صباح زنگنه. تحلیلگر مسائل منطقه در روزنامه شرق نوشت: عربستان همچنان بهدنبال تشدید فشار بر ایران با اهرم ترامپ و رژیم اسرائیل است؛ این شیوه هیئت حاکمه سعودی، به اصلاح روابط منجر نخواهد شد و حتما مسائل را پیچیدهتر خواهد کرد.
در چند سال اخیر، تحولات یمن، سوریه، عراق و لبنان و در یک سال اخیر، تغییر در مشی سیاست خارجی آمریکا نسبت به عربستان و ایران، عامل رفتار ماجراجویانه عربستان است.
به بیان دیگر میتوان گفت تنش میان دو کشور اسلامی، زمانی به اوج رسید که ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا راهی کاخ سفید شد. در شرایط فعلی به نظر میرسد اختلافها بیشتر از آنکه از خود ایران یا عربستان ناشی شود، از ایالات متحده نشئت میگیرد و عمدهترین دلیل اوجگرفتن تنشها بین دو کشور، تغییر دولت در آمریکاست. این در حالی است که برای عربستان یک شکست در سیاست خارجی است که کشوری فرامنطقهای، روابط دارای ظرفیت دو کشور مسلمان همسایه را به مخاطره بیندازد. مهمترین معضل فعلی منطقه و جهان، تروریسم است.
داعش با ادعای تشکیل خلافت اسلامی در منطقه به یک تخریب همهجانبه پرداخت. بسیاری از کشورهای غربی، مرکز وهابیت را دنبالکننده آموزش ایجاد تنفر، دشمنی و تکفیر سایر پیروان مذاهب و ادیان میدانند. حتی دولتهای دموکرات و جمهوریخواه آمریکا که متحد سالهای دور و نزدیک عربستان محسوب میشوند، در سالهای اخیر با شدت بیشتری درباره اینگونه رفتارهای سعودی، ابراز نگرانی کردهاند، اما لابی سنگین دلارهای نفتی، عامل شکست این هشدارها بوده و اکنون نیز رئیسجمهور تاجرپیشه آمریکا، بیشتر بهدنبال استفاده از پول عربها برای مصرف داخلی شعارهای انتخاباتی خود است.
در مقابل، ایران در همه این سالها در جایگاه مخالف قرار داشته و کمترین قرابتی با گروههای تکفیری و تندرو نداشته و ندارد. به نظر میرسد دولتهای غربی باید نسبت به مخالفان و حامیان این پدیده توجه بیشتری به خرج داده و قاطعانه خواستار پایان ماجراجویی منطقهای عربستان شوند. ایران در چهار دهه گذشته، بارها موج ترور مردم، مسئولان و دانشمندان خود را تجربه کرده است. غرب و ایالات متحده به دلیل فضای ایرانستیزی، هیچگاه تروریسم علیه ایران را محکوم نکرده و اقدامی برای دفاع از مظلوم انجام ندادهاند. به نظر میرسد باید برای تمام این مسائل مذاکره و در راستای رفع ابهام و حفظ منافع ملی گفتوگو شود تا به یک راهحل مرضیالطرفین، عملی، واقعی و مسئولانه برسند.
ایران بارها اعلام کرده در برنامهریزی برای توسعه روابط با کشورهای منطقه برای سیاست خارجی خود اولویت قائل است. مجموعه نظام نیز مایل به ایجاد یا تشدید تنش در منطقه نیست. مقام معظم رهبری در سخنرانی اخیر خود برای سران بینالمجالس اسلامی در تهران، تأکید کردند کشورهای خارج از دنیای اسلام، اختلافها را دامن میزنند و لازم است همه درگیریها و اختلافها در جهان اسلام فوری متوقف شود.
دعوت در بالاترین سطح نظام از همه کشورهای اسلامی، پیامی روشن و آشکار دارد. رئیسجمهور نیز بارها در موضعی روشن، خواستار رفتار سازنده عربستان شده است. این سیگنالها پیام مناسبی به هیئت حاکمه سعودی داده که در این جهت گام بردارند و از این فرصت استفاده کنند. تنشآفرینی اخیر رئیسجمهور ایالات متحده برای انتقال سفارتخانه عربستان به بیتالمقدس در سال آینده، نشان داد ترامپ عملا منافع مردم خود را فدای رژیم صهیونیستی کرده و بهجای آمریکا، به رژیم صهیونیستی اولویت داده است.
با توجه به اینکه منطقه در حال گذار به ثبات و آرامش بود و تمام توطئههای آمریکا و اسرائیل در عراق، سوریه، لبنان و یمن شکست خورده بود، ترامپ با این اقدام و همچنین ادامه اختلافافکنی میان اعراب و ایران، بهدنبال ایجاد بحران دیگری است که توجه ویژه دستگاه دیپلماسی ایران را میطلبد. وی از هماکنون امتیازگرفتن در درگیریهای داخلی برای انتخابات آینده و فرار از تخلفهای خود را کلید زده است. مسئله ارتباط با روسیه و تأییدشدن ارتباط فرزند و داماد ترامپ در انتخابات گذشته با این کشور و تخلفات نزدیکان او، نیاز به یک بحران خارجی را دوچندان کرده است.
نظرات کاربران