r />
براساس گزارش منتشر شده از سوي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران در سال ۹۲، هزينههاي تفريح و امور فرهنگي خانوارهاي پردرآمد دهك دهم (پردرآمدترين گروه جامعه) با ۲۳ميليون و ۵۸۹هزار ريال در مقايسه با دهك اول (كمدرآمدترين گروه جامعه) كه ۵۸۳هزار ريال براي اين منظور هزينه كردهاند، خانوارهاي پردرآمد ۴۰برابر خانوارهاي كمدرآمد براي تفريح هزينه كردهاند.
براساس اين گزارش بررسي كل هزينههاي خانوارهاي شهري دهك دهم با ۸۷۷ميليون ريال در سال گذشته در مقايسه با ۶۴ميليون ريال هزينههاي دهك اول نشان ميدهد جمع هزينههاي دهك دهم ۱۳.۶برابر هزينههاي دهك اول است. گزارش منتشر شده توسط بانك مركزي نشان ميدهد در سال گذشته هزينه خوراكي و آشاميدنيهاي دهك دهم با ۱۶۵ميليون ريال معادل ۸.۵برابر هزينه خوراكي و آشاميدنيهاي دهك اول است كه ۱۹.۵ميليون ريال در اين سال صرف كردهاند.
طبق اين گزارش، در بخش مسكن، آب، برق و گاز دهك دهم با ۳۳۲ميليون ريال هزينه كه بيشترين هزينه را در بين انواع هزينههاي اين گروه درآمدي داشته، در مقايسه با ۲۹.۵ميليون ريال هزينههاي مسكن خانوارهاي دهك اول بيش از ۱۱برابر آنها صرف هزينه مسكن كردهاند.
از نظر هزينههاي بهداشتي گزارش بانك مركزي حاكي است كه خانوارهاي پردرآمد دهك دهم با ۴۹ميليون ريالهزينه كه درسال ۹۲ براي امور بهداشتي صرف كردهاند بيش از ۱۶برابر مبلغ ۳ميليون ريالي خانوارهاي دهك اول هزينه كردهاند.
همچنين خانوارهاي دهك دهم با صرف هزينهيي بالغ بر ۱۴.۶ميليون ريال براي تحصيل ۴۰برابر خانوارهاي دهك اول كه تنها ۳۶۳هزار ريال براي تحصيل پرداختهاند، هزينه كردهاند.
۷۵درصد درآمد دهك اول صرف مسكن
به اين ترتيب بررسي گزارش منتشر شده توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران براي سال ۹۲ نشان ميدهد كه هزينههاي خوراكي و آشاميدنيها بههمراه هزينه مسكن، آب، برق و گاز بالغ بر ۷۵درصد جمع هزينههاي اين گروه درآمدي را شامل ميشود در حاليكه براي دهك دهم جمع اين دو هزينه به ۵۶درصد كل هزينههاي اين گروه درآمدي بالغ ميشود بنابراين در شرايطي كه تورم در گروه كالاهاي خوراكي و آشاميدني و مسكن افزايش مييابد انتظار ميرود طبقات كمدرآمد بيشترين آسيب را از اين تورم متحمل شوند.
طبق آمار منتشر شده نتايج بررسي بودجه خانوار در مناطق شهري ايران از سوي بانك مركزي بهطور كلي درصد تغيير متوسط هزينه ناخالص سالانه يك خانوار شهري به تفكيك گروههاي هزينه سال ۹۲ نسبت به سال ۹۱، كل هزينه ناخالص ۳۱.۴درصد، خوراكيها و آشاميدنيها ۳۱.۵درصد، دخانيات ۳۶.۳درصد، پوشاك و كفش ۳۳.۶درصد، مسكن، آب و برق و گاز ۳۶.۴درصد، بهداشت و درمان ۳۵.۱درصد، حمل و نقل ۱۹.۲درصد، ارتباطات ۲۹.۸درصد، تفريح و امور فرهنگي ۲۹.۲درصد، تحصيل ۱۸.۳درصد، رستوران و هتل ۲۹.۱درصد و كالاها و خدمات متفرقه ۲۹.۷درصد افزايش داشته است.
هزينه خانوارها در استانهاي مختلف
بررسي متوسط هزينه ناخالص سالانه يك خانوار ساكن مناطق شهري استانهاي مختلف نشان ميدهد كه استان تهران با ۴۰۹۳۱۷هزار ريال (ماهانه حدود ۳۴۱۱۰ ريال) بيشترين و استان هرمزگان با ۱۶۸۶۰۰هزار ريال (ماهانه حدود ۱۴۰۵۰هزار ريال) كمترين هزينه را به خود اختصاص دادهاند.
براساس گزارش منتشر شده توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، كل هزينه خانوارهاي تهراني در مقايسه با خانوارهاي سيستان و بلوچستان ۲.۳برابر است. اين در حالي است كه بابت هزينه مسكن، آب، برق و گاز خانوارهاي تهراني ۶برابر خانوارهاي سيستان و بلوچستاني هزينه ميكنند. از سوي ديگر هزينه بهداشت و درمان خانوارهاي تهراني ۳برابر خانوارهاي استان سيستان و بلوچستان است. از نظر هزينه تفريح تهرانيها ۳.۳برابر سيستان و بلوچستانيها هزينه ميكنند و از نظر تحصيل نيز تهرانيها ۲.۵برابر آنها هزينه ميكنند اما بررسي هزينههاي خانوارهاي ساكن در اين دو استان حاكي از آن است كه باوجود چند برابر بودن انواع هزينههاي خانوارهاي تهراني در قياس با خانوارهاي سيستان و بلوچستان، هزينه خوراكي تهرانيها ۸۰درصد هزينه خوراكي خانوارهاي سيستان و بلوچستاني است. طبق بررسيهاي انجام شده در سال ۹۲ هزينه و درآمد خانوارهاي ساكن در ۷۹ شهر و ۱۲۳هزار خانوار متوسط هزينه ناخالص سالانه يك خانوار شهري ۲۸۴۴۶۲هزار ريال (ماهانه ۲۳۷۰۵هزار ريال) بود كه نسبت به سال قبل ۳۱.۴درصد افزايش داشته است.
از كل اين مبلغ ۲۶.۳درصد يعني ۷۴۷۲۴هزار ريال سهم گروه هزينه خوراكيها و آشاميدنيها است كه نسبت به سال ۹۱ معادل ۳۱.۵درصد افزايش داشته است. در بين اقلام گروه هزينه خوراكيها و آشاميدنيها بيشترين سهم از كل هزينه ناخالص معادل ۶.۱درصد متعلق به هزينه انواع گوشت بود. پس از آن به ترتيب هزينه ميوههاي تازه با ۴.۴درصد، سبزيهاي تازه با ۳.۲درصد، شير و فرآوردههاي آن و تخم پرندگان با ۳.۱درصد، آرد، رشته و غلات با ۲.۶درصد و انواع نان و بيسكويت با ۱.۹درصد بيشترين سهم را به خود اختصاص دادهاند. براساس نتايج اين بررسي از كل هزينه ناخالص خانوار، ۰.۴درصد حدود ۱۱۷۶هزار ريال به گروه هزينه دخانيات اختصاص داشت كه در مقايسه با سال ۹۱ حدود ۳۶.۶درصد افزايش داشته است. در اين سال از كل هزينههاي ناخالص خانوار ۴.۶درصد به گروه هزينه پوشاك و كفش اختصاص داشت كه نسبت به سال ۹۱، ۳۳.۶درصد افزايش داشته است.
نتايج اين بررسي نشان ميدهد كه ۳۴.۱درصد از كل هزينه ناخالص يك خانوار حدود ۹۷۰۷۴هزار ريال مربوط به گروه هزينه مسكن، آب، برق و گاز و ساير سوختها بود كه نسبت به سال قبل ۳۶.۴درصد افزايش داشته است.
در سال مورد بررسي از كل هزينههاي ناخالص خانوار ۴.۲درصد به گروه هزينه لوازم، اثاث و خدمات مورد استفاده در خانه اختصاص داشت كه در مقايسه با سال ۹۱ معادل ۲۳.۶درصد افزايش نشان ميدهد. براساس نتايج اين بررسي از كل هزينههاي ناخالص خانوار، ۵.۶درصد به گروه بهداشت و درمان، ۸.۵درصد گروه هزينه حمل و نقل، ۲درصد به گروه هزينه ارتباطات، ۲.۳درصد به گروه هزينه تفريح و امور فرهنگي، ۱.۸درصد به گروه هزينه تحصيل، ۲.۱درصد به گروه هزينه رستوران و هتل و ۸.۱درصد به گروه هزينه كالاها و خدمات متفرقه اختصاص داشته است.
يافتههاي اين بررسي نشان ميدهد كه در مقايسه با سال ۹۱، هزينه گروههاي بهداشت و درمان ۳.۵۱درصد، حمل و نقل ۱۹.۲درصد، ارتباطات ۲۹.۸درصد، تفريح و امور فرهنگي ۲۹.۲درصد، تحصيل ۱۸.۳درصد، رستوران و هتل ۲۹.۱درصد و كالاها و خدمات متفرقه ۲۹.۷درصد افزايش داشت. همچنين متوسط درآمد پولي و غيرپولي ناخالص سالانه يك خانوار شهري حدود ۲۷۶۸۶۷هزار ريال بود كه ۶۹.۲درصد آن را درآمد پولي ناخالص و ۳۰.۸درصد را درآمد غيرپولي تشكيل داده است. در سال ۹۲ كل درآمد پولي و غيرپولي ناخالص خانوار نسبت به سال قبل حدود ۳۲.۴درصد افزايش داشت. ميزان افزايش درآمد پولي ناخالص خانوار معادل ۲۹.۴درصد و درآمد غيرپولي ۳۹.۹درصد بود. در بين درآمدهاي پولي ناخالص خانوار، درآمد از مزد و حقوق بخش دولتي و عمومي ۲۳.۹درصد، درآمد از مزد و حقوق بخش خصوصي ۲۴.۳درصد، درآمد از مشاغل آزاد كشاورزي ۵۰.۹درصد، درآمد از مشاغل آزاد غيركشاورزي ۳۸.۳درصد، درآمدها متفرقه ۲۶.۲درصد و درآمد خاص از فروش كالاهاي دست دوم ۳۶.۷درصد نسبت به سال افزايش داشته است.
همچنين در بين درآمدهاي غيرپولي بيشترين سهم معادل ۸۰.۲درصد به ارزش اجاري مسكن شخصي (مالك نشين) اختصاص داشت كه معادل ۲۴.۷درصد از كل درآمدهاي پولي و غيرپولي را تشكيل داده است. طبق گزارش استخراج شده بعد خانوار (متوسط تعداد افراد) ۳.۴۷نفر بود كه نسبت به سال قبل افزايش داشته است. توزيع خانوارها بر حسب تعداد افراد نشان ميدهد كه خانوارهاي يك نفري ۶درصد، دو نفري ۱۸درصد، سه نفري ۲۷.۴درصد، چهارنفري ۲۹.۸درصد، پنج نفري ۱۲.۳درصد، ۶ نفري ۴درصد، هفتنفري ۱.۶درصد، هشت نفري ۰.۴درصد، ۹ نفري ۰.۳درصد و ۱۰ نفري و بيشتر ۰.۲درصد از كل خانوارها را به خود اختصاص دادهاند. بررسي جداول منتشر شده توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران نشان ميدهد در سال ۸۳ حدود ۳۷درصد خانوارهاي شهرنشين ايراني را خانوارهاي پنج نفره و بالاتر تشكيل ميدادند كه اين نسبت در سال ۱۳۹۲ به ۱۸.۸درصد كاهش يافته است. بنابراين سهم خانوارهاي پنج نفره و بالاتر در طول ۱۰ سال گذشته به نصف كاهش يافته است.
همچنين خانوارهاي يك نفره در سال ۹۲ در مقايسه با سال ۹۱ حدود ۰.۴درصد كاهش و خانوارهاي دو نفره ۱/۰افزايش داشته است. از سوي ديگر خانوارهاي سه نفره در سال ۹۲ با يك واحد افزايش نسبت به سال گذشته ۲۹.۸درصد بوده است كه در بين خانوارهاي يك نفره تا ۱۰ نفره بيشترين تغيير را از سال ۹۱ تا ۹۲ داشته است. ضمن اينكه تغيير محسوسي در خانوارهاي هفت نفره، هشت نفره، ۹ نفره و ۱۰ نفره و بيشتر در سالهاي ۹۱ و ۹۲ مشاهده نميشود.
گروههاي سني
طبق گزارش منتشر شده از سوي بانك مركزي در سال ۹۲ توزيع افراد خانوارها بر حسب گروههاي سني به چند قسمت تقسيم ميشود، كمتر از يك سال ۰.۶درصد، يك تا پنج سال ۶.۴ درصد، ۶ تا ۱۰سال ۶.۵ درصد، ۱۱تا ۱۵سال ۶.۷ درصد، ۱۶تا ۲۰ سال ۷.۸درصد، ۲۱ تا ۳۰سال ۲۱.۵درصد، ۳۱ تا ۴۰سال ۱۵.۷درصد، ۴۱ تا ۵۰ سال ۱۳.۵درصد و ۵۱ سال و بيشتر ۲۱.۳درصد است. قابل توجه است كه حدود ۲۸درصد از افراد خانوارها را افراد زير ۲۱سال تشكيل دادهاند كه در مقايسه با سال گذشته كاهش داشته است.
كاهش جمعيت جوان كشور طي ۱۰ سال
جمعيت ۱۶ تا ۳۰سال در سال ۸۳ حدود ۳۴درصد كل جمعيت را شامل ميشده كه اين عدد بعد از ۱۰سال در سال ۱۳۹۲ به ۲۹درصد كاهش يافته كه بيانگر كاهش جمعيت جوان كشور بوده است. اين درحالي است كه جمعيت كهنسال بالاتر از ۵۰ سال در سال ۸۳ حدود ۱۷.۶درصد كل جمعيت را شامل ميشده كه در سال ۹۲ از ۱۰ به ۲۱.۳درصد افزايش يافته است. مقايسه اين دو شاخص بيانگر اين است كه پيري جمعيت در محدوده ۱۰سال اخير است.
نتايج بررسي بانك مركزي در بخش اشتغال گوياي آن است كه در بين افراد ۶ ساله و بيشتر خانوارها ۳۰.۶درصد شاغل، ۴.۱درصد بيكار، ۱۰.۴درصد با درآمد بدون كار، ۲۳.۲درصد محصل، ۲۷.۴درصد خانهدار و ۴.۳درصد متعلق به ساير گروهها بودهاند.
طبق يافتههاي فوق سهم افراد شاغل و محصل در مقايسه با سال قبل كاهش و سهم افراد بيكار و با درآمد بدون كار افزايش داشته است. ضمنا سهم افراد خانهدار و افرادي كه در ساير گروهها طبقهبندي شدهاند در مقايسه با سال قبل تقريبا بدون تغيير بوده است.
۵۷ درصد خانوارها يك نفر شاغل دارند
طبق اين بررسي ۲۴درصد خانوارها بدون فرد شاغل، ۵۷ درصد داراي يك نفر شاغل، ۱۵.۵درصد داراي دو نفر شاغل و ۳.۵ درصد داراي سه نفر شاغل و بيشتر بودهاند. در مقايسه با سال ۹۱ درصد خانوارهاي بدون فرد شاغل و با سه نفر شاغل و بيشتر افزايش و درصد خانوارهاي با يك نفر شاغل و يا دو نفر شاغل كاهش داشته است.
توزيع افراد شاغل خانوارها بر حسب رشته فعاليت اصلي محل كار در سال ۹۲ گوياي آن است كه ۳.۸درصد در بخش كشاورزي، دامپروري، شكار، جنگلداري و ماهيگيري، ۱۷.۸درصد در بخش صنعت و معدن، ۰.۸درصد در بخش برق، گاز و آب، ۱۵.۳ درصد در بخش ساختمان، ۲۲.۵درصد در بخش عمدهفروشي، خردهفروشي و هلتداري و رستوران، ۱۱.۷درصد در بخش حملونقل، انبارداري و ارتباطات، ۷.۱درصد در بخش خدمات مالي، بيمه، ملكي، حقوقي و تجاري و ۲۱.۱درصد در بخش خدمات عمومي، اجتماعي و شخصي شاغل بودهاند.
روزنامه تعادل
نظرات کاربران