میانگین نرخ دلار در سال ۱۳۹۶ برابر با ۳۴۲۰ تومان است؛ یعنی در سال ۱۳۹۶ مجموع اقتصاد ایران برای خرید آن ۴۰ میلیارد دلار از صاحبان دلار و تأمین ارز واردات، نیازمند ۱۳۶ هزار میلیارد تومان بوده است. اگر نرخ ارز به ۵۰ هزار تومان برسد، ریال مورد نیاز برای خرید این ۴۰ میلیارد دلار ارز، به ۲۰۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش مییابد؛ یعنی ۱۳۷۰ درصد افزایش مستقیم هزینه تولید از محل افزایش نرخ ارز؛ که طبیعتاً خود را در قیمت تمام شده محصولات وابسته به مواد اولیه وارداتی (از مرغ تا دارو) نشان میدهد.
علاوه بر افزایش نرخ ارز، افزایش قیمت نفت نیز از عوامل تورم در اقتصاد ایران است. نتایج یکی از تحقیقات جامع صندوق بینالمللی پول روی ۷۲ کشور در بازه زمانی ۲۰۱۵-۱۹۷۰ نشان میدهد که هر ۱۰ درصد افزایش قیمت نفت، منجر به افزایش ۰.۴ واحد درصدی تورم شده است. معنی این گزاره آن است که با افزایش قیمت جهانی نفت، هرچند درآمدهای ارزی ما افزایش مییابد، اما قیمت دلاری تمام کالاهای وارداتی ما نیز بالا میرود. دلیل این امر آن است که نفت به جز ایفای نقش سوخت، مواد اولیه تولید بسیاری از اقلام زندگی ما نیز هست. به نحوی که تولید بیش از ۶ هزار کالای مصرفی مردم، وابسته به مواد اولیه نفتی است. مطالعات نشان میدهد حتی قیمت غلات و گندم نیز بهشدت از قیمت نفت متأثر است و با افزایش قیمت نفت، قیمت این اقلام نیز افزایش مییابد. دلیل این امر وابستگی کود شیمیایی، سم، سوخت حملونقل، مواد اولیه بستهبندی، ماشینآلات کاشت، آبیاری، برداشت و... به نفت است. مطالعات دانشگاهی، رابطه علّی میان افزایش قیمت نفت و افزایش قیمت غذا را اثبات کرده است. نتیجه اینکه با افزایش قیمت نفت، قیمت دلاری محصولات غذایی که معالأسف بخش عمده واردات ما را تشکیل میدهد، افزایش مییابد.
سید یاسر جبراییلی – کارشناس مجمع تشخیص مصلحت نظام - فارس
نظرات کاربران