علی اکبر ترکان رئیس شورای عالی مناطق آزاد، بارها و بارها از ابتدای آغاز به کار دولت کنونی از ایجاد قطب سوم خودروسازی در منطقه آزاد چابهار خبر داد اما هویت این قطب تا کنون مشخص نشده است. در حالیکه تا کنون خودروسازانی همچون گروه بهمن و پارس خودرو خواهان نشان این قطب بودند اما پافشاری علی اکبر ترکان در خصوص وجود قطب سوم در منطقه آزاد چابهار تمام حدس و گمان های چند ساله را بی اساس ساخت و حتی اظهارات برخی از کارشناسان در خصوص ایجاد این قطب در تبریز یا اصفهان را زیر سوال برد.
به گزارش ساعت 24 ،این موضوع در حالی مطرح شده است که حتی قطعه سازان نیز در این خصوص اظهار بی اطلاعی کردند و ادعا داشتند تا کنون هیچ جلسه ای در این باره برگزار نشده است.
از سویی ایجاد این قطب مورد استقبال بسیاری از کارشناسان قرار گرفته به گونه ای که به عقیده آنها ، قطب سوم می تواند به ایجاد رقابت در بازار ایران کمک کند . همچنین باعث ایجاد تنوع محصول نیز خواهد شد.
دراین میان به نظر می رسد وزارت صنعت ، معدن و تجارت تمایلی به ایجاد این قطب ندارد و ایجاد این قطب راز اولویت های این وزارت نیست. البته چندی پیش دبیر انجمن خودروسازان در این خصوص گفت: اگر قطب سوم بدون حمایت دولت و با سرمایه گذاری خصوصی و مستقل بخواهد خودرو تولید کند ، وزارت خانه نیز می تواند اطلاعات را در اختیارش بگذارد.
این موضوع در حالی مطرح می شود که پیششنه وزیر صنعت و معدن و تجارت بیانگر حمایت همه جانبه وی از خودروسازان داخلی بوده است. اما باید به این نکته نیز توجه داشت که خودروهایی که هم اکنون توسط این دو کارخانه تولید می شوند، نمی توانند پاسخگوی نیاز بازار باشند. با وجود رقبای وارداتی که از نظر کیفیت و ظاهر به مراتب بهتر از خودروهای داخلی هستند، کار برای خودروسازان داخلی مشکل می شود . حتی اگر خودروهای وارداتی نتوانند به لحاظ قیمت، آنطور که باید و شاید بازار ایران را کسب کنند ، چینی ها قطعا با ظاهر فریبنده و قیمت های رقابتی به زودی بازار خودرو ایران را از آن خود خواهند کرد.
از سویی دو خودروساز داخلی مدت هاست تمایلی به ساخت خودروهای جدید ندارند و تنها به فیس لیفت خودروهای قدیمی قانع شده اند و با تغییرات اندک آپشن های جدید برای خودروهای فیس لیفت شده تعریف می کنند. همچنین محدوده قیمت ها برای دو خودروساز رقابتی ایجاد نمی کند . بنابراین ایجاد قطب سوم خودروسازی با توجه به آنچه گفته شد، می تواند به ایجاد تنوع و رقابت در بازار خودروی ایران کمک کند.
هر چند برای ایجاد قطب سوم نیز باید تحقیقات وسیعی صورت گیرد . خودروهایی که قرار است از راه قطب سوم خودروسازی وارد بازار شود نباید مجددا صنعت خودرو را به سوی مونتاژکاری بکشاند به این معنی که بعد از مدت زمان کوتاه بتوان این خودرو را در کشور تولید کرد . همچنین باید قیمت تمام شده خودرو رقابت پذیر باشد به گونه ای که غول های زیبا و ارزان قیمت چینی را از سر راه بردارد. کسب بازار صادراتی نیز از جمله اهدافی است که باید در دستور کار متولیان قطب سوم قرار گیرد.
مدیران و مسئولان خودرویی کشور همواره در اظهارات خود می گویند چنانچه ایجاد قطب سوم خللی در تحقق اهداف سند چشم انداز ایجاد نکند می تواند اقدام خوبی محسوب شود.
پس از آنکه وزیر صنعت و معدن و تجارت به سرانجام رسیدن این پروژه را تقریبا منتفی شده خواند و گفت که راه‌اندازی آن شدنی نیست، چراکه زمان زیادی می‌طلبد و باید هزینه بسیاری برای آن داد، در حالی که امید ها برای تحقق اظهارات گذشته و ایجاد قطب سوم کاهش یافت ، علی اکبر ترکان روز گذشته باز هم موضع خود را حفظ کرده و خبر منتفی شدن این قطب را تکذیب کرد.
دبیر شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در این باره گفت: در منطقه چابهار سرمایه‌گذاران برای قطب سوم شروط را باید رعایت کنند چراکه می خواهیم پروژه به صورت مطلوب اجرا شود؛ پیشنهادی در چابهار انتخاب می‌شود که ویژگی های مذکور را داشته باشد .
وی با اشاره به اینکه خودروسازان باید بیش از ۵۰ درصد از ساخت داخل استفاده کنند و ۳۰ درصد محصولات خود را نیز صادر کنند گفت : محصولات باید در بازار دنیا به روز باشند. از خودروسازان فعلی دفاع می کنیم اما داشتن رقیبی که ۵۰ درصد ساخت داخل و ۳۰ درصد صادرات داشته باشد کمک می کند که خود را در تراز جهانی نگه دارد. از سوی دیگر به اصلاح ساختار مدیریت نیز کمک می‌کند. اگر رقیب چابکی به صحنه بیاید موجب ارتقاء خودروسازان داخلی می‌شود.
آنچه می توان از اظهارات اخیر علی اکبر ترکان دریافت بی هویت بودن قطب سوم است . به نظر می رسد هنوز گزینه ای برای همکاری در چابهار انتخاب نشده است و احتمال دارد این بار هم ایجاد قطب سوم در حد یک طرح ، مغفول بماند . گویا رفع انحصار در بازار خودروی ایران به این راحتی امکان پذیر نیست .