در برابر این دیدگاه، اما دارندگان قدرت واقعی در نظام جمهوری اسلامی باور داشتند باید دیپلماسی از میدان یا همان سیاستهای نظامی تبعیت کند و در عمل نیز همینگونه شد. حالا در دولت سیزدهم وزیر خارجه دیدگاه میدان بر دیپلماسی را ترجیح میدهد و با دیدگاه میدانخواهان سازگاری کامل دارد و اصطلاح یادشده دیگر دستکم در نهاد دولت تعارض ندارد. به همین دلیل است که سکانداران سیاست خارجی در دستگاه رسمی و نهادهای بالاتر پاسخ موشکی ایران به تروریستها در عراق و پاکستان را تایید میکنند و بر ادامه چنین رفتارهایی در صورت ادامه احتمالی ترور در ایران اصرار دارند.
طراحان سیاست خارجی اطلاعات دقیقی از پیامدهای موشک در جواب ترور در کشورهای همسایه در اختیارشان است و نیک میدانند واکنشهای دولتهای همسایه به ویژه عراق و پاکستان را ارزیابی کردهاند. نوشته حاضر میخواهد این حرف را بزند که در وضعیتی که ایران به لحاظ اقتصادی دارد باید میان میدان و اقتصاد به ویژه تجارت خارجی تعادل برقرار کند. ارقام و آمار نشان میدهد عراق و پاکستان دو طرف اصلی تجارت خارجی ایران به حساب میآیند و این موقعیت در صادرات ایران بسیار اهمیت دارد. عراق بزرگترین واردکننده کالا از ایران است و پاکستان هم در واردات از ایران سهم قابل اعتنایی دارد. این وضعیت از سوی دیگر در داستان واردات نیز قابل اعتناست و ایران بیشترین کالای وارداتی خود را از مسیر امارات تامین میکند. امارات و عراق دو بازار اصلی تامین اسکناس دلار برای بازار ارز ایران به حساب میآیند، به همین دلیل است که تعادل پایدار و هوشمند در میدان و تجارت خارجی بسیار ضرورت دارد.
انکار این مقوله و نادیده گرفتن پیامدهای احتمالی، هنر به حساب نمیآید و نباید با مساله سادهانگارانه برخورد کرد. هنر این است که توازن ظریف در اینباره پدیدار شود و تجارت خارجی را بیشتر به دیپلماسی گره بزنیم. یادمان باشد عراق و امارات در عرضه نفت و پاکستان در خرید انرژی از ایران سهم دارند و باید راههای کمریسکتری را دنبال کرد.
نظرات کاربران