نشست سران سازمان آتلانتیک شمالی یا همان ناتو در حالی در لیتوانی برگزار می‌شود که همچنان سایه جنگ اوکراین بر سر این نشست افتاده است. در این رابطه نشریه پولیتکو، روز گذشته گزارش داد که رهبران غربی اکنون درخصوص طولانی شدن جنگ اوکراین و هزینه‌هایی که این جنگ بر آنها تحمیل کرده به‌شدت نگران هستند. همچنین در شرایطی که کارشناسان معتقدند فعلا دورنمایی برای پایان جنگ وجود ندارد، سوالات زیادی نیز مطرح است که پاسخی مشخص به آنها داده نشده است. از این رو وضعیت نشست سران ناتو در لیتوانی به نوعی بن‌بست‌گونه است، چرا که ایالات متحده همچنان بر حمایت از اوکراین در جنگ پافشاری می‌کند؛ در حالی که کشورهای اروپایی به خصوص اروپای شرقی در محیط امنیتی بی‌ثبات جنگ قرار داشته و در عین حال هزینه‌های اقتصادی آن را نیز با سختی متحمل می‌شوند.

طبق این گزارش به نظر می‌رسد که ولودمیر زلنسکی رییس‌جمهوری اوکراین به مانند روال قبل به دنبال حمایت‌های نظامی بیشتر از اوکراین باشد که چنین مساله‌ای نیز می‌تواند به اختلافات موجود دامن بزند. چرا که علاوه بر معادلات پیچیده جنگ اوکراین، بحث عضویت سوئد در ناتو و همچنین صحبت‌های مطرح‌شده در خصوص پیوستن اوکراین به این پیمان نیز مطرح است. در واقع هنوز مشخص نشده که ترکیه با پیوستن سوئد به ناتو موافقت خواهد کرد یا خیر؟

واگرایی در ناتو
از سوی دیگر در حالی که اردوغان چند روز قبل در دیدار با زلنسکی، اوکراین را شایسته عضویت در ناتو دانسته، نشریه دیلی تلگراف در گزارش اخیر خود آورده است که آلمان مخالف پیوستن اوکراین به ناتو بوده و احتمالا با صراحت چنین سیاستی را در نشست فعلی بیان خواهد کرد. به گفته منابع آگاه، دولت آلمان مخالف پیشنهاد عضویت فوری اوکراین در ناتو بوده و به دنبال این است که به جای مطرح شدن چنین خواسته‌ای، تضمین‌های امنیتی به کی‌یف داده شود.
این مسائل وقتی در کنار سایر اختلاف‌نظرها میان سران ناتو قرار می‌گیرد، نشان می‌دهد که روند این سازمان همزمان با جنگ اوکراین بر پایه نوعی واگرایی در حال حرکت است. یکی از پایه‌های اصلی این واگرایی نیز هم‌اکنون از سوی فرانسه قابل مشاهده است. در واقع فرانسه در حالی با آلمان‌ها اختلاف نظر شدیدی بر سر موضوعات اتحادیه اروپا دارد که در عین حال در بحث ناتو نیز اکنون به عنوان یک ساز مخالف شناخته می‌شود.

بازی ماکرون
به عنوان مثال، خبرگزاری بلومبرگ روز گذشته در گزارشی آورده است، نظر امانوئل ماکرون در مورد ناتو تغییر کرده است؛ چرا که او مدعی است نفوذ کشورهای اروپای شرقی در ناتو در حال افزایش است و به همین دلیل نیز لحنش در قبال این سازمان تغییر کرده است. در واقع ماکرون در حالی بر خلاف آلمان‌ها از عضویت اوکراین در ناتو حمایت می‌کند که در طول سال‌های اخیر مخالفت‌های اساسی و مهمی را با ناتو داشته است. مانند جمله معروفی که ماکرون در سال 2019 بیان و تاکید کرد که ناتو دچار مرگ مغزی شده است. علاوه بر این شاهد هستیم که رییس‌جمهوری فرانسه بارها روی ایجاد ارتش مستقل اروپایی و نیز لزوم اتکای امنیتی اروپا به خود صحبت کرده است.
رمز گشایی از این گفته‌ها به معنای استقلال نظامی و امنیتی اروپا از امریکاست. در چنین شرایطی است که فرانسوی‌ها در یک بازی دوگانه به لهستان به عنوان یکی از حامیان جدی عضویت اوکراین در ناتو نزدیک شده و به شکاف‌ها دامن می‌زنند. در این خصوص است که یکی از دیپلمات‌های فرانسوی به بلومبرگ توضیح داد که ماکرون متوجه شده باید کدام طرف را بگیرد.
از این رو وقتی قرار باشد که 3 درصد از تولید ناخالص داخلی خود را برای ناتو و جنگ اوکراین هزینه کند، به دنبال نهایت بهره‌برداری به نفع خود خواهد بود. این مساله زمانی حائز اهمیت می‌شود که بدانیم، به تازگی رییس‌جمهوری فرانسه با انتصاب بن والاس وزیر دفاع بریتانیا به دبیرکلی ناتو نیز مخالفت کرده است. در واقع در حالی دبیرکلی استولتنبرگ دوباره تمدید شده که برخی از کارشناسان معتقدند، پاریس به واسطه خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا با گزینه انگلیسی برای دبیرکلی ناتو مخالفت کرده و حتی عده‌ای عنوان کرده‌اند که ماکرون گفته ترجیح می‌دهد نماینده‌ای از درون اتحادیه اروپا همچنان در راس سازمان پیمان آتلانتیک شمالی باقی بماند. علاوه بر این لازم به ذکر است فرانسه با طرح اخیر ائتلاف ناتو با هدف افتتاح یک دفتر ارتباطی در ژاپن و گسترش دامنه دسترسی‌های این ائتلاف به آسیا نیز مخالفت کرده و شکافی را در این ائتلاف امنیتی در آستانه برگزاری اجلاس مهمش در هفته جاری به وجود آورده است.

اعتماد