
حضور در فضای متفاوت
به هر روی دومین حضور کشورمان در رایزنیهای دیپلماتیک نیویورک در حالی انجام می شود که تحولات جدیدی در منطقه و جهان رقم خورده است. پیشرفت مذاکرات هستهای که احتمال حل و فصل دائمی آن قوت گرفته به فعالتر شدن لابیهای اسرائیل و جریانهای تندرو مخالف ایران منجر شده است. خاورمیانه دستخوش خشونتهای دامنه دار گروههای تروریستی شده و اختلافات سیاسی امریکا و روسیه، مواجهه جدیدی از رویاروییهای سیاسی را در منطقه و جهان رقم زده است. از آن سو هم امریکا اخیراً در قبال ایران رفتارهایی را نشان داده است که با روح حاکم بر توافق ژنو تا حد زیادی مغایرت دارد. اعمال تحریمهای جدید علیه ایران که دو هفته پیش شکل گرفت، بخشی از رفتار نامناسب امریکاست که بر گفتوگوها تأثیرگذار خواهد بود. با این حال، باید منتظر ماند و دید که آیا امریکاییها حاضر به دست برداشتن از چنین رفتارهایی هستند تا در پرتو آن امید به گشایش در مذاکرات، بیشتر شود؟
روزنامه ايران
نظرات کاربران