براساس آخرین آمار رسمی حزب کارگران کردستان ترکیه (پ‌ک‌ک) با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: «مردم ما و افکار عمومی دموکراتیک به خوبی می‌دانند که ما به این مساله ارتباطی نداریم، می‌دانند که ما مستقیما افراد غیرنظامی را هدف حملات خود قرار نمی‌دهیم و می‌دانند با اقداماتی که غیرنظامیان را هدف قرار می‌دهند، مخالفیم.» سید علی قائم‌مقامی، تحلیلگر مسائل ترکیه در گفت‌وگو با «اعتماد» تاکید می‌کند که احتمال این وجود دارد که پ‌ک‌ک به‌رغم انجام این عملیات از پذیرش مسوولیت آن سر باز زده‌ باشد یا اینکه اساسا گروهی متفاوت این عملیات را انجام داده ‌باشد. قائم‌مقامی می‌گوید: «پ‌ک‌ک برخی از عملیاتی را که انجام می‌دهد همیشه برعهده نمی‌گیرد. معمولا وقتی عملیاتی با واکنش شدید افکار عمومی ترکیه مواجه شود، مسوولیت آنها را تکذیب می‌کند.» این تحلیلگر مسائل ترکیه تاکید می‌کند: «علاوه بر این، یک نهاد بالاتر از پ‌ک‌ک وجود دارد که فرماندهی عملیات را برعهده دارد و کنفدرالیسم جوامع کردستان یا ک‌ج‌ک نام دارد و عالی‌ترین ارگان گروه‌های مسلح کرد است و گروه‌های مختلفی ازجمله پ‌ک‌ک، پژاک، حزب دموکراتیک خلق‌ها، یگان‌های مدافع خلق در سوریه و حزب اتحاد دموکراتیک سوریه زیرمجموعه این اتحادیه هستند.» به گفته قائم‌مقامی: «علاوه بر اینها یک حزب منشعب از پ‌ک‌ک وجود دارد با عنوان بازهای آزادی کردستان یا تاک فعالیت می‌کند و برخی از عملیات تروریستی را که پ‌ک‌ک برعهده نمی‌گیرد، این گروه برعهده می‌گیرد.»
به گزارش خبرگزاری رسمی آناتولی ترکیه، اداره پلیس استانبول با انتشار اطلاعیه درباره انفجار تروریستی دیروز در خیابان استقلال این شهر، اعلام کرد: «مظنون به بمب‌گذاری در خیابان استقلال دستور اجرای این عملیات تروریستی را از مرکز گروه تروریستی پ‌ک‌ک (حزب کارگران کردستان) و پ.ی.د (حزب اتحاد دموکراتیک کردستان سوریه) و ی.پ.گ (یگان‌های مدافع خلق) در شهر کوبانی سوریه دریافت کرده است.» در اطلاعیه پلیس استانبول با بیان اینکه در پی انفجار تروریستی در منطقه بی‌اوغلو، تصاویر ضبط‌شده توسط ۱۲۰۰ دوربین مدار بسته موجود در مسیر تردد بمب‌گذار زن از سوی نیروهای امنیتی بررسی شده است، آمده است: «با اجرای عملیات به ۲۱ آدرس مختلف، ۴۶ مظنون دستگیر شدند.» اداره پلیس استانبول هویت مظنون اصلی به بمب‌گذاری در خیابان استقلال در میدان تاکسیم را «احلام البشیر» زنی تبعه سوریه اعلام کرده است. در این اطلاعیه همچنین تاکید شد: «بمب‌گذار خیابان استقلال در بازجویی توسط پلیس، اقرار کرده که توسط گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د/ی.پ.گ به عنوان عنصر اطلاعاتی آموزش‌دیده و از راه‌های غیرقانونی از عفرین سوریه وارد ترکیه شده است.»

آنکارا: پیام تسلیت امریکا را نمی‌پذیریم
ترکیه اعلام کرد که شبه‌نظامیان حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) در عملیات تروریستی استانبول دست داشته‌اند و پیام تسلیت امریکا را نخواهند پذیرفت زیرا امریکا خود این تروریست‌ها را حمایت کرده‌ است. به گزارش ایسنا، به نقل از راشا تودی، سلیمان سویلو، وزیر کشور ترکیه به خبرنگاران گفت: «ما پیامی از امریکا دریافت کردیم، اما پیام تسلیت سفارت امریکا را نخواهیم پذیرفت و آن را رد می‌کنیم.» وی گفته است: «پیام تسلیت واشنگتن مانند بازگشت مجرم به صحنه جنایت خود است.» سویلو با اشاره به حمایت مالی امریکا از طریق مجلس سنا از گروه تروریستی پ‌ک‌ک/پ.ی.د در شمال سوریه گفت: «هم‌پیمانی ما با این کشور باید به‌طور جدی بررسی و بازنگری شود.» وزیر کشور ترکیه اظهار داشت که دستور انجام این بمب‌گذاری از مرکز فرماندهی پ‌ک‌ک (حزب کارگران کردستان) و پ.ی.د (حزب اتحاد دموکراتیک کردستان سوریه) و ی.پ.گ (یگان‌های مدافع خلق) در منطقه عین‌العرب (کوبانی) واقع در شمال سوریه صادر شده و عامل این حمله نیز از طریق شهر عفرین وارد ترکیه شده بود. سویلو همچنین با اتهام زدن به یونان که در ماه‌های گذشته تنش‌های گسترده‌ای با ترکیه داشته است، گفت که فرد بمب‌گذار اگر دستگیر نمی‌شد، قصد گریختن به یونان را داشت. همچنین به او دستور داده شده بود که قبل از دستگیر شدن احتمالی، خودکشی کند. فخرالدین آلتون، مدیر ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه نیز در بیانیه‌ای گفت: «جامعه جهانی باید بداند که حملات تروریستی علیه شهروندان ما، عواقب مستقیم و غیرمستقیم حمایت برخی کشورها از سازمان‌های تروریستی است.»

امنیتی شدن فضا در آستانه انتخابات
تحلیلگران معتقدند که حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه از امنیتی شدن فضا در آستانه انتخابات ژوئن سال آینده منفعت می‌برد. پیش از این برخی رسانه‌های حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه را متهم کرده‌بودند که در انفجار تروریستی ۲۰۱۵ آنکارا که داعش مسوولیت آن را برعهده گرفت نقش داشته است. سیدعلی قائم‌مقامی معتقد است: «حزب حاکم در آستانه انتخابات از ایجاد جو امنیتی بهره‌برداری می‌کند. در انتخابات قبل هم یک‌سری بحران‌های شدید امنیتی به وجود آمد.» قائم‌مقامی به «اعتماد» می‌گوید: «حاکمیت ترکیه مردم را می‌ترساند که اگر در انتخابات کنار بروند، انتخابات زیر سایه تروریسم و ناامنی قرار می‌گیرد. احتمالش زیاد است که تا هنگام انتخابات ما شاهد تعداد بیشتری عملیات تروریستی اینچنینی چه از سوی پ‌ک‌ک، تاک یا داعش باشیم.»

تحت فشار قرار گرفتن بیشتر کردها
یکی از آثار این عملیات تروریستی فشار بیشتر بر احزاب کردی ترکیه است. حزب دموکراتیک خلق‌های ترکیه که از زمان کودتای ۲۰۱۶ به‌ شدت تحت فشار دستگاه قضایی و امنیتی قرار دارد و یکی از رهبران پیشین آن، صلاح‌الدین دمیرتاش، زندانی است، ممکن است بعد از این اقدام تروریستی که به کردها نسبت داده ‌شده است، بیشتر تحت فشار قرار گیرد. سید علی قائم‌مقامی می‌گوید: «دولت ترکیه تلاش می‌کند با استفاده از این اقدام تروریستی حزب دموکراتیک خلق‌ها را که در مجلس ترکیه هم نماینده دارند تحت فشار بگذارد. قطعا رد پی این عملیات فشارها بر حزب دموکراتیک خلق‌ها افزایش پیدا می‌کند، چراکه دولت ترکیه می‌گوید این حزب شاخه سیاسی پ‌ک‌ک در ترکیه است.» این تحلیلگر مسائل ترکیه معتقد است: «فشارها بر احزاب کرد از سوی آنکارا، نشان‌دهنده یک دوگانگی در سیاست حزب حاکم عدالت و توسعه است. اخیرا یک هیات عالیرتبه از حزب حاکم، به ریاست بکیر بوزداغ، وزیر عدالت (دادگستری) و سه نفر از معاونان اردوغان در حزب مذاکراتی با حزب دموکراتیک خلق انجام داده‌بودند. هیات عالیرتبه حزب حاکم خواهان رای نمایندگان حزب دموکراتیک خلق‌ها به اصلاح قانون اساسی بودند. اما همزمان با این مذاکرات، هم آقای اردوغان و هم حزب عدالت و توسعه حزب دموکراتیک خلق‌ها را به تروریسم متهم می‌کنند. دولت باغچه‌لی، رهبر حزب حرکت ملی و متحد اردوغان می‌گوید که حزب دموکراتیک خلق‌ها باید منحل شود و نمایندگانش از مجلس اخراج شوند.»

محکومیت گسترده بین‌المللی
انفجار تروریستی در استانبول با واکنش گسترده بین‌المللی مواجه شد. ایران، امریکا، روسیه، عراق، عربستان سعودی و اردن در پیام‌هایی جداگانه این عملیات تروریستی را محکوم کردند. ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه ضمن عرض تسلیت به رجب طیب اردوغان، همتای ترکیه‌ای خود، تاکید کرد: «روسیه نسبت به همکاری نزدیک خود با شرکای ترکیه‌ای جهت مبارزه با هر نوع تروریسمی متعهد است.» به گزارش فارس، محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق دوشنبه، انفجار روز گذشته در میدان «تقسیم» استانبول را محکوم و آن را «حمله وحشیانه» توصیف کرد و گفت که «تروریسم در خاورمیانه، بی‌دین و هویت است.» نخست‌وزیر عراق تصریح کرد: «تروریسم در منطقه ما هر روز ثابت می‌کند که دین و هویتی ندارد و زندگی، ثبات و مردمی را که خود را در امنیت می‌دانند و از این امر اطمینان دارند، هدف قرار می‌دهد و این امر گواه بر پستی نقطه شروع و انحراف فکری از فطرت انسانی است.» السودانی افزود: «ما به دولت جمهوری ترکیه اعلام می‌کنیم که چنین اقدامات شنیعی را محکوم می‌کنیم و این امر، اهمیت همکاری و مشارکت در جنگ با تروریسم و پیگرد و کشف مخفیگاه‌ها و حامیان آن و نیز لزوم اتحاد علیه تروریسم این آفت و دشمن ملت‌ها را به ما یادآوری می‌کند.» پیش از عراق، وزارت خارجه عربستان سعودی نیز، طی بیانیه‌ای انفجار استانبول را به‌شدت محکوم و اعلام کرد که در کنار ترکیه ایستاده است و این حادثه را به خانواده‌های قربانیان، دولت و ملت دوست و برادر ترکیه تسلیت می‌گوید. سنان المجالی سخنگوی رسمی وزارت خارجه اردن نیز ضمن محکوم کردن انفجار استانبول، بر همبستگی امان با ترکیه تاکید کرد و گفت: «تروریسم دشمن مشترک است و اردن همه اشکال و انواع آن را محکوم می‌کند.» وی افزود: «انفجار استانبول اقدامی تروریستی و بزدلانه است که فقط انسان‌های بی‌گناه قربانی آن شدند.» جنبش مقاومت اسلامی حماس نیز شب گذشته با انتشار بیانیه‌ای به این انفجار تروریستی واکنش نشان داد و ضمن تسلیت و اعلام همبستگی با ملت و دولت ترکیه، برای قربانیان رحمت و مغفرت و برای مجروحان شفای عاجل آرزو کرد.

واکنش ایران به اقدام تروریستی در استانبول
حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران دوشنبه در واکنش به اقدام تروریستی عصر یکشنبه در استانبول در صفحه توییترش نوشت: «ضمن ابراز تسلیت و همدردی با دولت و ملت دوست و برادر ترکیه، اقدام تروریستی و هدف قرار دادن انسان‌های بیگناه در استانبول را به‌شدت محکوم می‌کنیم.» وی افزود: «تروریسم مذموم و محکوم است، هم در تقسیم، هم شاهچراغ و هر جای عالم.» پیش از این نیز ناصر کنعانی سخنگوی وزارت امور خارجه گفته‌بود: «هرگونه اقدام تروریستی را که امنیت کشور و ملت ترکیه را هدف قرار دهد، شدیدا محکوم می‌کنیم.» کنعانی تاکید کرد: «در کنار دولت و ملت دوست و برادر جمهوری ترکیه هستیم‌.» سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان ضمن طلب رحمت و مغفرت الهی برای جانباختگان و شفای عاجل برای مجروحان، با دولت و ملت ترکیه به ویژه خانواده‌های قربانیان ابراز همدردی کرد. همچنین روابط عمومی وزارت امور خارجه با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «براساس اطلاعات دریافتی از سوی سفارت جمهوری اسلامی ایران در ترکیه، مسوولان ذی‌ربط در بخش کنسولی وزارت امور خارجه ترکیه اعلام کرده‌اند که هیچ‌یک از شهروندان ایرانی در بین کشته‌شدگان انفجار استانبول نیستند.»

اعتماد