این تحلیلگر میگوید دولت اوباما این توافق را یک پیروزی بزرگ دیپلماتیک قلمداد میکند. اما روشن است که چندین مانع عمده هنوز باقی است که هر کدام از آنها کافی است تا این دستاورد را از بین ببرد.
آشکارترین تهدید، مخالفت بیامان تندروها در آمریکا با این توافق است. هنوز جوهر توافق خشک نشده بود که ویلیاک کریستول سردبیر نشریه نومحافظهکار ویکلی استاندارد در سرمقالهای از کنگره خواست تا این توافق را باطل کند. تندروهای کنگره از جمله سناتور تام کاتن و سناتور لیندسی گراهام گفتهاند این امر هدف آنان نیز است. با توجه به تسلط جمهوریخواهان بر دو مجلس کنگره، این مخالفت فراتر از یک نگرانی کوچک است.
مشکلات بالقوه دیگری نیز وجود دارد. آیتالله علی خامنه ای رهبر ایران گفته است که تمام تحریمهای اقتصادی کشورش باید به هنگام امضای نسخه نهایی توافق هستهای لغو شود. اما حتی دولت اوباما نیز این موضع را در پیش گرفته است که تحریمها و به موازات آنکه تهران به تعهدهای خود عمل کند، لغو میشود. روشن است که این اختلاف میتواند کل توافق را از بین ببرد.
اختلاف نظر درباره زمان و میزان پایان بخشیدن به تحریمها بازتاب تداوم بیاعتمادی بین تهران و واشنگتن است. با وجودی که بیشتر آمریکاییها معتقدند ایران شریک غیرقابل اعتمادی است، اخیر در مقالهای استدلال کردم که همچنین دلایلی وجود دارد که میتوان درباره تمایل واشنگتن برای عمل کردن به تعهدات خود تردید کرد. کارنامه آمریکایی اطمینانبخش نیست. مثلا در مراحل پایانی جنگ سرد، آمریکا پیشنهاد کرد رویه شناسایی متقابل بین کره شمالی و جنوبی اجرا شود. طبق این پیشنهاد، اگر مسکو و پکن با سئول روابط دیپلماتیک برقرار میکردند، واشنگتن نیز دولت پیونگ یانگ را به رسمیت میشناخت. چین و روسیه این کار را کردهاند و روابط گسترده دیپلماتیک با کره جنوبی دارند. اما آمریکا هنوز رابطه را با کره شمالی را عادی نکرده است.
از دید ایران، یک سابقه نگرانکنندهتر در ارتباط با برخوردی است که آمریکا و متحدان آن در ناتو در قبال دولت معمر قذافی در لیبی در پیش گرفتند. قذافی در قبال وعده امتیازهای دیپلماتیک و اقتصادی، از برنامه هستهای خود دست شست. ظرف چند سال، این کشورها به جنگ قذافی رفتند و به طور علنی از جنبش شورشی برای سرنگون کردن حکومت وی حمایت مالی و تسلیحاتی کردند. در اوج این عملیات، ناتو از موشکهای کروز برای پشتیبانی از حمله موفق شورشیان استفاده کرد.
اندیشکده آمریکایی تحلیل کرد
برخی از موانع توافق نهایی هستهای
ساعت 24 - در پی توافق لوزان بین ایران و گروه 1+5، تحلیلهای زیادی درباره مفاد آن و نتیجه نهایی مطرح شده است. موسسه اقتصادی کاتو در آمریکا در تحلیلی که یکی از کارشناسان آن نوشته است، به بررسی موانع پیش روی دو طرف برای تحقق توافق نهایی پرداخته است.
نظرات کاربران