آنچه در این میان جالب‌ توجه است، پررنگ شدن نهادهای صنفی در این میان است. نخستین نهاد صنفی که نسبت به این بهت و بغض واکنش نشان داد، کانون فیلمنامه‌نویسان خانه سینما بود. اما پس از مدتی، نهادهای صنفی دیگر نیز شروع به انتشار بیانیه‌هایی در این ارتباط کردند. در این گزارش، خلاصه‌ای از این واکنش‌ها را می‌خوانید، باشد که همچنان بتوانیم بنویسیم: «همدلی از همزبانی بهتر است.»
علی رفیعی 81 ساله شد
سهم علی رفیعی، کارگردان نامدار تئاتر و سینمای ایران از تولد 81 سالگی‌اش، یک شمع بیشتر نیست. شمعی که کارگردان «ماهی‌ها عاشق می‌شوند»، برای خانواده‌های جانباختگان روشن می‌کند. رفیعی در این متن که برای همدردی با مردم و بازماندگان سقوط هواپیمای اوکراینی منتشر کرد، نوشته است: «برای خانواده‌های جانباختگان در هر کجای جهان که هستند، درود می‌فرستم و ترجیح می‌دهم به جای فوت کردن شمع تولدم در هشتاد و یک سالگی، شمعی برای جانباختگان روشن کنم.»
خانه سینما از دلداری نوشت
خانه سینما، به‌عنوان نهاد صنفی سینمایی هرچند دیرتر از کانون فیلمنامه‌نویسان دست به کار شد، اما در متن همه‌جانبه‌ای که نوشته‌اند، تلاش کرده‌اند تا همبستگی را در اولویت قرار دهند. در متن این پیام که با خطاب قرار دادن مردم و خانواده‌های مسافران پرواز اوکراین و تسلیت به آنها آغاز شده است، نوشته‌اند: «بیشتر از هر زمان دیگری نیاز به همبستگی و دلداری یکدیگر داریم، در این روزها که مدام ترس از فاجعه‌ای اسفبار بر زندگی‌مان سایه می‌افکند! ما سینماگران ایران، در غم از دست دادن عزیزان پرواز اوکراین، عزادار هستیم و عمیقاً آرزوی صبر برای بازماندگان این عزیزان از دست رفته داریم.» به‌نظر می‌رسد خانه سینما، پس از مدت‌ها دوباره به مسیر اصلی خود بازگشته است و در هنگام یک اتفاق ناگوار، مطالبه و پرسشگری‌اش را ادامه می‌دهد: «ما سینماگران توقع برخورد با عاملان این خطای انسانی را داریم که از وقوع چنین اشتباهاتی در آینده جلوگیری کند. ما سینماگران از مسئولان پاسخگو و رسانه ملی توقع داریم که دست از پنهانکاری در انتشار بموقع اخبار بردارند و صداقت و شفاف‌سازی را وظیفه خود و حق ملت بدانند. ما سینماگران مؤکداً خواهان ایجاد فضایی امن برای همدردی با بازماندگان عزادار این واقعه هستیم.»
خانه تئاتر از سوگ نوشت
خانه تئاتر نیز 24 ساعت پس از انتشار وقایع و خبرهای فاجعه‌بار، از سوگ و تسلای خاطر بازماندگان نوشت. در متن این پیام، نهاد صنفی تئاتری‌ها توضیح داد: «ای‌کاش این اخبار ناگوار، خوابی بود پیش از بیداری که‌ حقیقت نداشت. و چون‌ چشم می‌گشودیم برای سوگ این‌همه دردانه دهان به تسلیت نمی‌گشودیم. ای کاش می‌توانستیم با واژگان، تسلای خاطر بازماندگان آن پرواز ابدی باشیم.» در پایان متن این پیام که با عنوان «ای‌کاش و ده‌ها ای‌کاش دیگر» منتشر شد، نوشته‌اند: «باشد که احساس مسئولیت مسئولان، مانع تکرار چنین خطاهای جبران‌ناپذیر از سوی مجریان امر در آینده گردد...»
قربانی کنسرت دی ماهش را کنسل کرد
کنسرت «با من بخوان»، یکی از پرمخاطب‌ترین کنسرت‌های سال‌های اخیر بود. کنسرتی که بیش از 13 مرتبه در سالن‌های مختلف اجرا شد و همچنان مخاطبان فعال خود را داشت. تا جایی که طبق برنامه‌ریزی‌ها و خبرهای پیشین، قرار بود در روزهای پایانی دی ماه، این کنسرت رکوردشکن در تالار وزارت کشور روی صحنه برود. اما روز گذشته، علیرضا قربانی نوشت: «پس از وقایع هولناک و غیرقابل باور روزهای اخیر احساس کردیم اجرای این مجموعه حق مطلب این روزها را ادا نمی‌کند و قطعات، باید کامل‌تر شده تا هم حزن خانواده‌های این عزیزان را التیام باشد، هم در حافظه جمعی تاریخی کشور این فاجعه غیر قابل باور به زبان موسیقی ثبت شود.
پس با وجود اشتیاق، تمهیدات جدی و اقدامات حرفه‌ای برای برگزاری کنسرت‌های تهران در روزهای ۲۶ و ۲۷ دی‌ماه، با آلام روحی بسیار، مصمم به تعهد حرفه‌ای و اجتماعی خود برای لغو کنسرت‌ها اقدام کردیم.» در همین یادداشت آمده است: «برای تسکین این اندوه جانکاه رفتار خردمندانه‌تر، صادقانه‌تر و مهربان‌تری در قبال هم‌وطنانمان خصوصاً آنها که در این مدت جگر گوشه‌های خود را در آغوش ندارند شاهد باشیم.» ‌کیوان ساکت، علی قمصری نوازنده و آهنگساز، هانا کامکار خواننده و نوازنده، مقداد شاه‌حسینی خواننده، نوازنده، آهنگساز و ارکستر آرکو به رهبری ابراهیم لطفی به‌دلیل همدردی با مردم پس از سقوط هواپیما از حضور در جشنواره موسیقی فجر انصراف دادند.
گالری‌های تهران کرکره را پایین کشیدند
گالری‌های تهران نیز همراهی‌شان با این فاجعه را از راه تعطیل کردن نمایشگاه‌هایشان نشان دادند. اغلب این گالری‌ها، افتتاحیه خود را در روز جمعه برگزار کرده بودند و نمایشگاه‌هایی در جریان داشتند اما ترجیح دادند که به احترام جانباختگان حادثه سقوط هواپیمای مسافربری اوکراینی روز گذشته را تعطیل اعلام کنند. در این خبر مشخص شده است که گالری‌های فرمانفرما، سایه، آریا، نگاه، محسن، اُ، نبشی، اعتماد، سیحون، طراحان آزاد، ویستا، گلستان، شیرین، نگر، مژده، اینجا و... از جمله گالری‌هایی هستند که با هموطنان داغدار اظهار همدردی کرده‌اند.
همدردی جایزه مهرگان با نویسندگان داغدار
مدیریت جایزه مهرگان نیز خبر از همدردی با نویسندگانی داد که عزیزانشان را در این حادثه از دست داده‌اند. در صحبت‌های علیرضا زرگر با خبرگزاری ایسنا آمده است: «مراسم نهایی اهدای جایزه مهرگان ادب دوره بیستم به همراه مهرگان علم دوره پانزدهم که قرار بود در آخر دی‌ماه برگزار شود، به خاطر حوادث ناگوار و مکرری که اتفاق افتاده، برگزار نمی‌شود.» دبیرخانه جایزه مهرگان همچنین در بیانیه‌ای با اعلام این خبر نوشته بود، وظیفه خود می‌دانیم با حامد اسماعیلیون و منیرالدین بیروتی، دو نویسنده خوب کشور که عزیزانشان را در حادثه سرنگونی هواپیمای مسافری اوکراین از دست داده‌اند و نیز خانواده نخبگان علمی مهاجر و دیگر جانباختگان ایرانی و غیرایرانی این حادثه غمبار همدردی کنیم و در سوگ بزرگ آنان شریک باشیم.
مریلا زارعی و آرزوی بزرگش
حالا که این گزارش و واکنش‌های فردی و صنفی را به صورتی خلاصه نوشتیم تا گوشه‌ای از فضای امروز جامعه هنرمندان و دغدغه‌ها و مطالباتشان برای شما مشخص شود، بگذارید با متن مریلا زارعی به پایان برسانیم: «در این چند روز بارها و بارها خود را به جای مسافران پر پر شده گذاشتم و اشک ریختم. و حالا... از امروز به‌جای تمام مادران، پدران، خواهران و برادران داغدیده، به‌سختی دم را به بازدم خواهم رساند. دستانمان به‌سوی آسمان است، شاید پروردگار صبری عظیم بر ما ببارد.»‌