۲۰ درصد خانوارها زیر خط فقر مطلق
درگزارش این معاونت آمده است: «فقر مســالهای پیچیده و دارای ابعاد گوناگون است که همین پیچیدگیاش منجر به این میشود که راهکارهای از پیش مشخص شده برای از بین بردن یا کاهش آن کارایی لازم را نداشته باشند. عوامل گوناگونی هستند که منجر به ایجاد و یا تشدید فقر و نابرابری میشوند و برای مبارزه با فقر، یکی از مهمترین اقدامات، شناخت و جلوگیری از ایجاد این عوامل است. این عبارت معروف که پیشگیری مهمتر از درمان است، در خصوص مساله فقر و نابرابری نیز صدق میکند. در حال حاضر یکی از مهمترین عوامل ایجــاد فقر و نابرابری، تعارض منافع است کــه عملکرد دستگاههای گوناگونی را که وظیفه خدمترسانی به مردم را دارند مختل میکند. اختلال در عملکرد سیستم خصوصا سیستمهای دولتی باعث میشود نتیجه و خروجی مورد انتظار به دست نیاید و از سوی دیگر زمینه و بستر لازم برای بروز انواع فسادهای بوروکراتیک و مالی فراهم شود. فساد نیــز به خودی خود یکی از مهمترین عوامل تشدید فقر و نابرابری در جامعه است که پیامدهای دیگری از جمله بیاعتمادی به حاکمیت یا بروز اعتراضهای اجتماعی و سیاسی را نیز به همراه خواهد داشت. در حال حاضر دست کم ۲۰ درصد جمعیت کشــور زیر خط فقر مطلق قرار دارند. از طرفی با توجه به شرایط ناشی از کاهش رشد اقتصادی، تورم مزمن، تحریم و انواع بلایای طبیعی، فقدان وجود راهبرد مقابله با فقر در این شرایط خاص بر جمعیت فقرا اضافه خواهد شد. بالطبع این موضوع میتواند انواع تهدیدات اجتماعی، سیاســتی و امنیتی بعدی را به دنبال داشته باشد.»
تعارض منافع در مقابله با فقر
این گزارش تلویحا اعلام میدارد که فقر موضوعی ریشهدار در نظام اقتصادی ایران است که دستاویز منافع جناحها و گروههای سیاسی شده است. این موضوع این معنا را میرساند که ریشهکنی فقر اگر با منافع گروههای قدرت همسو نباشد امکان تحقق شعار کاهش نابرابری که در تمام دولتهای بعد از انقلاب به گوش رسیده وجود نخواهد داشت. برای درک بهتر وضعیت معیشتی خانوارهای ایرانی میتوان به آمار گرانیهای اخیر اشاره کرد. گزارش اخیر مرکز آمار نشان داده موتور رشد قیمتها فعال شده و چنانچه سیاستگذار نتواند ترمز گرانی را بکشد در ماههای پیش رو شاهد دامنهدار شدن رشد قیمتها و سقوط بیشتر خانوارها به زیر خط فقر خواهیم بود. مطابق آمارهای ارائهشده نرخ تورم نقطه به نقطه در مهر ماه به ۴/۴۱ درصد رسیده است. به این ترتیب خانوارهای ایرانی برای خرید یک مجموعه کالا و خدمات یکسان بیش از ۴۰ درصد نسبت به مهر سال گذشته هزینه کردهاند. بدیهی است این نرخ سبد مصرفی خانوارها را هدف گرفته و موجب شده درآمد افراد کفاف مخارج روزانه آنها را ندهد.
اگر سری به نرخ تورم کالاهای خوراکی و غیرخوراکی بزنیم متوجه میشویم که معیشت دهکهای کمبرخوردار بیش از سایر گروهها تحت تاثیر گرانیهای اخیر قرار گرفته است. بر اساس آمارهای این مرکز ضریب اهمیت مسکن و کالاهای خوراکی در سبد معیشتی خانوارها به ترتیب ۳۵ و ۲۶ درصد است. به این ترتیب بخش زیادی از درآمد خانوارها صرف تامین این دو نیاز ضروری میشود. اما رشد ۵/۴۰ درصدی قیمت کالاهای خوراکی و ۲۶ درصدی مسکن این سوال را ایجاد میکند که آیا ۱۶ میلیون نفری که درآمد کافی برای تامین یک زندگی سالم را ندارند توانستهاند مسکن مناسب و نیازهای اساسی روزانه را برای خود تهیه کنند؟ به نظر میرسد پاسخ این پرسش نیازمند یک جامعه آماری کامل است که در آن نشان دهد چند درصد از این افراد به دلیل عدم برخورداری از درآمد کافی به ناچار به حاشیه شهرها مهاجرت کردهاند.
نظرات کاربران