نزول خواری درروز روشن

هنوز بانکهای سنتی درایران شهروندان را نقره داغ می‌کنند و در چنین وضعیتی ایرانیان نیازمند به پول‌های خرد زیر تیغ دانش بنیان‌های نزولخوار رفته‌اند. به گزارش جهان صنعت در سالهای تازه سپری شده در کشور، ده‌ها اپلیکیشن مختلف در کشور ایجاد شده است که کارویژه خود را بر پایه پرداخت تسهیلات خرد با نرخ‌های بهره سیال تعریف کرده‌‌اند. این لندتک‌ها که خود را نوعی شرکت دانش‌بنیان معرفی می‌کنند (و به طور آشکار از مزایای به اصطلاح دانش‌بنیان بودن هم بهره می‌برند) که از بانک‌ها تسهیلات را با نرخ‌های بهره 23 تا 28 درصد دریافت می‌کنند و به شکل تسهیلات خرد از 10 تا 50 میلیون تومان به شکل تسهیلات نقدی یا کارت اعتباری خرید کالا پرداخت می‌کنند. نرخ بهره اسمی و اعلامی این فین‌تک‌ها همان 23 درصد تعیین شده توسط بانک مرکزی است اما آیا نرخ بهره موثر این سنخ تسهیلات، به همان میزان اعلام شده توسط لندتک‌هاست؟ نحوه دریافت تسهیلات توسط این شرکت‌ها و تامین مالی‌شان به چه شکل است و چگونه سود می‌کنند؟ یکی از همین پلتفرم‌هایی که ادعا دارد که با نرخ سود مصوب بانک مرکزی (23 درصد) تا سقف 20 میلیون تومان تسهیلات خرد بدون نیاز به چک و ضامن با دوره بازپرداخت یک ساله پرداخت می‌کند، پلتفرم نسبتا مشهور لندو است. مطابق با آنچه که در وبگاه همین شرکت آمده است، شما در ابتدای تقاضا برای تسهیلات، باید مبلغی معادل 3 میلیون و 100 هزار تومان بابت کارمزد و هزینه عملیات اجرایی دریافت این تسهیلات پرداخت کنید. یعنی درواقع خالص دریافتی تسهیلات توسط افراد معادل 16 میلیون و 900 هزار تومان خواهد بود اما افراد باید سود 20 میلیون تومان تسهیلات اسمی غیردریافتی را پرداخت کنند که آن هم ماهانه 1 میلیون و 882 هزار تومان خواهد بود. یعنی باید بابت 9/16 میلیون تومان تسهیلات دریافتی، معادل 5 میلیون و 684 پرداخت کنید. این نکته مسئله بسیار مهمی در بازپرداخت سود و اصل تسهیلات دریافتی است که بسیاری از افراد به آن توجه و التفات کافی ندارند. به عبارت دیگر با توجه به اصل میزان سود بازپرداختی برای تسهیلات پرداختی این لندتک، نرخ بهره این تسهیلات نه 23 درصد اعلامی، بلکه 58 درصد بهره موثر است. یعنی موسساتی از این دست، تسهیلات را با هر شیوه‌ای، با نرخ 23 الی 28 درصدی دریافت می‌کنند (که بخش قابل توجهی از تسهیلات خرد بانک‌ها را در بر می‌گیرد) و همان تسهیلات را با نرخ بهره‌ای تا 5/2 برابر به مردم محتاج می‌پردازد! این مدل نزول‌خواری در روز روشن با مجوز بانک مرکزی و معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری در شرایطی صورت می‌پذیرد که دولت همچنان بر سرکوب نرخ بهره تاکید دارد و بانک‌ها نیز به علت بهره حقیقی شدیدا منفی به دلیل شرایط تورمی، بیش از 8 الی 9 ماه در طول سال از پرداخت تسهیلات خودداری می‌کنند و جز تسهیلات تکلیفی، اقدام به بازپرداخت هیچ تسهیلات دیگری به متقاضیان نمی‌کنند. به رغم واکنش‌های شدید نهادهای فقهی و حوزوی به ربوی بودن معاملات مختلف و بهره و دیکرد بانک‌ها، آیا سکوت روحانیت در این زمینه جایز است؟