فرانسه بلافاصله امادگي خود را اعلام كرد و ايتاليا نيز كه سابقه استعماري در ليبي دارد، حتي تمايل به اعزام نيرو را بروز داد.

با نگاهي به جغرافياي سياسي افريقا به نظر مي رسد نه فقط شمال افريقا بلكه بخشي از افريقاي سياه نيز در سالهاي اينده شاهد كشمكش هایي باشد که از حالا پايه هاي دموكراسي لرزان بسیاری از اين كشورها را به لرزه دراورده است. در غرب افريقا گروه "بوكو حرام " اكنون حوزه نفوذ خود را گسترش داده و از مرزهاي نيجريه و چاد نيز گذشته است و حتي در مالي و غنا نيز خودي نشان مي دهد. در شمال آفريقا گروهاي افراطي اسلام‌گرا كنترل بيش از نيمي از ليبي را در اختيار دارند و با توجه به جنگ داخلي خانمان سوزي كه در اين كشور جريان دارد عملا ديگر دولتي وجود ندارد كه بتواند با انان مقابله كند. شهرهاي بندري ليبي كه شاهرگ نفتي اين كشور به حساب مي ايند، يكي پس از ديگري به كنترل انها در امده است و در كشوري كه شرق و غرب ان دو دولت بي اختيار دارد، خلا قدرت اين امكان را به نيروهاي افراطي داده است تا هر روز قدرت خود را بيشتر به رخ جهان بكشند. فقط كنترل چند بخش ديگر از غرب آفريقا كافي است تا نيروهاي "بوكو حرام" و گروهي افراطي شمال آفريقا دست در دست هم شمال وغرب افريقا را به صحنه افراطي گرايي ديگري همانند انچه در عراق وسوريه در ماههاي رخ داده است، تبديل كنند.

در اين ميان با وجود توجه خبري به اين منطقه كمتر به ريشه هاي اين درگيري ها توجه شده است. در غرب افريقا در سال هاي اخير ديكتاتوري هاي نظامي كم و بيش جاي خود را به نظام هاي نوپاي دموكراتي داده اند كه قدرت انها لرزان است. اوضاع نگران كننده اقتصادي، بيكاري روزافزون و در پي ان مهاجرت هاي منطقه اي در قاره اي كه هرگز مرزهاي ديكته شده استعماري از سوي مردم اين كشورها چيزي به جز خطوطي در نقشه نبوده اند، امكان جابجايي مردم را بيشتر از نقاط ديگر در جهان فراهم كرده است. مرزها عملا وجود خارجي ندارند و قبايل اين مناطق بدون واهمه از كشوري به كشور ديگر رفت وامد مي كنند. فقط گرايش يك قبيله بزرگ به سوي يك جريان سياسي كافي است تا منطقه بزرگي را نا امن كرده و از كشوري به كشور ديگر اين جريان سرايت كند. انچه اكنون عملا در نيجريه، چاد، مالي و حتي غنا به وضوح شاهد ان هستيم، مسلمانان افريقاي سياه به خصوص در غرب آفريقا در كنار گرايش بسيار عميق به اين دين بسياري از باورهاي قبيله خود را نيز به ان پيوند زده اند، به گونه اي كه در بسياري از مواقع رهبر ديني همان رهبر قبيله نيز هست و مشخص است كه پيوستن قدرت قبيله اي به قدرت ديني به چه قدرت بزرگي تبديل خواهد شد.

در دوران ديكتاتوري هاي نظامي در غرب آفريقا نظاميان توانسته بودند قبايل را با زور اسلحه آرام نگهدارند. با گشايش سياسي كه در اين كشورها پس از پا گرفتن دموكراسي هاي لرزان و خلا قدرتي كه با كنار رفتن زور اسلحه حاصل شد، روساي قبايل و همچنين گروه هاي شبه سياسي بستر مناسبي را براي خودنمايي پيدا كردند. "بوكو حرام "و يا گروهاي ديگري كه افكار مشابهي دارند، نمونه اي از پركردن اين خلا قدرت در غرب آفريقا است. در شمال آفريقا به خصوص در ليبي وضع مشابه غرب آفريقا است. انچه ليبي را از غرب آفريقا متمايز مي كند، منابع زيرزميني آن و نزديكي نسبي اين كشور به سواحل اروپا است. هر روز صدها و شايد هزاران مهاجر از ليبي به گونه اي غير قانوني به اروپا و سواحل ايتاليا در شرايطي به شدت خطرناك هجوم مي آورند و نشان مي دهند كه ليبي كنوني از لحاظ اقتصادي كشوري ورشكسته و نا آرام است. نارضايتي عمومي، اوضاع نابسامان سياسي و نبود هرگونه اميدي به سردمداران سياسي بستر مناسب را براي گروهاي افراطي فراهم كرده است.

خطر اكنون سمبوليك در بيخ گوش اروپا است. موج مهاجرت جوانان اروپايي كه به اسلام گرايان افراطي در سوريه وعراق پيوسته اند و ممكن است روزي با افكار افراطي خود دوباره به اروپا بازگردند، زنگ خطري را در اروپا به صدا در اورده است كه صداي ان حتي به آمريكا نيز رسيده است. بي دليل نيست كه يك باره رييس جمهور امريكا همايشي در مورد اسلام و همزيستي بين دين هاي مختلف را برگزار مي كند. در كنار آن موجي كه به "اسلام ستيزي " معروف شده است، نيز كشورهاي غربي را فرا گرفته است و سياستمداران غربي را واداشته تا به چاره جويي برخيزند. راهي طولاني و پر پيچ وخم كه پيمودن آن سخت تر از تصور است. در گذشته اين فقط " القاعده " كه خود زاييده غرب بود، وجود داشت كه پدران پيشينش با آن به ستيز برخاستند ولي اكنون بوكو حرام، داعش، جبهه النصره و دها گروه افراطي ديكر شكل گرفته اند كه ستيز با آنها به چالش بزرگ قرن تبديل شده است. پيوند "بوكو حرام " و افراط گرايان شمال آفريقا كه حتي تا صحراي سيناي مصر هم نفوذ پيدا كرده اند، شمال افريقا و بخشي از قاره سياه را در ناارامي فرو برده است و دست كشورهاي اين منطقه را به سوي استعمارگران پيشين دراز كرده است، پيوندي كه خود ميتواند بستر تازه اي براي ناآرامي هاي بيشتر باشد.