پژوهشهاي خستگيناپذير دكتر فرهاد نيلي، اقتصاددان عضو كارگروه هماهنگي امور اقتصادي دولت و رياست پژوهشكده پولي و بانكي و همكاران نخبه و پركار اين پژوهشكده و ارايه راهحلها ميتواند الگوي ساير نهادهاي پژوهشي ايران باشد. اين گروه كارشناسي بدون توجه به مسايل سياسي و جناحي آنچه را كه در پژوهشهاي علمي به آن رسيدهاند در كوتاهترين زمان ممكن در اختيار همگان قرار ميدهند و از اين نظر نيز مدل خوبي براي برخي سازمانهاي رانتساز به حساب ميآيند كه اطلاعات را پنهاني در اختيار برخي رسانههاي خاص قرار ميدهند. تازهترين پژوهش ارايه شده از سوي اين پژوهشكده را فرهاد نيلي و خانم محمودزاده درباره تنگناهاي نظام اعتبارات بانكي در ايران تهيه کردهاند. پژوهشگران پس از ارايه گزارش مشروحي از شرايط نامساعد نظام بانكي و طرح معماي نقدينگي در سطح كلان و كمبود آن در سطح خرد، مخاطرات اين نظام را بررسي و نقد كردهاند. در اين پژوهش چارهانديشي ويژهيي براي نظام بانكي بررسي و پيشنهاد شده است كه شرايط گونهيي شود كه فرايند تخصيص از سازوكار مناسب و كارآمدي برخوردار شود. درباره نظام بانكي بيمار ايران و پيامدهاي مهيب و ترسناك آن كه رانتخواري در آن بيداد ميكند و لانه فساد شده است، بارها و بارها مطالب پرشماري بيان و راهحلهاي گوناگون ارايه شده است. نگارنده نيز در يك دهه اخير در اينباره دهها يادداشت نوشتهام و در همه آنها بر يك چيز تاكيد كردهام؛ نظام بانكي را آزاد كنيد. آزادي نظام بانكي به معناي آزادسازي نرخ سود بانكي است كه قلب تپنده شبكه بانكي است.
در نيم قرن اخير دهها دولت در ايران صدها قدم كوچك و بزرگ را براي اصلاح نظام بانكي برداشتهاند اما اصل و پايه كار را همچنان استوار نگهداشتهاند. اصل اين است كه نرخ بهره را آزاد کنيم و يادمان باشد كه غير از اين هيچ كار ديگري جواب نميدهد. فقط آزادي است كه ميتواند در يك دوره ميانمدت سره از ناسره را در اين فعاليت باز شناسايي كرده و ناكارآمدها و رانتخواران را از گردونه خارج سازد. آزادسازي نرخ سود بانكي تنها داروي شفابخش است كه ميتواند اين زخم چنددهساله را خوب و درمان قطعي كند. آزادسازي نرخ سود يعني اينكه بانكهاي كارآمد جهاني نيز ميتوانند به ايران بيايند و با نرخهاي سود كارآمد، اين غده چركين را درمان كنند.
فقط آزادسازی نرخ بهره راهحل نهایی
محمدصادق جنانصفت
نظرات کاربران