این روزهای سخت برای ایرانیان از این نظر سخت تر شده بود که در دوسال یادشده در آمد دولت از صادرات نفت فوق العاده بود و در آمد رویایی به حساب می آمد . شهروندان ایرانی درست یا نادرست بخشی از روزهای سخت اقتصادی که نصیبشان شده است را به تحریم اقتصادی غرب نسبت داده و می دهند. درحالی که دولت دهم روی خوش به گفت و گوی ایران وکشورهای موسوم به گروه ۱+ نشان نمی داد و تا مدتها از بی اثر بودن تحریمها سخن می گفت و به این ترتیب غرب را به لجبازی برای تحریم بیشتر وادار می کرد دولت آقای روحانی اجازه پیدا کرد گفت وگوی هسته ای را بر مدار دیگری برده و راهی برای کاهش جدی یا حذف تحریم ها پیدا کند. به این ترتیب بود که گروه دیپلماتهای ایرانی در آذر ماه ۱۳۹۲ توافق مقدماتی برای رسیدن به مرحله ای تازه در مناسبات با غرب پیرامون موضوع پرونده هسته ای راانجام دادند. یکی از مفاد توافق یادشده این بود که آمریکا و غرب تحریم تازه ای اعمال نکنند. گروهی از کسانی که اقتصادایران را از نظر تاثیر تحریمها بر متغیرهای کلان برسی می کنند می گویند این اتفاق موجب نوعی آرامش در بازارها شد و راه را بر سرکشی نرخ ارز و نرخ تورم تنگ و باریک کرد. اقتصاد ایران در سال ۱۳۹۲ از منطقه بحرانی دور شد و از رشدمنفی برای سومین سال پی درپی نجات پیدا کرد. کاهش دوره های نوسانی در نرخ ارز نیز از دستاوردهای دولت در فضای تازه به حساب می آید. با وجود افت شدید قیمت ها در بازار سهام و ادامه رکود در شا خه هایی از صنعت در سال ۱۳۹۲ کاهش قابل اعتنای نرخ تورم به ویژه تورم خوراکی ها شهروندان ایرانی را در شرایط آرامتر از سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ قرارداد. کاهش قابل ملاحظه نرخ ارز در روزهای پایانی سال ۱۳۹۳ که با پیشرفت چشمگیر در مذاکرات هسته ای همزمان شده بود این امید را در میان ایرانیان زنده نگهداشته است که در صورت توافق جامع با غرب به ویژه آمریکا روزهای سخت کسب و کار ایرانیان به روزهای آسان وصل می شود.

واقعا چه می شود
توافق جامع از نظر مقامهای ایرانی توافقی است که تحریم های اعمال شده بر بخش های مختلف اقتصاد ایران مثل تحریم بانک مرکزی ،نفت و پتروشیمی و حمل ونقل کاملا حذف شود یا در یک دوره کوتاه مدت وباسرعت قابل ملاحظه ای برداشته شود . این خواست ایران البته در میان کشورهای مذاکره کننده مخالفان جدی دارد و به آسانی به دست نمی آید. بااین فرض که سطح و شدت و تنوع تحریمهای اعمال شده بر ایران چیزی باشد که مورد قبول ایران باشد در کوتاه مدت اثر روانی فوق العادهای بر جای می گذارد و بازارها با نوعی بهت مواجه خواهندشد. در صورتی که این اتفاق بیفتد بازار ارز روزهای تازه ای را خواهد دید که یکی از رویدادهای احتمالی آن عرضه ارز توسط شهروندان ایرانی است که به دلایل گوناگون این پول معتبر را برای روزهای سخت پس انداز کرده بودند. بازار مسکن شاید ازرکود خارج شود اما رونق نسبی آن لزوما با افزایش سریع قیمت فروش همراه نیست. احتمال اینکه ایران بتواند نفت بیشتری بفروشد افزایش می یابد اما این رخداد با افت یا تثبیت قیمت نفت در بازارهای جهانی همراه خواهدشد. احتمال اینکه برخی از شرکتهای نفتی بار دیگر به بازار ایران برگردند بیشتر می شود اما ایران باید شرایط قراردادها را آسان کند تا غولهای نفتی بازار عراق را رها کنند. دولت یازدهم باید تواناییهای گفت و گو در حوزه دیپلماسی اقتصادی را تدارک ببیند تا بتواند پولهای بلوکه شده خود در کشورهای گوناگون را آزاد کند. دورشدن از سیطره روز افزون چین ،هند و ترکیه بر اقتصاد ایران از دیگر پیامدهای احتمالی توافق جامع هسته ای است.