روزنامه جوان: هر ساله نزدیک به 30 میلیون زائر ایرانی و خارجی برای زیارت به مشهد مقدس سفر میکنند که بیشتر این افراد در بازگشت مقدار قابل توجهی سوغات برای نزدیکان خود میآورند که این مهم میتواند نقش مهمی در رونق اقتصادی این شهر مهم مذهبی کشور داشته باشد، با این وجود بررسیها نشان میدهد وجود انواع سوغات چینی از تسبیح و مهر نماز گرفته تا انواع پوشاک سبب شده تا تولیدکنندگان این استان و تمام کسانی که در زمینه این تولیدات فعال هستند نتوانند در رقابت با کالاهای بیکیفیت و ارزانقیمت چینی کوچکترین مقاومتی از خود نشان دهند؛ موضوعی که سبب شد تا رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و مشارکتهای شورای شهر مشهد روز گذشته اعلام کند «ورود انواع کالاهای بیکیفیت و ارزانقیمت چینی سبب شده تا سوغات زیارت در مشهد مورد غفلت واقع شود که جا دارد با توجه به نامگذاری امسال از سوی مقام معظم رهبری در خصوص حمایت از تولید کالای ایرانی در این خصوص اقدام لازم شود.»
قرار گرفتن بارگاه ملکوتی هشتمین امام شیعیان جهان در شهر مشهد مقدس سبب شده تا هر ساله آمار بالایی از مسلمانان از داخل و خارج برای زیارت مرقد امام رضا(ع) به این شهر سفر کنند.
این در حالی است که طبق یک رسم دیرینه بسیاری از این افراد اقدام به خرید انواع سوغات موجود در این شهر میکنند تا به رسم تبرک برای عزیزان خود ببرند. لذا این امر موجب شده تا این مهم همواره از لحاظ اقتصادی از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و تأثیر مثبتی در رونق اقتصادی این منطقه داشته باشد.
سهم 25 درصدی سوغات داخلی
با وجود اینکه استان خراسان رضوی و دو استان همسایه آن میتوانند نقش مهمی را در زمینه تأمین سوغات مورد نظر زائران ایفا کنند اما واردات انواع کالاهای بیکیفیت سبب شده تا سهم اندکی نصیب این سه استان شود. مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی در این خصوص میگوید: «با توجه به میزان قابل توجه خرید سوغات توسط زائرانی که به مشهد مقدس سفر میکنند جا دارد در این زمینه اقدامات مؤثری انجام گیرد.»
حسین زارعصفت میافزاید: «بر اساس آخرین برآوردها، گردش مالی سالانه سوغات در مشهد حدود 2هزار میلیارد تومان است که از این میزان ۷۵ درصد متعلق به تولیدات خارجی و ۲۵ درصد متعلق به تولیدات داخلی است.» این در حالی است که به گفته مهدی فروزان مدیرکل هماهنگی امور رفاهی زائران استانداری استان خراسان رضوی، زائران و گردشگران سالانه حدود ۹ هزار میلیارد تومان از مشهد مقدس خرید انجام میدهند که از این میزان بین ۱۷۰۰ تا ۲۵۰۰ میلیارد تومان به صورت اختصاصی فقط سوغات زیارت میخرند. معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز در این رابطه میگوید: «در سازمان صنعت، معدن و تجارت، کارگروهی تحت عنوان ساماندهی سوغات زیارت تشکیل شده و طی چند ماه اخیر گروه کالایی که به عنوان سوغات توسط زائران خریداری میشود را شناسایی کردهایم.»
غفوریمقدم میافزاید: «بر اساس گزارشهای این کارگروه و بازرسیهای میدانی انجام شده، عمدهترین گروههای سوغاتی شامل زعفران و زرشک ۲۸ درصد، مهر و تسبیح ۱۵ درصد، نبات ۱۴ درصد، خشکبار ۷ درصد، پوشاک ۲۱درصد، صنایع دستی ۴ درصد، کفش ۵ درصد و سایر کالاها ۷ درصد میشود که از گروههای کالایی ذکرشده ۷۰ درصد تولید داخل و ۳۰درصد نیز کالای خارجی هستند. البته بخشی از این کالاهای خارجی به صورت قاچاق وارد میشوند.» وی ادامه میدهد: «این در حالی است که با توجه به شرایط مناسب تولیدات داخلی در کشور، درصد بالایی از کالاها مانند پوشاک و مهر و تسبیح وارداتی هستند که این موضوع تأثیر منفی بر تولیدات داخلی میگذارد که جا دارد با توجه به نامگذاری امسال از سوی مقام معظم رهبری در این خصوص اقدام جدی شود.»
نگاهی نو به تولید سوغات داخلی
خراسان رضوی در زمینه انواع تولیدات مانند صنایع دستی، سنگهای قیمتی، انواع خشکبار، زرشک، زعفران، عناب، عطر و... تولیدات بسیار باکیفیت و فاخری دارد که هر کدام از این تولیدات میتواند نقش مهمی در رونق اقتصادی این استان داشته باشد و عملاً زائرانی که برای زیارت به این شهر سفر میکنند را ترغیب به تهیه این کالاهای کاملاً ایرانی کند.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و مشارکتهای شورای شهر مشهد در این رابطه میگوید: «موضوع سوغات زائران آنطور که باید مورد توجه قرار نگرفته و سوغات متبرک مشهد محصول کشور چین است. انواع مهر و تسبیح از این کشور میآید و ما نتوانستهایم متناسب با شهر امام رضا(ع)، شهر فردوسی و دیگر ویژگیهای خاص اینجا، سوغات آن را طراحی کنیم و در شهر امام رضا(ع) یک نماد و سوغات طراحی نکردهایم.»
احمد نوروزی میافزاید: «فرصتهای اقتصادی باید به گونهای معرفی شوند که امکان تعریف پروژههای اقتصادی برای همگان فراهم باشد و به بیانی دیگر، پروژهها نباید به دست عدهای خاص بیفتد و فرصتهای بزرگ تنها برای آنها فراهم شود. بلکه باید زمینه برای حضور افراد در شرایطی مشابه به وجود آید. گاهی در برخی حوزهها، آنقدر سرمایهگذاری صورت گرفته که ورود سرمایه جدید ممکن است آن را از توجیه اقتصادی خارج کند و به همین سبب این سیاستها باید در حوزههایی بازدارنده و در بخشهایی نیز تشویقی باشد.» این عضو شورای شهر پنجم با تأکید بر رونق تولیدات داخلی و پررنگ شدن نقش سوغات داخلی ادامه میدهد: «تنوع و کیفیت بالای تولیدات داخل استانی دو استان همسایه سبب شده تا در زمینه تأمین سوغات مورد نیاز زائران هیچ کم و کاستی وجود نداشته باشد و تولیدکنندگان با عرضه محصولاتشان بتوانند موجب رونق اقتصادی و ایجاد درآمد و اشتغالزایی شوند.»
مدیر کل دفتر امور رفاهی زائران استانداری خراسان رضوی نیز با اشاره به افزایش روزافزون زائران حرم رضوی میگوید: «در حال حاضر سالانه 30 میلیون نفر زائر به این شهر مقدس سفر میکنند که این تعداد میتواند به رونق اقتصادی استان کمک بزرگی کند.» مهدی فروزان میافزاید: «این موضوع میطلبد تا با ایجاد بازارچههای صنایع دستی و تولیدات بومی در استان شرایط شکوفایی اقتصادی بیش از پیش فراهم شود.»
نظرات کاربران