r />
آغاز بهره‌برداري از منابع مشترك گاز ايران و انگليس نويد مي‌دهد
مريم فراهاني تحريم‌هاي غرب عليه سرمايه‌گذاري در حوزه‌هايي غير از پروژه‌هاي نفت و گاز ايران، تنها از اوايل دهه ۹۰ شمسي تشديد شد و گسترش يافت درحالي كه تا پيش از آن، تحريم‌هاي سرمايه‌گذاري در صنعت نفت ايران وجود داشت. اين تحريم‌ها كه از اوايل دهه ۱۳۷۰ شمسي آغاز شد و ادامه داشت، در نهايت باعث شد تا شركت‌هاي بزرگ نفت و گاز مانند بريتيش‌پتروليوم، شل، توتال و... در نيمه دوم دهه ۸۰ شمسي، ايران را به مرور ترك كنند. توقف بهره‌برداري از منابع مشترك گاز ايران و انگليس در درياي شمال يكي از آخرين اقدامات تحريمي غرب بود كه بناست اين هفته بعداز ۴سال ازسرگرفته شود. اين بازگشايي، رويداد بزرگي براي صنعت انرژي ايران و همين طور نشانه‌يي دال بر كم‌رنگ‌تر شدن تحريم‌ها عليه اين كشور است؛ نشانه‌يي از ايجاد شكاف ميان كشورهاي تحريم‌كننده ايران. از سويي ديگر ديروز اعلام شد كه فروش نفت به اروپا نيز دوباره از سرگرفته شده است.
بر این اساس، با حل و فصل برخی از مشکلات حقوقی و اخذ مجوزهایی از سوی اتحادیه اروپا، شرکت استات اویل هیدروی نروژ و انی ایتالیا بار دیگر خریدار گاز مایع، میعانات گازی و نفت خام صادراتی ایران شدند. سید محسن قمصری مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران در گفت‌وگو با مهر با تايید تحویل نخستین محموله نفت خام ایران به شرکت انی ایتالیا، اعلام کرد: ایران مشکلی در فروش نفت به این شرکت ایتالیایی بر اساس توافق‌های قراردادی ندارد.
تحویل طلای سیاه ایران به غول نفتی ایتالیایی‌ها در حالی از سرگرفته شده است که پیش‌تر انی ایتالیا و استات اویل هیدروی نروژ از تحریم‌های نفتی و گازی ایران توسط اتحادیه اروپا معاف شده بودند.
به عبارت دیگر، این دو غول اروپایی که سابقه مشارکت با ایران در طرح توسعه میدان نفتی دارخوین در غرب کارون و طرح توسعه فاز ۶ تا ۸ پارس جنوبی را دارند، این مجوز را از اتحادیه اروپا دریافت کرده‌اند تا بتوانند بار دیگر در قالب باز‌پرداخت منابع قراردادهای بیع متقابل اقدام به واردات نفت، میعانات گازی و گاز مایع از ایران کنند.
همچنين روز گذشته سخنگوي شركت بريتيش‌پتروليوم به خبرگزاري رويترز اعلام كرده توليد گاز از ميدان گازي رهوم - ميدان گازي مشترك بين اين شركت و ايران- در درياي شمال در هفته جاري آغاز مي‌شود. اين ازسر‌گيري همكاري مشترك گازي بعداز ۴سال تعطيلي به‌دليل تحريم‌هاي غرب عليه ايران بعد از تعطيلات آخر هفته ميلادي (شنبه و يك‌شنبه) رخ مي‌دهد.
به گفته اين منبع آگاه، تا پيش از تحريم‌ها توليد اين ميدان گازي ٤ تا ٥درصد از تقاضاي بريتانيا را تامين مي‌كرد اما پس از آنكه دولت بريتانيا اين ميدان را تحت يك طرح مديريتي موقت قرار داد كه به موجب آن سهم ايران از درآمدهاي حاصله از فروش گاز آن تا زمان لغو تحريم‌ها، در حسابي جداگانه بلوكه مي‌شود، شركت بي‌پي مجوز دولت بريتانيا را براي ازسرگيري توليد از ميدان رهوم دراختيار گرفته است.

ازسرگيري همكاري ۳۰ ساله
ميدان رهوم (Rhum) در سال ١٩٧٧ ميلادي در درياي شمال و در ٣٩٠كيلومتري شمال شرق آبردين (Aberdeen) كشف شد و توسعه آن به صورت سرمايه‌گذاري مشاركتي ميان ايران و شركت بي‌پي انگليس در دستوركار قرار گرفت؛ به نحوي كه ٥٠درصد سهم در اختيار شركت بي‌پي به عنوان توسعه‌دهنده و ٥٠درصد سهم دراختيار شركت ملي نفت ايران قرار گرفت. توليد گاز از اين ميدان از سال ۲٠٠۵ تا ۲٠١٠ روزانه حدود ۴.۵ميليون مترمكعب بوده كه در سال ۲٠١٠ دولت انگلستان به‌دليل اعمال تحريم عليه ايران، توليد گاز از اين ميدان را متوقف كرد. قرارداد اكتشاف گاز در اين منطقه ابتداي دهه ۱۳۵۰ خورشيدي (۱۹۷۳ ميلادي) ميان اين دو شركت به امضا رسيد و كشف ميدان رهوم دو سال پيش از سقوط رژيم گذشته صورت گرفت. توسعه اين ميدان كه دو شركت ايراني و بريتانيايي از منافع آن سهم مساوي مي‌برند با مشكلات فني و طبيعي بسياري، ازجمله فشار زياد گاز روبه‌رو بوده است. استخراج گاز از ميدان مشترك فراساحلي در درياي شمال پس از سال‌ها تلاش و وقفه سرانجام در سال ۲۰۰۵ آغاز شد. سود حاصل از فروش گاز اين ميدان براي ايران حدود روزي يك‌ميليون دلار برآورد مي‌شود.

هند بدهي‌هاي نفتي خود را پرداخت مي‌كند
اين ازسرگيري همكاري‌هاي ايراني-بريتانيايي تنها نشانه كم‌رنگ شدن تحريم‌ها و به قول رييس دولت يازدهم، ايجاد شكاف در تحريم‌ها نيست؛ همزمان با انتشار اين خبر، ‌پايگاه خبري ماني كنترل نيز به نقل از منابع آگاه اعلام كرد هند ٩٠٠ميليون دلار از بدهي نفتي خود را به ايران طي دو قسط پرداخت مي‌كند. ميزان اين بدهي نفتي هند به ايران بيش از ١,٦٥ميليارد دلار است كه هند در ماه‌هاي ژوئن و جولاي براي تسويه يك‌سوم از بدهي ۴ميليارد دلاري اين كشور به ايران پرداخت كرده بود.
به گفته منابع آگاه، پالايشگاه و شركت پتروشيمي مانگلور، شركت اساراويل، شركت نفت هند و شركت هيندوستان‌پتروليوم روز دوشنبه يا سه‌شنبه نخستين قسط را به ارزش ٤٠٠ميليون دلار مي‌پردازند و باقيمانده ٥٠٠ميليون دلار نيز تا پيش از ٢٤نوامبر (سوم آذر) پرداخت مي‌شود. اين پرداخت بدهي‌ها درحالي صورت مي‌گيرد كه امريكا و پنج قدرت جهان در ماه جولاي دسترسي ايران را به ۲.۸ميليارد دلار دارايي خود در بانك‌هاي خارجي فراهم كرده بودند.
از فوريه ٢٠١٣ تاكنون يعني زماني كه امريكا راه‌هاي پرداخت به ايران را به‌دليل برنامه هسته‌يي اين كشور مسدود كرد، هند ٤٥درصد از بدهي خود را به ايران به روپيه و از طريق شعبه بانك يو‌سي‌او در كلكته پرداخت كرده و در انتظار راهي براي واريز باقيمانده مبلغ است. براساس اين گزارش، كل بدهي هند به ايران ۴ميليارد دلار است.
ازسرگيري يكي از بزرگ‌ترين همكاري‌هاي ايران و بريتانيا در عرصه انرژي همراه با بازپرداخت بدهي‌هاي نفتي هند به ايران، نشان ايجاد شكاف در ديوار تحريم‌ها عليه ايران است؛ هرچند كه اين روزها خبر كاهش قيمت نفت جهاني، بودجه ايران را با مخاطراتي همراه كرده اما همزمان اميد به رفع تحريم‌ها با بروز اين نشانه‌ها قوت گرفته است.