در همان آغاز داروي امريكايي آواستين متهم شناخته شد اما رييس سازمان غذا و دارو آن را رد كرد و توجه‌ها را به‌سمت شرايط غيراستاندارد و غيربهداشتي اين كلينيك خصوصي جلب كرد اما وزير بهداشت روز گذشته در نخستين واكنش خود به اين ماجراي دلخراش و مهم، احتمال آلودگي دارو را قوي‌تر دانست. بعد از اين واكنش وزير معاون هم ترجيح داد هم‌صدايي پيشه كند و حتي يك گام جلوتر برود و از تكرار اين حادثه در چند ماه اخير در سه مركز ديگر از جمله در كرج پرده برداشت.

كلينيك خصوصي رازي كه در اثر تزريق داروي آواستين به بيماران خود به صدر اخبار پزشكي صعود كرد، براي خروج از اين صعود ناخوشايند هر كاري مي‌كند. حتي وقتي وزير بهداشت به‌طور تلويحي آن را تبرئه مي‌كند، باز ترجيح مي‌دهد سكوت كند و در پاسخ به تلاش‌هاي «تعادل» براي گفت‌وگو با مديران كلينيك جمله‌يي را تكرار مي‌كند كه گويي براي ارايه به خبرنگاران و براي تلطيف وجه خود طراحي و ادا مي‌كند: «اعضاي هيات‌مديره ترجيح مي‌دهند فعلا بر سلامت بيماران تمركز كنند» با شنيدن اين جمله، اين سوال ايجاد مي‌شود كه مگر تاكنون تمركز بر چيز ديگري بوده است؟

اين قاعده در مورد ساير بيمارستان‌هاي در مظان اتهام هم صادق است؛ روز گذشته وزير بهداشت درمورد تزريق آمپول‌هاي آلوده در اين كلينيك درماني گفت: اين موضوع درحال بررسي است و نتيجه امروز يا فردا توسط رييس سازمان غذا و دارو اعلام مي‌شود و براي اين منظور در بيمارستان لبافي‌نژاد و بيمارستان فارابي و همان مراكزي كه عمل شده‌اند تيم ويژه‌يي تشكيل شده تا دارو از همه نظر بررسي شود؛ هم از نظر عملكرد كلينيكال و هم از نظر درماني و پيشگيري تا اگر دارو اصالت ندارد در بقيه مراكز استفاده نشود. مديران اين بيمارستان‌ها هم حاضر به پاسخگويي در اين مورد نشدند و تنها رييس بيمارستان فارابي هم‌صدا با وزير بهداشت، تهيه دارو از مراكز غيرمعتبر را دليل اصلي اين حادثه دانست.



آواستين، جمع مي‌شود

آواستين، داروي مورد استفاده در بيماري‌هاي سرطان و همين طور ديابت است كه معمولا براي كاهش تورم چشم به‌كار مي‌رود. پيش‌تر از داروي كورتون به‌جاي آواستين استفاده مي‌شد كه به‌دليل عوارض جانبي كنار گذاشته شد. حسن هاشمي قاضي‌زاده استفاده از نمونه ناسالم اين دارو را دليل اين حادثه معرفي كرد و گفت: به همه مراكز درماني اطلاع‌رساني شده كه اگر از اصالت دارو مطمئن نيستند و دارو از بازار قاچاق خريداري شده به هيچ‌وجه مورد استفاده قرار نگيرد. در عين‌حال شب گذشته دستور دادم كه براي دو ماه آينده اين دارو توسط وزارتخانه از مبدا مورد اعتماد و با هزينه كمتر وارد كشور شود. وي با تاكيد بر اينكه دستگاه‌هاي قضايي پيگير موضوع هستند افزود: دستگاه‌هاي قضايي افرادي كه سودجويي كرده و با سلامت مردم بازي مي‌كنند را شناسايي كرده و به‌سرعت دستگير مي‌كنند يا شايد تاكنون دستگير شده‌اند.

وزير بهداشت در خاتمه با بيان اينكه همه داروهاي غيرمجاز در انبارها شناسايي شده‌اند، گفت: بهتر است متخلفان توسط دستگاه قضايي اعلام شود.

اين درحالي است كه معاون وي در سازمان غذا و دارو روز پنج‌شنبه گفته بود: ‌ادله، حاكي از عدم آلودگي دارو است. دكتر رسول ديناروند گفت: روز شنبه ۱۰اسفند توسط چهار نفر از پزشكان يك كلينيك چشم‌پزشكي در تهران ۱۵نفر از بيماران تحت درمان، دارويي با نام تجاري و برند آواستين كه ازجمله محصولات شركت رش سوييس است تزريقي صورت مي‌گيرد فرداي آن روز به‌دليل شكايات بيماران فوق كه دچار عوارض عفونت حاد چشمي شده بودند سازمان غذا و دارو از جريان آگاه شده و در نخستين زمان ممكن دو نفر از بازرسان خود را به آنجا مي‌فرستد بازرسان نيز پس از بررسي‌هايي كه از دارو‌هاي موجود، نحوه تامين و تهيه آنها، محل خريد و نحوه تزريق به‌عمل مي‌آورند نمونه‌هايي از دارو‌هاي فوق را برداشته و به آزمايشگاه كنترل مرجع سازمان ارسال مي‌كنند.



به‌دنبال منشأ بيروني

وي در آغاز اين ماجرا اين‌طور گفت: در گزارش كاملي كه توسط بازرسان سازمان به‌دست ما رسيده است احتمال اينكه آلودگي مربوط به دارو نبوده و منشا بيروني داشته باشد بيشتر به ذهن متبادر مي‌شود دلايل آن نيز مشخص است نخست اينكه داروي مذكور به‌صورت رسمي وارد كشور شده و داراي برچسب اصالت با شناسه مشخص شركت رش سوييس و توليد شده در كشور آلمان است سابقه ورودش نيز مربوط به چند ماه گذشته است. بنابراين اگر مشكلي در دارو وجود مي‌داشت بايد نمونه‌هاي ديگر آن نيز داراي همين ايرادات مي‌بودند.

وي همچنين افزود: اگر چه قريب‌به‌يقين دارو‌ها مشكلي ندارند اما بايد منتظر ارزيابي‌هاي آزمايشگاهي عدم آلودگي در چند روز آينده نيز ماند.

وي ادامه داد: در كلينيك چشم‌پزشكي خصوصي كه صحبتش رفت نيز از يك ويال براي ۱۰، ۱۵ و حتي در برخي موارد ۲۰ بيمار استفاده مي‌شده است لذا شرايط نگهداري، طريقه تزريق و چگونگي كشيدن دارو از سرنگ، همه و همه مي‌تواند در آلودگي داروي مذكور تاثير بگذارد لذا براي تزريق اين دارو بايد شرايط كاملا مهيا باشد. معاون وزير بهداشت با تاكيد مجدد براينكه آلودگي به دارو مربوط نيست گفت: براي اظهارنظر قطعي بنا بر نتايج آزمايشگاهي بايد چند روزي صبر كرد. اين صبر در آخرين ساعات روز گذشته به اتمام رسيد و ديناروند نه‌تنها داروي غيربهداشتي را دليل اصلي دانست بلكه افشا كرد اين حادثه در ماه‌هاي اخير در سه مركز ديگر هم تكرار شده است. وي وعده داد كه پيگير تخلف اين مراكز درماني در خريد از مراكز غيرقانوني خواهد بود. وي همچنين اضافه كرد: پروتكل تجويزي اين دارو روز يك‌شنبه ابلاغ مي‌شود در غير اين صورت مراكز اجازه استفاده از اين دارو را ندارند.

گرچه به نظر مي‌رسد معاون وزير بهداشت در نخستين واكنش‌هاي خود سعي كرد مساله را از حيطه وظايف سازمان خود دور كند و توپ را به زمين نظارت بر محيط‌هاي بهداشتي و درماني وزارت بهداشت بيندازد اما وزير بهداشت هم حاضر‌به‌يراق‌تر از هميشه، به يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي درمان كشور مظنون شد؛ داروهاي قاچاق و غيراستانداردي كه تاكنون سلامت بسياري از مردم را به خطر انداخته‌اند و وزارت بهداشت هم توفيق چنداني در كنترل آنها نداشته است.

به‌علاوه، ‌نظارت بر مراكز درماني كشور كه از وظايف وزارت بهداشت است، نيز وضعيت مطلوبي ندارد. تخلفات مراكز درماني و بيمارستان‌هاي دولتي و خصوصي كم نيست كه در بدترين حالات جان شهروندان را به خطر مي‌اندازند و در حالت نه‌چندان بهتري، مال آنها را. شايد دولت بعد از دغدغه برداشتن از بار سنگين هزينه از دوش مردم، به فكر رساندن كيفيت خدمات به حد استاندارد جهاني نيز بيفتد. شايد هم وزير بهداشت مجبور شود سه سال باقي‌مانده وزارت خود را به ويزيت و جراحي قربانيان خطاها و تخلف‌هاي پزشكي و درماني بگذراند.