dir="RTL" style="text-align:right">در میان این کریدورها مسیر ترانس‌کاسپین مهمترین پروژه‌ای است که در صورت تحقق می‌تواند حضور ایران در مسیرهای انتقال انرژی و کالا در منطقه را مختل کند و به انزوای بین‌المللی ایران منجرشود و می‌تواند مسیر «یک جاده- یک کمربند» دولت چین را نیز به دور زدن ایران و استفاده از این کریدور منحرف کند. درحالی‌که کریدور شمال و جنوب به افزایش موقعیت ایران و روسیه و ایجاد یک مسیر جدید و مهم کمک خواهد کرد و به این دو قدرت بزرگ که هر دو در سال‌های اخیر با تحریم‌های اقتصادی دولت‌های غربی مواجه هستند، کمک کند. الهام علی‌اف که مانند پدرش با وجود اتحاد با غرب همواره تلاش کرده روابط نزدیک با مسکو را نیز حفظ کند، در مورد این کریدور مجبور است منافع روسیه را در نظر بگیرد و با وجود انتفاع ایران از ایجاد این کریدور، تاکنون دست‌کم در حرف و قول و قرار به آن پایبندی نشان داده است هرچند مشخص نیست در مسیر اجرا تا چه میزان همکاری خواهد کرد و اجازه خواهد داد ایران از مسیرهای ترانزیتی جمهوری آذربایجان بهره ببرد؟ سابقه باکو در آزار و اذیت و دستگیری رانندگان ایرانی و عدم همکاری در گمرک و فاسد شدن کالاها و پرونده‌سازی برای اتباع ایرانی و تبلیغات دامنه‌دار دولتی مبنی بر استفاده سازماندهی‌شده ایران از مسیر جمهوری آذربایجان برای قاچاق مواد مخدر سابقه تیره‌ای از همکاری دو کشور رقم زده است که باید دید با وجود منافع روسیه این بار باکو چگونه رفتار خواهد کرد.

به گزارش ایراس ،باکو در راستای تکمیل کریدور شرقی-غربی که منجر به حذف ایران خواهد شد، موضوع دالان تورانی ناتو را مطرح کرده که در ادبیات باکو، دالان زنگزور نامیده می‌شود. در جریان توافق ۹ماده‌ای صلح پس از جنگ ۲۰۲۰ قره‌باغ دو کشور آذربایجان و ارمنستان متعهد شدند دسترسی مواصلاتی در مسیر لاچین به قره‌باغ و همچنین دسترسی مواصلاتی نخجوان و خاک اصلی جمهوری آذربایجان را از درون خاک خود تضمین کنند. تاکنون باکو از طریق ایران ارتباط مواصلاتی میان خاک اصلی خود و جمهوری خودمختار نخجوان را بدون محدودیت و هرگونه مشکلی تامین کرده است و جایگزینی این مسیر بدون دردسر با دسترسی مواصلاتی از طریق خاک ارمنستان هیچ ارجحیتی جز رفع وابستگی به ایران ندارد. باکو براساس این توافق مدعی است که ارمنستان باید یک دالان سرزمینی با حق اعمال حاکمیت و بدون حضور ماموران ارمنستانی را به باکو واگذار کند؛ ادعایی که چیزی فراتر از توافق ۹ماده‌ای است. این مسئله ضمن اشغال بخشی از خاک ارمنستان، اتصال سرزمینی ایران و ارمنستان را نیز از بین می‌برد، درحالی‌که مسیر ارمنستان یکی از مسیرهای اصلی زمینی ترانزیتی ایران به اروپاست و با حذف مرز مشترک ایران و ارمنستان، تهران برای اتصال به اروپا کاملاً به ترکیه متحد و یاور اصلی باکو وابسته خواهد شد. ایران در بالاترین سطوح حکومتی از رهبری و رئیس‌جمهور و رئیس ستاد کل نیروهای مسلح با هرگونه تغییر در مرزها و نقشه ژئوپلیتیکی منطقه مخالفت کرده و مخالفت خود را به ترکیه و آذربایجان و ارمنستان و روسیه اعلام کرده است. با وجود مخالفت ایران، باکو و آنکارا درصدد بودند از طریق اقدام نظامی اراده خود را به ارمنستان تحمیل کنند که ایران را وادار به برگزاری سه رزمایش در سرتاسر مرز با جمهوری‌آذربایجان و تهدید نظامی باکو کرد. اخیراً نیز رجب‌طیب‌اردوغان پس از پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری در سفری که به باکو داشت، در جمع خبرنگاران اعلام کرد که ایران مانع اصلی ایجاد دالان تورانی ناتو است و او امیدوار است ایران با در نظر گرفتن منافع مشترک دست از مخالفت بردارد. این در حالی است که ایران بارها موافقت خود با برقراری راه‌های مواصلاتی اعم از جاده و راه‌آهن را اعلام کرده است و تنها مخالف دالان سرزمینی و تغییر در مرزهاست. ایران بر این باور است که محرک اصلی این دالان نه ترکیه و نه آذربایجان که رژیم صهیونیستی است. ارزیابی کارشناسان در ایران این بود که اسرائیل و ناتو مایل هستند مانند موقعیتی که در اوکراین برای روسیه پدید آمد و روسیه وادار به اقدام نظامی شد و به قیمت نابودی اوکراین در جنگی فرسایشی و نیابتی با ناتو درگیر کرد، برای ایران نیز در باکو پدید آید و ایران وادار به درگیری نظامی در این منطقه شود. جنگی که با پشتیبانی ترکیه و ناتو و اسرائیل به قیمت نابودی جمهوری آذربایجان به جنگی فرسایشی و نیابتی و بدون دستاورد برای ایران بدل خواهد شد.