حربه تحریم آمریکا که انتظار می‌رفت با توافق هسته‌ای کنار گذاشته شود، همچنان در دستان مقامات کاخ سفید قرار دارد. «دونالد ترامپ» و تیم او باوجود تجربه ناموفق تحریم با هدف مطیع ساختن برخی کشورها از جمله ایران، هنوز به کارامدی این حربه امیدوارند.

به دلیل افزایش دامنه تحریم‌های امریکا، تروریسم اقتصادی به اصطلاحی پرتکرار در ایران تبدیل شده است. چند روز پیش «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه کشورمان در جریان نشست «دفاع از منشور ملل متحد و هنجارهای حقوق بین الملل» در کاراکاس تحریم‌های آمریکا را مصداق تروریسم اقتصادی ارزیابی کرد.

ظریف در پایتخت ونزوئلا با تاکید بر اینکه آنچه آمریکا به اسم تحریم انجام می‌دهد، تحریم نیست و تروریسم اقتصادی است، گفت: ابهامی در مورد این موضوع نیست. شما واژه تروریسم را جست‌وجو کنید. در لغت‌نامه در تعریف واژه تروریسم آمده است که تروریسم استفاده غیرقانونی از خشونت و یا ارعاب به خصوص علیه غیرنظامیان برای دنبال کردن اهداف سیاسی است. این تعریف گوگل از تروریسم است.

وزیر امور خارجه کشورمان افزود: بنابراین دوستان لطفاً استفاده از واژه تحریم را متوقف کنید. تحریم وسیله‌ای برای تحمیل یک فرمان قانونی است. تحریم‌ها دارای یک پشتوانه قانونی هستند، اما اقداماتی که آمریکایی‌ها به اسم تحریم انجام می‌دهند، یک تروریسم اقتصادی است. ما نیاز داریم در مورد آنچه که ایالات متحده در حال حاضر اعمال می‌کند، از واژه تروریسم استفاده کنیم.

تروریسم اقتصادی همچنین اصطلاحی پرتکرار در کلام حجت الاسلام «حسن روحانی» رئیس جمهوری است که در فرصت‌های مختلف از آن استفاده می‌کند؛ موقعیت‌هایی از گفت وگوی تلفنی روحانی با «امانوئل مکرون» رئیس جمهوری فرانسه گرفته تا در جریان سفر به قرقیزستان و تاجیکستان برای حضور در اجلاس‌های شانگهای و سیکا.

رئیس جمهوری در روزهای پایانی خردادماه نیز در جلسه هیأت دولت نیز تاکید کرد: کسی نگوید که امریکا ما را تحریم کرده است، چرا که این تحریم نیست بلکه یک جنایت علیه بشریت است. اگر آنها برخی صنایع حساس ما را تحریم می‌کردند می‌شد اسم آن را تحریم گذاشت اما وقتی زندگی مردم، مواد غذایی و نیازمندی‌های مردم را مورد تحریم قرار می‌دهند، نام آن جنایت علیه بشریت و تروریسم اقتصادی است.

به باور ناظران، مردم ایران جامعه هدف کاخ سفید محسوب می‌شوند. ترامپ و تیم او در صدد هستند تا با تشدید تحریم‌های ضدایرانی و افزایش فشار بر مردم، تهران را به حضور پای میز مذاکره ناگزیر سازند.

از این رو حتی در اوج تمایل کاخ سفید به مذاکره با تهران، باز هم ابزار تحریم در دستان آنها قرار دارد. به عنوان نمونه ترامپ همزمان با فرستادن «شینزو آبه» نخست وزیر ژاپن برای میانجیگری به ایران، بخش‌های از صنعت پتروشیمی ایران را مورد تحریم قرار داد.

جنون تحریم به قدری بر سیاست خارجی آمریکا به ویژه در ارتباط با ایران سایه افکنده که ترامپ با وجود نتیجه نگرفتن از آن، باز هم از این اهرم فرسوده دست بردار نیست. وی روز دوشنبه سوم تیرماه در کاخ سفید در برابر دوربین شبکه‌های خبری فرمان تحریم‌های جدید علیه ایران را امضا کرد. ترامپ پیش از امضا فرمان تحریم‌ها گفت تحریم‌های جدید رهبر ایران و دفتر او را هدف قرار داده و مانع دسترسی رهبر جمهوری اسلامی به منابع مالی می‌شود.

جنون تحریم در کاخ سفید تنها متوجه ایران نیست و کمتر کشوری را در پهنه کره خاکی می‌توان یافت که از گزند تحریم‌ها و تنگناهای اقتصادی آمریکا در امان باشد. در همین ارتباط بود که شهریورماه پارسال «دیمیتری پسکوف» سخنگوی کاخ کرملین تاکید کرد که «جنون تحریم بر واشنگتن غلبه دارد».

بنابراین حتی در اوج امیدواری به بهبود مناسبات با آمریکا نمی‌توان از گزند تحریم‌های این کشور در امان ماند. همانند تحریم‌هایی که علیه کشور کره شمالی پابرجاست با اینکه رهبران دو کشور چند بار با یکدیگر دیدار داشته و به توافق اولیه دست یافته‌اند.

طنز تلخ ماجرا آنجاست که حدود دو ماه پیش، آمریکا کشتی کره شمالی با نام «وایز آنِست» را به بهانه ادعایی نقض قوانین آمریکا و تحریم‌های بین‌المللی توقیف کرد. این نخستین بار بود که آمریکا یکی از کشتی‌های باری پیونگ یانگ را به بهانه نقض قوانین تحریم‌ها توقیف می‌کرد.

تجربه مذاکرات ناموفق آمریکا و کره شمالی، ماهیت مذاکره و توافق با ترامپ را برای دیگر بازیگران بین المللی آشکار ساخته است. از این رو مقامات جمهوری اسلامی، رفع تحریم‌ها را مقدمه ورود به مذاکره با آمریکا می‌دانند همانند صحبت‌های دو هفته پیش روحانی که تاکید داشت «همین ساعت و همین لحظه، دست از تحریم بردارید؛ ما آماده مذاکره ایم».