dir="RTL">با پیروزی جو بایدن نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، موضوع بازگشت احتمالی این کشور به برجام مجددا مورد توجه کارشناسان و رسانه ها قرار گرفت زیرا هم بازگشت به برجام، یکی از وعده های بایدن در دوران تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بود و هم بایدن معاون باراک اوباما رئیس جمهور سابق آمریکا بود که توافق برجام در دوره مسئولیت وی، صورت گرفته بود. حال این سوال مهم مطرح می شود که بازگشت آمریکا به برجام به چه معناست؟

به گزارش فارس در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، نه تنها کشور آمریکا از برجام خارج شد بلکه تحریم های این کشور علیه ایران به شدت افزایش یافت و نظام پیچیده تری پیدا کرد. به همین دلیل، پاسخ دادن به این سوال که معنای بازگشت آمریکا به برجام چیست، نسبتا مشکل شده است.در واقع، بایدن برای بازگشت به برجام به معنای بازگشت به شرایطی که آمریکا در اردیبهشت 97 (می 2018) از برجام خارج شد، حداقل با یک چالش بسیار مهمی مواجه است و آن چالش، بحث اقدامات دولت ترامپ در افزایش و گسترده کردن تحریم‌ها علیه ایران بوده که بعد از خروج آمریکا از برجام انجام داده است.

بررسی های صورت گرفته نشان می‌دهد که دولت ترامپ بعد از خروج از برجام، 60 اقدام تحریمی انجام داده است که برخی از آنها، دستورات اجرایی هستند مثلا دستور اجرایی 13902 که کلیت اقتصاد ایران را تحریم کرده است. از این نوع دستورها، حداقل 5 مورد وجود دارد. همچنین 55 مورد هم شناسایی های جدیدی که انجام شده و افراد و نهادهای جدیدی به لیست تحریم‌های آمریکا اضافه شده اند یا به بهانه های جدیدی مجددا تحریم شدند. این مجموعه اقدامات دولت ترامپ در زمینه تشدید تحریم های ایران که از سوی اندیشکده های آمریکایی به عنوان راهبرد تحکیم دیوار تحریم (FSW) نام گرفت، بدین شکل بود که تحریم‌هایی که در فضای واقعی وجود داشت، با دلایل و بهانه های مختلف تحکیم گردید. مثلا با وجودی که بانک مرکزی ایران بخاطر برنامه هسته ای ایران تحریم بود، مجددا به بهانه حمایت از تروریسم و با استفاده از تگ SDGT، تحریم شد و عملا دیوار مستحکمی از تحریم ها شکل داد. به همین دلیل، دیگر صرف برداشتن تحریم بانک مرکزی در قانون دفاع ملی که ذیل برجام برداشته شده است، شرایط را برای فعالیت بانک مرکزی فراهم نمی کند و شرایط همانطور سخت باقی می ماند زیرا بانک مرکزی ایران ذیل دستور اجرایی 13224 به صورت مجدد تحریم شده است. همین وضعیت درباره بخش نفت کشورمان هم وجود دارد زیرا این بخش هم اوایل آبان ماه (یک هفته قبل از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، مجددا تحریم شد. در واقع، تمام تحریم‌هایی که در برجام اجرای آنها موقتا تعلیق شده بود، در دولت ترامپ با عنوانی دیگر مجددا تحریم شده‌اند.

کارشناسان اعتقاد دارند اگر بایدن بخواهد به برجام بازگردد بدون اینکه تمامی اقدامات تحریمی ترامپ بعد از خروج از برجام ملغی کند، عملا این موضوع صرفا یک مسئله کاغذی و روانی است و اثر عملی چندانی ندارد. در واقع، در این شرایط با وجود بازگشت آمریکا به برجام حتی نفت هم نمی‌توانیم بفروشیم.