از ابتدای فروردین‌ماه امسال تا به امروز تنها پنج فیلم «خورشید»، «تک‌خال»، «خون شد»، «لاله» و «هفته‌ای یک بار آدم باش» در سینماها اکران شد. اگرچه روزهای ابتدایی بازگشایی، سالن‌ها مخاطبی نداشتند اما رفته‌رفته از آن حالت رکود خارج شدند و چراغ سالن‌ها با حضور اندک تماشاگران روشن شد. البته در این مسیر بعضی سینماداران از اکران بازی فوتبال مقدماتی جام جهانی و لیگ بازی‌های رایانه‌ای هم برای ترغیب بیشتر مخاطبان به سالن‌ها بهره بردند، ولی با این حال نمی‌توانیم کتمان کنیم که مهم‌ترین چالش سینما در سال جاری نظم و نسق‌دهی صف اکران فیلم‌ها، چگونگی جذب مخاطبان به سالن‌های سینما و رونق دوباره چرخه اکران است. حالا در جدیدترین خبرها آمده واپسین ساخته اصغر فرهادی «قهرمان» پاییز در سینماهای سراسر کشور اکران می‌شود و پخش‌کننده این فیلم در تدارک است تا به صورت گسترده‌ای این فیلم را برای مخاطبان به نمایش درآورد. بی‌تردید در شرایط بغرنج فعلی سینماها که از سوی سازمان سینمایی هم حمایتی از آنها صورت نمی‌گیرد و برنامه‌ریزی مناسبی هم برای رونق سینماها ندارند اکران فیلم فرهادی خبر خوشی برای سینماداران خواهد بود و برای مخاطبان در هر شرایطی وسوسه‌برانگیز است تا این فیلم را در سینماها تماشا کنند اما اکران فیلم داخلی و جهانی «قهرمان» مربوط به پاییز است و تا این فصل سه ماه زمان باقی است. در حال حاضر باید فصل تابستان را دریابیم که زمان طلایی برای اکران فیلم‌ها در سینماها به شمار می‌رود و به نظر می‌رسد ضرورت نمایش فیلم‌های خوب برای سینماها در این بازه دو چندان است. در گزارش پیش رو با طرح این پرسش که آیا اکران فیلم فرهادی را می‌توان شانس دوباره برای جذب تماشاگران به سینماهای ایران دانست به این مهم پرداختیم که برای استفاده از اکران سینماها در فصل طلایی تابستان چه تمهیداتی باید اندیشیده شود؟

تابستان اکران خوبی خواهیم داشت
وقتی موضوع رونق دوباره اکران را با علی سرتیپی تهیه‌کننده سینما، مدیرعامل موسسه فیلمیران و مدیر پردیس سینمایی کوروش در میان می‌گذاریم به ما می‌گوید: «ما انتظار داریم از 15 روز آینده رونق به سالن‌های سینما بازگردد. تلاش می‌کنیم چند فیلم مخاطب‌پسند مثل «شیشلیک» یا «درخت گردو»، «روز صفر»، «گشت ارشاد 3»، «دینامیت» و... در سینماها اکران شوند تا مخاطبان در تابستان با فیلم‌های خوبی در سالن‌ها مواجه شوند.» او در عین حال با اشاره به این نکته که قطعا و بی‌شک اکران فیلم «قهرمان» اصغر فرهادی برای رونق سالن‌ها تاثیرگذار است و اتفاق بسیار خوبی برای تداوم فعالیت سینماها خواهد بود، می‌گوید: «این روزها به نسبت گذشته مخاطبان سینماها بیشتر هم شده و اگر دوباره با پیک کرونا مواجه نشویم و وزارت ارشاد هم از اکران فیلم‌های تابستان حمایت لازم را داشته باشد (قول‌هایی در این زمینه داده شده) سینماها به روزهای خوب برمی‌گردند.»
فیلم خوب و واکسیناسیون را جدی بگیریم
غلامرضا موسوی، رییس اتحادیه تهیه‌کنندگان سینما در همین زمینه معتقد است: «هر چقدر مراحل واکسیناسیون مردم جدی‌تر پیش برود طبیعتا امکان حضور مردم در مجامع عمومی و به‌طور خاص سینما بیشتر می‌شود. او می‌گوید: به اکران فیلم‌ها در فرانسه، امریکا و بعضی کشورهای دیگر توجه کنید که با چه استقبال خوب تماشاگران همراه شده است. در ایران هم می‌توانیم شاهد این موضوع باشیم. به اعتقاد من نمایش فیلم‌های جذاب و جدی گرفتن واکیسناسیون مردم توامان می‌تواند به بهتر شدن وضعیت اکران فیلم‌ها کمک کند.»
وقتی نظر این تهیه‌کننده سینما درباره اکران فیلم فرهادی در سینماها و رونق دوباره به سالن‌ها را جویا می‌شویم او به صحبت‌هایش اضافه می‌کند که اکران فیلم جهانی و داخلی فیلم آقای فرهادی به صورت همزمان پاییز و شاید به زمستان موکول شود و تا آن زمان اگر 60 درصد مردم واکسینه شوند از اکران این فیلم استقبال بالایی می‌شود ولی علی‌الحساب تا آن زمان مشخص، باید اکران فیلم‌های جذاب با عوامل صاحب نام را جدی بگیریم و به مراحل واکسیناسیون مردم هم اهمیت بیشتری دهیم.
به گفته موسوی چه بخواهیم، چه نخواهیم فیلم خوب مخاطب را به سالن‌ها جذب می‌کند؛ همان‌طورکه در فرانسه 8 صبح مردم برای تماشای فیلم و هنرمندان محبوب‌شان مقابل سالن‌ها به صف شدند.
از صاحبان آثار مطرح ممنونیم که فیلم‌شان را اکران می‌کنند
مرتضی شایسته تهیه‌کننده سینما، سینمادار و دبیر شورای صنفی نمایش اکران فیلم اصغر فرهادی را در پاییز خبر خوشی برای سینمای ایران می‌داند که باعث جذب تماشاگر به سالن‌ها می‌شود و در سخنان کوتاهی به روزنامه اعتماد می‌گوید: «به‌طور کلی هر فیلم مطرحی که در این شرایط بحرانی به داد سینماها برسد و با نمایش در سالن‌ها باعث رونق سینماها شود باعث خوشحالی است و ما از صاحبان آثار ممنونیم و همچنین از همه تهیه‌کننده‌ها، پخش‌کننده‌ها و سینماداران می‌خواهیم به یاری سینما بیایند و با اکران فیلم‌شان باعث شکوفایی سالن‌های سینما و چرخه اکران شوند. امیدواریم هرچه زودتر سینماها دوباره شرایط عادی خود را تجربه کنند.»
کمی از «قهرمان» اصغر فرهادی
اما «قهرمان» با مدت زمان دو ساعت و 7 دقیقه نهمین ساخته فرهادی است. این فیلم درباره شخصیتی به نام رحیم است که به دلیل عدم توانایی در پرداخت بدهی‌اش در زندان به سر می‌برد اما طی دو روز مرخصی در تلاش است شاکی خود را با پرداخت بخشی از بدهی متقاعد به پس گرفتن شکایت خود کند، اما اتفاقات آن‌گونه که برنامه‌ریزی شده پیش نمی‌رود.
امیر جدیدی، محسن تنابنده، فرشته صدرعرفایی، احسان گودرزی و سارینا فرهادی به همراه جمعی دیگر از بازیگران که اغلب از چهره‌های جدید هستند در آن ایفای نقش کرده‌اند. استودیو آمازون حق پخش فیلم «قهرمان» را در امریکا در اختیار دارد و کمپانی فرانسوی ممنتو پیکچرز، تهیه‌کنندگی و فروش بین‌المللی فیلم «قهرمان» را بر عهده دارد و این فیلم را در فرانسه نیز اکران خواهد کرد. همچنین کمپانی «لاکی رد» نیز فیلم جدید فرهادی را در ایتالیا اکران خواهد کرد. فیلم «قهرمان» به عنوان یکی از ۲۴ فیلم بخش رقابتی اصلی هفتاد و چهارمین جشنواره فیلم کن با آثاری از کارگردانان سرشناسی چون «وس اندرسون»، «نانی مورتی»، «شین بیکر»، «فرانسوا اوزون»، «پل ورهوفن» و «شان پن» برای کسب نخل طلای بهترین فیلم رقابت می‌کند.

قطعا فیلم فرهادی باعث جذب مخاطب می‌شود
حبیب اسماعیلی، تهیه‌کننده، پخش‌کننده و مدیرعامل پردیس سینمایی شرق تهران (نارسیس) در تحلیلش می‌گوید: «قطعا اکران فیلم اصغر فرهادی و دیگر فیلم‌های جذاب و پرمخاطب در سینماهای ایران با استقبال تماشاگران مواجه می‌شود و شاید فیلم آقای فرهادی اصلا احتیاجی به تبلیغ نداشته باشد و همین که مردم در خبرها مطلع شوند که این فیلم در سینماها نمایش داده می‌شود برای تماشای این فیلم به سینماها می‌آیند ولی توقع داریم سازمان صداوسیما و شهرداری در اطلاع‌رسانی همکاری کنند تا مردم از بازگشایی سینماها باخبر شوند. او می‌گوید: «فراموش نکنیم تا پاییز سه ماه دیگر زمان باقی است و ما باید از این زمان طلایی اکران تابستان بهترین استفاده را ببریم چون سینماها در این روزها از شرایط نامناسبی رنج می‌برند.
در حق سرمایه‌گذاران بی‌انصافی نکنیم
به گفته اسماعیلی اگر صاحبان دو فیلم پرمخاطب برای اکران در این بازه پیش‌قدم شوند (مشروط به حمایت سازمان سینمایی و دیگر ارگان‌ها) قطعا اتفاقات خوبی را در تابستان می‌توانیم شاهد باشیم: «به هر جهت بپذیریم که مشکلات سینما درد مشترک همه ما اهالی سینماست و ما سینماگران باید به داد خودمان برسیم از طرفی نمی‌توان توقع داشت که در این شرایط نابسامان سرمایه‌گذاران سرمایه فیلم‌شان را به خطر بیندازند و این اصلا منصفانه نیست و سازمان سینمایی باید به کمک سینماگران بیاید و حمایت کند. باید همه دست در دست هم بدهیم تا ارتباط تماشاگران با سینما قطع نشود و سینما رونق دوباره بگیرد. البته به این نکته اشاره کنم که پارسال از طرف سازمان سینمایی پیشنهاد شده بود که چند فیلم پرمخاطب برای اکران گارانتی شوند و از نمایش‌شان برای جلب‌توجه مردم و رونق اکران استفاده شود ولی گویا به نتیجه نرسیده‌اند. امیدواریم این مهم اجرایی شود.»
اسماعیلی به صحبت‌هایش اضافه می‌کند: «این نکته را در نظر بگیریم که سینما با فیلم معنی پیدا می‌کند همان‌طورکه بزرگ‌ترین فروشگاه‌ها با اجناسی که در آن هستند مشتری پیدا می‌کنند باید تمام تلاش‌مان را برای رونق دوباره سالن‌ها انجام دهیم برای اینکه ماهیت تمام تلاش ما در سینما روی پرده و سالن‌های سینما هویت پیدا می‌کند.»
نمی توانستیم «قهرمان» را تابستان اکران کنیم
سعید خانی مدیرعامل دفتر «خانه فیلم» مسوولیت پخش فیلم قهرمان اصغر فرهادی را بر عهده دارد. از او می‌پرسیم که چرا تلاش نکردید این فیلم در تابستان امسال اکران شود؟ توضیح می‌دهد: «قهرمان در جشنواره کن به نمایش درمی‌آید و برپایی این رویداد بین‌المللی در تیرماه و در ابتدای تابستان است، همچنین این فیلم در جشنواره جهانی دیگری هم در تابستان شرکت می‌کند از این جهت نمی‌توانستیم قهرمان را در تابستان اکران کنیم. با این حال امیدواریم اتفاقات خوبی برای این فیلم شاهد باشیم و در فصل پاییز که فصل خوبی برای اکران فیلم‌ها نیست با نمایش فیلم قهرمان رونق به سالن‌های سینماها برگردد چرا که به نظرم فیلم آقای فرهادی پتانسیل بالایی برای جذب مخاطب دارد.
این تهیه‌کننده و مدیرعامل «صبا مال» در ادامه صحبتش به این نکته اشاره می‌کند که تا پاییز، سه ماه فصل تابستان را هم داریم و قرار است بعد از انتخابات و با طی کردن بیشتر مراحل واکسیناسیون، دو فیلم کمدی خوب در سینماها اکران کنیم تا مردم برای تماشای فیلم ترغیب سالن سینماها شوند. او با بیان اینکه نه تنها فیلم قهرمان که پخش فیلم‌های «خط استوا»، «دو زیست» دینامیت و... را نیز به عهده دارد، می‌گوید: «رابرت دنیرو بازیگر بزرگ هالیوود در سخنانی می‌گوید که برای احیای سینما هر کاری از دستش بربیاید انجام می‌دهد. او که بازیگری بزرگ است این حرف را می‌گوید پس ما اهالی سینما هم باید کمک کنیم تا سینما روزهای خوبی را ببیند و احیا شود.»
اینکه سازمان سینمایی و مسوولان سینما چقدر در این احیای مجدد می‌توانند سهیم باشند نکته مهمی است که خانی در این مورد می‌گوید: «مسوولان سازمان سینمایی از همان ابتدای بحران با بیان عبارت «پول نداریم» خودشان را راحت کردند و کنار کشیدند. حالا ما سینماگران باید برای رونق سینماها تلاش کنیم. اما آنچه که اهمیت دارد و باید به آن توجه کرد این است که سالن‌های سینما نسبت به دیگر صنف‌ها اولین مکانی بود که با تعطیلی مواجه شد و سینماداران با شیوع کرونا بیشترین لطمه و آسیب را دیدند. بعید می‌بینیم خسارت وارده به سینماداران به این زودی‌ها مرتفع شود اما به هر حال از دولت بعدی توقع داریم از سینما حمایت کند و با پرداخت سوبسید به صاحبان فیلم‌ها و سینماداران کمک کند.»
جلسه‌ای بدون خروجی
تمام این بحث‌ها در حالی مطرح می‌شود که جلسه روز گذشته شورای صنفی نمایش بدون مصوبه جدید برای ورود فیلم‌های تازه به چرخه اکران برگزار شد و جلسه بعدی این شورا قرار است روز سه‌شنبه ۲۵ خردادماه برگزار شود و باید دید تا آن زمان چه اتفاقی را برای اکران تابستان شاهدیم. آیا تداوم بحران اکران و مشکلات سینماداران در تابستان هم ادامه خواهد داشت؟

سرتیپی: انتظار داریم از پانزده روز آینده رونق به سالن‌های سینما بازگردد. تلاش می‌کنیم چند فیلم مخاطب‌پسند مثل «شیشلیک» یا «درخت گردو»، «روز صفر»، «گشت ارشاد 3»، «دینامیت» و... در سینماها اکران شوند تا مخاطبان در تابستان با فیلم‌های خوبی در سالن‌ها مواجه شوند.
موسوی: به اعتقاد من نمایش فیلم‌های جذاب و جدی گرفتن واکیسناسیون مردم توامان می‌تواند به بهتر شدن وضعیت اکران فیلم‌ها کمک کند
شایسته: هر فیلم مطرحی که در این شرایط بحرانی به داد سینماها برسد و با نمایش در سالن‌ها باعث رونق سینماها شود باعث خوشحالی است و ما از صاحبان آثار ممنونیم
اسماعیلی: توقع داریم سازمان صداوسیما و شهرداری در اطلاع‌رسانی همکاری کنند تا مردم از بازگشایی سینماها باخبر شوند
خانی: قهرمان در جشنواره کن به نمایش درمی‌آید و برپایی این رویداد بین‌المللی در تیرماه و در ابتدای تابستان است، همچنین این فیلم در جشنواره جهانی دیگری هم در تابستان شرکت می‌کند از این جهت نمی‌توانستیم قهرمان را در تابستان اکران کنیم.