تازه ترين گزارش اكونوميست در اين باره را مي خوانيد.قيمت هر بشكه نفت از ۱۱۵ دلار در ماه ژوئن به نزديك ۷۰ دلار رسيده است. نشريه اكونوميست مينويسد، اين سقوط ۴۰ درصدي تاحدي به دليل كاهش رشد اقتصادي جهان و در نتيجه كاهش تقاضاي نفت است اما مسئوليت بخشي ديگر از آن متوجه سازمان اوپك كه ميزان توليد اعضايش بيش از چيزي است كه بازار پيشبيني كرده بود. اما عامل اصلي كاهش جهاني بهاي نفت، توليد نفت شيل در داكوتاي شمالي و تگزاس ايالات متحده آمريكاست. در چهار سال گذشته كه قيمت حوالي ۱۱۰ دلار در هر بشكه شناور بود، توليدكنندگان نفت در آمريكا بر روي استخراج نفت شيل سرمايهگذاري كردند، روشي كه به نظر چندان پايدار نميرسيد. آنها با حفاري نزديك به دو هزار حلقه چاه از سال ۲۰۱۰ ميلادي تاكنون، ۱۰ برابر بيشتر از عربستان سعودي، توليد نفت آمريكا را يك سوم افزايش دادند بهطوري كه امروز توليد نفت در آمريكا به نه ميليون بشكه در روز رسيده است. توليد نفت آمريكا امروز تنها يك ميليون بشكه در روز كمتر از خروجي عربستان سعودي است. اين رقابت ميان دستاندركاران نفت شيل آمريكا و شيوخ جهان را از كمبود نفت به مرحله مازاد رسانده است.
تزريق سوخت
نفت ارزانتر قاعدتا بايد مانند تزريق آدرنالين به رشد اقتصادي جهاني عمل كند. يك كاهش ۴۰ دلاري در بهاي نفت، نزديك به يك ميليارد و ۳۰۰ ميليون دلار را از طرف توليدكنندگان به جانب مصرفكنندگان تغيير ميدهد. رانندگان آمريكايي كه در سال ۲۰۱۳ ميلادي معمولا سه هزار دلار براي هر بار بنزين زدن صرف ميكردند اكنون ممكن است ۸۰۰ دلار خرج كنند. بزرگترين واردكنندگان نفت از جمله، حوزه يورو، هند، ژاپن و تركيه بيش از همه از اين كاهش قيمت و ثروت بادآورده عظيم منتفع ميشوند. تا زماني كه اين پول به جاي ذخيره شدن در صندوق ثروت ملي، هزينه شود توليد ناخالص داخلي در جهان بايد افزايش يابد. كاهش بهاي نفت، نرخ تورم را كه در حال حاضر پايين است، بيشتر كاهش خواهد داد. اين شرايط ممكن است كه بانكهاي مركزي را ترغيب كند تا سياستهاي پولي خود انبساطيتر كنند. بانك مركزي آمريكا (فدرال رزرو) افزايش نرخ بهره را براي مدت طولانيتري به تاخير خواهند انداخت، بانك مركزي اروپا جسورانهتر از پيش براي مقابله با كاهش قيمتها، اوراق قرضه خريداري خواهد كرد.
البته در اين ميان بازندگاني نيز وجود دارند. كشورهاي توليدكننده نفت كه بودجههايشان كاملا به بهاي نفت در بازارهاي جهاني وابسته است در شرايط دشواري قرار ميگيرند. كاهش شديد ارزش روبل در هفته گذشته، چشمانداز اقتصادي روسيه را بيش از پيش تيره كرد. نيجريه مجبور شده است كه نرخ بهره را افزايش و ارزش «نايرا» (واحد پولي اين كشور) را كاهش دهد. ونزوئلا هم به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت اگر بخواهد هزینه برنامههای اجتماعی-رفاهی گستردهاش را تأمین کند باید نفت را بشکهای ۱۲۰ دلار بفروشد. با اين حال تاثير كلي نفت ارزانتر بر اقتصاد جهان به وضوح مثبت است. اما اينكه اين تاثير چقدر مثبت خواهد بود بستگي به اين دارد كه قيمت نفت تا چه زماني پايين بماند. و اين دقيقا موضوع كشمكش اوپك و حفاران شيل است. تعدادي از اعضاي سازمان اوپك به اميد اينكه قيمت نفت بار ديگر در بازارهاي جهاني افزايش پيدا كند، خواستار كاهش سقف توليد نفت هستند. اما برخي ديگر از اعضاي اين سازمان، بهويژه عربستان سعوديتمايلي به كاهش سطح توليد ندارند. به نظر ميرسد كه سعوديها به دنبال تاكتيك متفاوتي هستند؛ نظاره كردن سقوط قيمت نفت و از دور خارج شدن توليدكنندگان نفتيِ با هزينههايِ گزافِ استخراج. از نگاه سعوديها، با خارج شدن توليدكنندگان پرهزينه، قيمت نفت بار ديگر افزايش خواهد يافت. نشانههايي وجود دارد كه اين تاكتيك موثر افتاده است.
سهام شركتهاي دستاندركار در توليد نفت شيل به شدت سقوط كرده است. شركتهايي كه در زمينه توليد نفت شيل و حفر چاههاي جديد در آينده سرمايهگذاريهاي عظيمي را انجام دادهاند. اكنون با كاهش سريع درآمدهاي نفتي از چاههاي موجود، نسبت به سرمايهگذاريهاي خود در پروژههاي آتي به شدت نامطمئن شده و اين اقدام را نامعقول ميدانند. بهويژه اينكه، احتمال ورشكستگي اين شركتها نيز بسيار جدي است. روندي كه احتمالا شهرت نفت شيل را در ميان سرمايهگذاران به شدت خدشهدار ميكند. حتي شركتهايي هم كه بتوانند از اين غائله جان سالم به در ببرند احتمالا درهاي بازار را به روي خود بسته خواهند ديد و اين مسئله آنان را مجبور را خواهد كرد كه هزينههاي خود را به شدت مهار كنند. اين در حالي است كه هرگونه كاهش سرمايهگذاري در چاههاي شيل نوپا ميتواند به معني افت سريع توليد باشد. (خروجي چاههاي شيل در سال نخست ۶۰ تا ۷۰ درصد است)
اكونوميست مينويسد، اگرچه اين توفان در صنعت نفت شيل دردناك خواهد بود اما به نظر ميرسد كه آينده بلندمدت صنعت شيل رضايتبخش است. روش فراكينگ كه در جريان آن حجم زيادي آب، شن و مواد شيميايي به درون خاك و زيرزمين تزريق ميشود تا سنگها خورده شده و گاز ونفت از ميان آنها آزاد شود، تكنولوژي نسبتا جواني است اما در بهرهوري دستاوردهاي بزرگي داشته است. شركت تحقيقاتي آي اچ اس (IHS) اعلام كرده كه با آموختن روشهاي بهتر و سريعتر حفر چاه در روش شيل، هزينه توليد هر بشكه نفت در يك پروژه معمولي در سال گذشته از ۷۰ دلار در هر بشكه به ۵۷ دلار كاهش يافته است.
به نوشته اكونوميست، صنعت شيل به آمريكا محدود نخواهد شد. شرايط زمينشناسي مشابه آمريكا در سراسر جهان وجود دارد از چين گرفته تا جمهوريچك. اگرچه هيچ كشور ديگري مانند آمريكا سرمايهگذاراني مشتاق براي حضور در صنعت شيل ندارد اما قطعا ثروتي كه در شيل نهفته است سرانجام سرمايهگذاران را در اقصي نقاط جهان ترغيب خواهد كرد تا وارد اين صنعت شوند.
از همه مهمتر اينكه سرمایه گذاری در نفت شیل، هربار افزایش اندکی را میطلبد. ميدانهاي نفتي بزرگ اغلب در محلهاي غيرقابل دسترسي، در عميق اقيانوس يا قطب شمال، قرار دارند. شركت اكسون موبيل آمريكا و روسنفت روسيه اخيرا براي حفر تنها يك حلقه چاه در درياي كارا در شمال سيبري، دو ماه زمان و ۷۰۰ ميليون دلار را صرف كردند. اين دو شركت گرچه نفت كشف كردند، اكا توسعه اين چاه نفت سالها زمان و ميلياردها دلار بودجه نياز دارد. در مقابل، يك چاه نفت شيل ميتواند تنها ظرف يك هفته و با هزينه يك ميليون و ۵۰۰ هزار دلار حفر شود. شركتهاي شيل ميدانند كه منابع شيل كجاست، مسئله چگونگي حفر چاه در زمان كمتر و با هزينههاي كمتر است.
واقعيت اين است كه اقتصاد نفت تغيير كرده است وگرچه بازار نفت هنوز هم تحت تاثير شوكهاي سياسي قرار ميگيرد و جنگ در خاورميانه يا بحران اوكراين ميتواند قيمت نفت را بالا ببرد اما توليد نفت شيل در آمريكا (گرچه در مقايس محدود) رقيبي جدي براي عربستان سعودي، بزرگترين توليدكننده نفت در جهان، است و عربستان تلاش دارد تا اين رقيب جدي را از ميدان به در كند.
گزارش اكونوميست از رقابت نفتي عربستان و آمريكا
شاه عربستان و دوئل با شیل
ساعت 24-در حالی که پیش از این گمانه زنی ها این بود که شاه عربستان با هدف به زانودرآوردن روسیه شیرهای نفت خودرا تا آخر باز کرده است اما کارشناسان نشریه معتبر باورشان این است که شاه بازیگران نفت شیل را هدف قرارداده است .
نظرات کاربران