مقامهای ارشد ایالات متحده روز سهشنبه هفته گذشته اعلام کردند در پی مشکلاتی که تحریمها برای روسیه ایجاد کرده، مسکو در تامین تجهیزات نظامی ضروری برای ادامه جنگ از طریق بازارهای قدیمی خود ناکام بوده و با پرداخت میلیونها دلار به کره شمالی، قصد دارد نیازهای خود شامل گلولههای توپ و راکت را از طریق پیونگ یانگ تامین کند.
این اتفاق، یکی از جدیترین نشانهها از تقویت روابط میان روسیه و کره شمالی در سایه جنگ اوکراین به شمار میرود. پیش از آن، در ماه جولای کره شمالی برخلاف چین ترجیح داد که استقلال دو منطقه لوهانسک و دونتسک را که از سوی نیروهای نظامی روسیه اشغال شدهاند به رسمیت بشناسد و در راستای برقراری روابط اقتصادی و دیپلماتیک با این دو منطقه اقدام کند. همچنین رسانه دولتی کره شمالی روز دوشنبه ۱۵ آگوست گزارش داد که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در نامهای به کیمجونگ اون، رهبر کره شمالی گفته است که دو کشور «روابط دوجانبه سازندهای را با تلاش مشترک گسترش خواهند داد.» طبق گزارش خبرگزاری مرکزی کره (KCNA)، پوتین در نامه خود به کیم به مناسبت «روز آزادی کره» گفت که روابط نزدیکتر به نفع هر دو کشور است و به تقویت امنیت و ثبات شبه جزیره کره و منطقه شمال شرق آسیا کمک میکند. طبق این گزارش، کیم در مقابل نامهای برای پوتین ارسال کرده و گفته است که دوستی روسیه و کرهشمالی در جنگ جهانی دوم با پیروزی بر ژاپن که شبهجزیره کره را اشغال کرده بود شکل گرفت.
تحلیلگران و مقامهای غربی معتقدند کره شمالی در پی حمایت از روسیه در جنگ اوکراین است تا در صورت تشدید تنشها در شبهجزیره کره و افزایش فشار ایالات متحده و متحدان منطقهای این کشور، بتواند روی حمایتهای مسکو حساب کند.
آنتونی رینا، متخصص روابط کره شمالی و روسیه در موسسه تحقیقاتی Sino-NK میگوید: «کره شمالی فاصله گرفتن روسیه از غرب و منزوی شدن این کشور را فرصتی برای نزدیکتر شدن به مسکو میبیند. اگر کیم جونگ اون در شرایط فعلی آشکارا طرف روسیه را نگیرد و حمایت خود را از مواضع مسکو اعلام نکند، مشخص نیست چه زمانی دوباره فرصت این کار را پیدا کند.»
کره شمالی از اولین کشورهایی بود که در فوریه 2022، در فاصله کوتاهی پس از آغاز حمله روسیه به اوکراین حمایت خود را از روسیه اعلام کرد و مقصر آغاز جنگ را «هژمونیطلبی ایالات متحده» دانست. پیونگ یانگ همچنین از معدود کشورهایی بود که به قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای محکوم کردن حمله نظامی روسیه رای مخالف داد.
مسکو نیز در عمل به حمایت سیاسی از کره شمالی روی آورده است. در ماه آگوست روسها مانور نظامی مشترک کره جنوبی و ایالات متحده را محکوم کردند. ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه روز شنبه نیز در پیام تبریک خود به مناسبت هفتادوچهارمین سالگرد تاسیس کره شمالی به «کیم جونگ اون» رهبر این کشور گفت، پیونگیانگ و مسکو از دیرباز روابط دوستی و همسایگی خوبی داشته و در همکاریهای پرثمر در حوزههای مختلف، تجارب چشمگیری به دست آوردهاند. پوتین همچنین در این پیام برای کیمجونگ اون آرزوی سلامتی و موفقیت و برای مردم کره شمالی آرزوی صلح و شکوفایی کرد.
آرون آرنولد کارشناس مبارزه با اشاعه هستهای و از اعضای کمیته تحریم کره شمالی در سازمان ملل متحد معتقد است «روسیه مدتهاست که تحریمها را به صورت کامل اجرا نمیکند» اما این اتفاقات اخیر شامل خرید تسلیحات «نقض جدی تحریمهاست.» به گفته او، این نقض تحریمها مستند و گزارش شده است.
به باور کارشناسان غربی، انزوای بیشتر اقتصاد روسیه میتواند به عمیقتر شدن روابط اقتصادی پیونگ یانگ و مسکو منجر شود. آنها اما معتقدند که چین در این مسیر نمیخواهد همراه روسیه باشد چرا که با آزمایشهای هستهای کره شمالی و تشدید تنشها با دیگر کشورهای شرق آسیا از جمله کره جنوبی و ژاپن مخالف است. چین اما در موضعگیریهای رسمی برخلاف باور غربیها از تمایل به افزایش همکاری با کره شمالی میگوید. شی جین پینگ، رییسجمهوری چین در پیام تبریک به کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی به مناسبت هفتادوچهارمین سالگرد تاسیس این کشور گفت: چین آماده است تا با کرهشمالی همکاریهای استراتژیک داشته، هماهنگیها را افزایش داده و به صورت مشترک روابط پکن و پیونگیانگ را تقویت کند و توسعه دهد تا به ثبات، صلح، توسعه و شکوفایی این منطقه و حتی تمام جهان خدمت کند. رهبر چین با بیان اینکه این به نفع مردم هر دو کشور است، تاکید کرد که در سالهای اخیر، کرهشمالی به صورت مداوم در توسعه، اقتصاد و افزایش استاندارد زندگی مردم خود موفق بوده و توانسته با موفقیت با همهگیری کرونا مبارزه کند. او همچنین بیان کرد که چین به عنوان یک همسایه خوب و دوست نزدیک کرهشمالی، صادقانه از این دستاوردها استقبال میکند.
بنبست دیپلماسی و حمله اتمی پیشگیرانه
همزمان با تلاش برای نزدیک کردن روابط با مسکو و پکن، کره شمالی میکوشد تا جایگاه خود را در برخورد با ایالات متحده و کره جنوبی مستحکمتر کند. آنها تمایلی به پیشبرد راهحل دیپلماتیک و گفتوگو درباره خلع سلاح در ازای مزایای اقتصادی ندارند و در مقابل تلاش دارند با نمایش قدرت نظامی خود طرف مقابل را وادار به عقبنشینی کنند. به نوشته روزنامه گاردین، خبرگزاری دولتی کره شمالی گزارش داد، حکومت این کشور قانونی را تصویب کرده که به موجب آن حق استفاده «خودکار» در حملات پیشگیرانه هستهای را برای محافظت از خود تضمین کرده است. کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی گفته است، این قانون وضعیت هستهای این کشور را «برگشتناپذیر» و هر گونه شرکت در هر گونه مذاکرات خلع سلاح هستهای را برای آن ممنوع میکند. این اقدام در حالی صورت میگیرد که ناظران میگویند به نظر میرسد کره شمالی در حال آماده شدن برای از سرگیری آزمایشهای هستهای برای اولینبار از سال ۲۰۱۷ پس از شکست نشستهای تاریخی رهبر کره شمالی با دونالد ترامپ، رییسجمهور سابق امریکا و چند رهبر دیگر جهان در سال ۲۰۱۸ در متقاعد ساختن او به دست برداشتن از توسعه تسلیحات هستهای است. خبرگزاری دولتی کره شمالی روز جمعه گزارش داد، پارلمان کره شمالی موسوم به «مجلس عالی خلق»، این قانون را به عنوان جایگزینی برای قانون سال ۲۰۱۳ که برای اولینبار وضعیت هستهای این کشور را ترسیم کرد، تصویب کرده است. کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی در سخنرانی در این مجلس گفت: «بیشترین اهمیت وضع این قانون سیاست تسلیحات هستهای، ترسیم یک خط غیرقابل بازگشت برای آن است تا امکان چانهزنی بر سر سلاحهای هستهای ما وجود نداشته باشد.» او اضافه کرد، حتی اگر کشورش با ۱۰۰ سال تحریم مواجه شود، «هرگز تسلیحات هستهای را تسلیم نخواهد د.» به گزارش خبرگزاری دولتی کره شمالی، یک نماینده این مجلس گفت که این قانون به عنوان یک تضمین حقوقی قدرتمند برای تحکیم موقعیت کره شمالی به عنوان یک کشور دارای سلاح هستهای و تضمین «خصیصه شفاف، منسجم و استاندارد» سیاست هستهای این کشور عمل میکند. قانون سال ۲۰۱۳ تصریح میکرد که کره شمالی میتواند از سلاحهای هستهای برای دفع تهاجم یا حمله از یک کشور هستهای متخاصم و انجام حملات تلافیجویانه استفاده کند. قانون جدید فراتر از آن است و اجازه به حملات هستهای پیشگیرانه در صورت شناسایی حمله قریبالوقوع با سلاحهای کشتار جمعی علیه کره شمالی یا حمله علیه «اهداف استراتژیک» کشور، از جمله رهبران آن را میدهد. به گزارش خبرگزاری دولتی کره شمالی، این قانون همچنین هرگونه اشتراک تسلیحات یا فناوری هستهای با سایر کشورها را ممنوع میکند و هدف آن کاستن از خطر جنگ هستهای از طریق پیشگیری از محاسبات اشتباه در بین کشورهای دارای سلاح هستهای و سوءاستفاده از سلاحهای هستهای است.
امریکا و ابراز تمایل به پیگیری دیپلماسی
پس از آنکه کره شمالی از دکترین جدید هستهای خود رونمایی کرد کاخ سفید اعلام کرد، امریکا همچنان به دنبال از سرگیری مذاکرات دیپلماتیک با کره شمالی است. کارین ژان پیر، سخنگوی کاخ سفید با اشاره به این مساله که کره شمالی همچنان به تمایل امریکا برای از سرگیری گفتوگوها پاسخی نمیدهد، گفت: ما به دیپلماسی در قبال کره شمالی ادامه میدهیم و خود را برای یک دیدار بدون هیچ پیششرطی آماده میکنیم. وی ادامه داد: امریکا همچنان بر تداوم هماهنگی نزدیک با متحدان و شرکایش برای رسیدگی به تهدیدها از سوی کره شمالی متمرکز است. تغییری در این مساله ایجاد نشده است. در این میان فرانسه نیز تصویب این قانون را از سوی کره شمالی محکوم کرده و آن را تهدیدی علیه صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی دانست. یکی از سخنگوهای وزارت خارجه فرانسه به خبرگزاری فرانسه گفت: این تنش جدید از سوی مقامهای کره شمالی بیانگر تهدیدی علیه صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز نگرانی عمیق خود را بابت این قانون جدید ابراز و به کره شمالی تاکید کرد تا با طرفهای کلیدی مذاکرات را از سربگیرد تا تکمیل خلع سلاح اتمی شبهجزیره کره به دست بیاید.
اعتماد
نظرات کاربران